Jak wybrać karmę dla psa z alergią

Swędząca, zaczerwieniona skóra, łapy oblizywane do czerwoności, nawracające zapalenia uszu albo luźny stolec, który wraca co kilka dni bez wyraźnego powodu. Jeśli to brzmi znajomo, prawdopodobnie zastanawiasz się, czy winna jest karma. Alergia pokarmowa rzeczywiście potrafi tak wyglądać, ale zanim wymienisz worek karmy na droższy, warto wiedzieć, czego właściwie szukasz. Wybór odpowiedniej karmy to nie loteria, tylko proces.

Alergia pokarmowa czy coś innego

To pierwsze pytanie, które trzeba sobie zadać, bo pies, który się drapie, wcale nie musi być uczulony na jedzenie. Najczęstsze przyczyny świądu to pchły i alergia środowiskowa (atopia) - reakcja na pyłki, roztocza czy kurz. Alergia pokarmowa odpowiada za mniejszą część przypadków, choć daje bardzo podobne objawy.

Jest jednak kilka tropów. Alergia środowiskowa często ma charakter sezonowy i nasila się wiosną lub latem. Alergia pokarmowa dręczy psa przez cały rok, niezależnie od pogody, i równie często co skórę zajmuje układ pokarmowy. Bywa też, że pies ma kilka problemów naraz, na przykład atopię i nadwrażliwość na jeden składnik karmy. Dlatego samodzielne zgadywanie rzadko wystarcza.

Po czym poznać alergię pokarmową

Objawy alergii pokarmowej u psa zwykle mieszczą się w dwóch grupach:

• skórne - uporczywy świąd (zwłaszcza pysk, łapy, pachwiny, uszy), zaczerwienienia, wyłysienia, nawracające zapalenia uszu i wtórne infekcje od ciągłego drapania,
• pokarmowe - przewlekła lub nawracająca biegunka, miękki stolec, wzdęcia, częstsze niż zwykle wypróżnienia.

Co istotne, alergia może pojawić się w każdym wieku i najczęściej dotyczy białka, które pies jadł od dawna, a nie nowości w misce. Uczulają zwykle popularne składniki: wołowina, kurczak, nabiał, jajo, rzadziej zboża. To dlatego „naturalna karma z kurczakiem”, podawana latami, bywa źródłem problemu, a nie rozwiązaniem.

Dieta eliminacyjna, czyli jedyny wiarygodny test

Nie ma karmy, która sama z siebie „leczy alergię”, i nie ma wiarygodnego badania z krwi, które wskaże uczulający składnik (testy serologiczne na alergię pokarmową u psów bywają zawodne). Złotym standardem pozostaje dieta eliminacyjna i robi się ją tak:

1. Przez 6-8 tygodni pies dostaje wyłącznie jedno, nowe dla niego źródło białka albo karmę z hydrolizatem - i nic poza tym.
2. Żadnych przysmaków, gryzaków, resztek ze stołu ani smakowych tabletek. Jeden „niegroźny” kąsek potrafi przekreślić cały test.
3. Jeśli objawy ustępują, wraca się do dawnej karmy (tzw. próba prowokacyjna). Nawrót w ciągu kilku dni potwierdza, że problemem było jedzenie.

Ten ostatni krok bywa pomijany, a jest najważniejszy. Bez prowokacji nie wiadomo, czy poprawa wynikła z diety, czy z naturalnego ustąpienia objawów. Dietę najlepiej prowadzić z weterynarzem, bo łatwo o błędy, które zniekształcą wynik.

Jak czytać skład karmy

Kiedy już wiesz, czego szukasz, etykieta robi się najważniejszym narzędziem. Kilka zasad, które ułatwiają wybór:

• Szukaj nazwanego źródła białka. „Indyk 60%” mówi konkretnie, co jest w środku. „Mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego” to worek bez dna, w którym może być wszystko, łącznie z uczulającym składnikiem.
• Im krótszy skład, tym lepiej. Przy alergii zależy nam na pełnej kontroli nad tym, co pies zjada. Mniej składników to mniej podejrzanych.
• Sprawdź dosłownie wszystko, co trafia do psa. Karma to nie koniec. Wiele przysmaków, pasztetów i gryzaków zawiera dokładnie te białka, które próbujesz wykluczyć.

Skoro już studiujesz etykiety, ten nawyk przyda się na co dzień, nie tylko przy alergii. Więcej o tym, co powinno (i czego nie powinno) być w misce, znajdziesz we wpisie karma sucha czy mokra. Warto też mieć z tyłu głowy listę produktów zakazanych dla psa, bo część „domowych” dodatków szkodzi niezależnie od alergii.

Monobiałko czy hydrolizat

To dwie najczęstsze drogi i wybór zależy od tego, na jakim jesteś etapie.

Karma monobiałkowa zawiera jedno źródło mięsa, najlepiej takie, którego pies wcześniej nie jadł, na przykład konia, kozę czy dziczyznę. Ma sens, gdy już wiesz albo mocno podejrzewasz, który składnik uczula.

Karma z hydrolizatem zawiera białko rozłożone na tak drobne cząsteczki, że układ odpornościowy zwykle ich nie rozpoznaje jako zagrożenia. Bywa wyborem przy diagnostyce trudnych przypadków, kiedy nie wiadomo, od czego zacząć. Tu szczególnie warto oprzeć się na zaleceniu weterynarza.

Nie zapomnij o wielkości porcji

Zmiana karmy to dobra okazja, żeby na nowo przeliczyć dawkę. Karmy eliminacyjne mają inną kaloryczność niż dotychczasowa, a pies z chorą skórą i tak ma osłabiony organizm, więc nadwaga jest tu zbędnym obciążeniem. Jak to policzyć, opisałam w przewodniku ile karmić psa.

Kiedy iść do weterynarza

Do gabinetu warto wybrać się, zanim zaczniesz eksperymentować z karmą, a nie po kilku miesiącach prób. Umów wizytę, jeśli pies intensywnie się drapie i nie daje sobie spokoju, ma nawracające zapalenia uszu, łysiejące placki, rany od drapania albo przewlekłą biegunkę. To również najlepszy moment, żeby wykluczyć pchły i atopię oraz zaplanować dietę eliminacyjną tak, by faktycznie coś wykazała.

Podsumowanie

Wybór karmy dla psa z alergią zaczyna się nie w sklepie, tylko od pytania, czy to na pewno alergia pokarmowa. Jeśli tak, jedyną pewną drogą jest dieta eliminacyjna: 6-8 tygodni jednego białka lub hydrolizatu, bez wyjątków, a potem próba prowokacyjna. Etykiety czytaj uważnie, wybieraj nazwane, krótkie składy i pilnuj, żeby nic spoza diety nie trafiło do miski. I rzecz najważniejsza: alergię diagnozuje się razem z lekarzem weterynarii. To on pomoże odróżnić ją od innych przyczyn świądu i dobrać karmę do konkretnego psa, a nie do hasła na opakowaniu.