Gryfonik brukselski

Gryfonik brukselski ma pysk, który trudno zignorować: krótka kufa, wyraziste oczy, broda i wąsy układające się w wyraz twarzy bardziej ludzki niż psi. Nie jest to jednak wyłącznie pies ozdobny. Przez większość swojej historii pracował w stajniach belgijskich dorożkarzy, wyłapując szczury, i sporo z tej przeszłości zostało w jego charakterze: czujność, upór i wysokie mniemanie o sobie.

Charakter gryfonika brukselskiego

Gryfonik jest pogodny, towarzyski i bardzo skupiony na swoim człowieku. Chce być blisko, najlepiej na kolanach, i śledzi wzrokiem każdy ruch w mieszkaniu.

Ma przy tym wyraźny charakter. Nie jest psem biernym, który zaakceptuje wszystko. Ma własne zdanie na temat tego, kiedy chce być głaskany, i potrafi je jasno zakomunikować.

Wobec obcych bywa nieufny i sygnalizuje ich obecność głosem, choć bez natarczywości typowej dla niektórych ras miniaturowych. Wczesna socjalizacja wyraźnie łagodzi tę rezerwę.

Źle znosi samotność. To rasa wyhodowana do stałego towarzystwa człowieka i całodzienne pobyty w pustym mieszkaniu odbijają się na niej lękiem separacyjnym.

Jest wrażliwy na napięcie w domu i na zmiany rutyny. Przeprowadzka, remont albo dłuższy wyjazd opiekuna potrafią przez kilka dni odbijać się na apetycie i zachowaniu.

Wygląd i umaszczenie

Gryfonik jest psem bardzo małym, ale zwartym i zaskakująco mocnym w budowie. Nie ma w nim kruchości, którą sugeruje waga.

Głowa jest duża w stosunku do ciała, z krótką, zadartą kufą, wyraźnym stopem i szeroko rozstawionymi, dużymi oczami. Broda i wąsy tworzą charakterystyczny wyraz pyska, opisywany często jako niemal ludzki.

Sierść w odmianie brukselskiej jest szorstka, twarda i lekko falista, bez skłonności do kręcenia. Wymaga trymowania, a nie strzyżenia.

Umaszczenie odmiany brukselskiej to rude, u dorosłych psów często z ciemniejszą maską na pysku. Odmiana belgijska ma umaszczenie czarne lub czarne podpalane, a brabantczyk różni się krótką, gładką sierścią.

Uszy są małe, wysoko osadzone, w Polsce zawsze naturalne. Ogon noszony wysoko, również nieskracany.

Dla kogo jest gryfonik brukselski, a dla kogo nie

To dobry wybór dla mieszkańców mieszkań, seniorów, osób pracujących z domu oraz wszystkich, którzy chcą małego psa o wyrazistym charakterze i niewielkich potrzebach ruchowych.

Nie polecamy go osobom pracującym wiele godzin poza domem, rodzinom z bardzo małymi dziećmi ani ludziom szukającym psa do biegania i długich wypraw. Krótka kufa ogranicza wydolność, szczególnie latem.

Warto też uczciwie ocenić budżet. Rasa jest rzadka, szczenięta drogie, a koszty ewentualnej korekty dróg oddechowych albo zabiegów okulistycznych bywają wysokie.

Ruch i szkolenie

Dwa spacery dziennie po dwadzieścia, trzydzieści minut zaspokajają potrzeby dorosłego psa. Gryfonik chętnie chodzi dłużej, jeśli tempo jest spokojne, ale nie jest psem do wysiłku.

Latem obowiązuje zasada bezwzględna: spacery rano i wieczorem, nigdy w upale. Pies krótkoczaszkowy chłodzi się przez dyszenie znacznie mniej skutecznie i przegrzewa się szybko. Objawy przegrzania to stan zagrożenia życia.

W szkoleniu potrzebna jest cierpliwość. Gryfonik uczy się chętnie, ale bywa uparty i szybko traci zainteresowanie powtórzeniami. Krótkie sesje, dużo nagradzania, żadnej szarpaniny.

Naukę spokojnego zostawania samemu zaczyna się od pierwszych dni w domu, stopniowo wydłużając czas. U tej rasy to ważniejsze niż nauka sztuczek.

Do spacerów używaj szelek zamiast obroży. Ucisk na tchawicę u psa o zwężonych drogach oddechowych dodatkowo utrudnia oddychanie.

Pielęgnacja

Szorstka sierść wymaga szczotkowania dwa razy w tygodniu, żeby usunąć martwy włos i zapobiec kołtunom za uszami oraz na kończynach.

Trzy, cztery razy w roku pies wymaga trymowania, czyli ręcznego wyskubywania martwego włosa. Strzyżenie maszynką jest wygodniejsze, ale niszczy strukturę sierści: po kilku zabiegach włos staje się miękki, matowy i traci właściwości ochronne.

Fałdę nad nosem przemywaj i osuszaj kilka razy w tygodniu. To miejsce, w którym gromadzi się wilgoć i resztki jedzenia.

Oczy wymagają szczególnej uwagi. Są duże i wyeksponowane, przez co łatwo o urazy rogówki. Zmrużone oko, łzawienie albo pocieranie łapą to sygnał do wizyty u weterynarza tego samego dnia.

Zęby to słaby punkt rasy. Mała, skrócona szczęka oznacza stłoczone uzębienie i szybkie odkładanie kamienia. Codzienne czyszczenie i preparaty z rankingu proszków na zęby dla psa realnie opóźniają zabiegi w znieczuleniu, które u ras krótkoczaszkowych są obarczone większym ryzykiem.

Zdrowie gryfonika brukselskiego

Gryfonik jest rasą długowieczną, ale jego budowa niesie konkretne obciążenia.

Zespół oddechowy ras krótkoczaszkowych (BOAS). Zwężone nozdrza, wydłużone podniebienie miękkie i zapadająca się tchawica utrudniają oddychanie. Objawy to głośne oddychanie, sapanie po niewielkim wysiłku, chrapanie i słaba tolerancja upału. Część psów wymaga korekty chirurgicznej. To najważniejszy powód, dla którego warto wybierać hodowle stawiające na dłuższą kufę.

Zwichnięcie rzepki. Typowe dla ras małych. Objawia się okresowym podkurczaniem tylnej łapy w biegu.

Urazy i owrzodzenia rogówki. Konsekwencja dużych, wyeksponowanych oczu. Wymagają szybkiej interwencji, bo nieleczone prowadzą do utraty wzroku.

Syringomielia. Choroba wynikająca z niedopasowania wielkości mózgu do czaszki, notowana w rasie. Objawia się drapaniem okolic karku, nadwrażliwością na dotyk i bólem.

Trudne porody. Duża głowa szczeniąt sprawia, że cesarskie cięcie jest w tej rasie regułą, a nie wyjątkiem. To kwestia istotna dla osób planujących hodowlę.

Wady zgryzu. Przodozgryz jest wzorcowy, ale skrócona szczęka sprzyja stłoczeniu i przemieszczaniu zębów.

Diagnozę zawsze stawia lekarz weterynarii. Przed każdym zabiegiem w znieczuleniu poinformuj lecznicę, że pies należy do ras krótkoczaszkowych.

Żywienie gryfonika brukselskiego

Pies ważący cztery kilogramy ma bardzo małe dzienne zapotrzebowanie, więc każdy dodatek poza karmą waży w bilansie znacznie więcej niż u dużego psa. Jeden większy przysmak potrafi odpowiadać jednej piątej dziennej dawki. Jak ją wyliczyć, opisaliśmy w poradniku o tym, ile karmić psa.

Dorosły pies je dwa, trzy razy dziennie, szczeniak cztery razy. Małe psy źle znoszą długie przerwy między posiłkami.

Kształt granulatu ma tu praktyczne znaczenie. Krótka kufa i przodozgryz utrudniają chwytanie płaskich, dużych granulek, dlatego wybieraj karmy dla ras małych. Przy problemach z zębami pomocne bywa zwilżanie karmy lub dodatek mokrej, a typy karm porównaliśmy w tekście karma sucha czy mokra.

Nadwaga u psa krótkoczaszkowego to nie kwestia estetyki. Każdy dodatkowy kilogram bezpośrednio pogarsza oddychanie i tolerancję wysiłku.

Warto znać listę produktów groźnych dla psa, bo przy tej masie ciała dawka toksyczna wielu produktów jest naprawdę niewielka.

Historia rasy

Gryfonik wywodzi się z Brukseli, gdzie małe, szorstkowłose psy pracowały w stajniach dorożkarzy, tępiąc szczury. Nazywano je smousje i były psami wyłącznie użytkowymi.

W XIX wieku krzyżowano je z mopsem, king charles spanielem oraz pinczerem miniaturowym. Mops odpowiada za krótką kufę i za powstanie gładkowłosego brabantczyka, spaniel za zaokrągloną głowę i duże oczy.

Rasa zyskała popularność dzięki królowej Belgii Marii Henrietcie, która hodowała gryfoniki pod koniec XIX wieku. To wtedy pies stajenny stał się psem salonowym.

Obie wojny światowe niemal zlikwidowały populację. Rasę odbudowano głównie w oparciu o psy z Wielkiej Brytanii.

Szerszą rozpoznawalność przyniósł gryfonikom film “Lepiej być nie może” z 1997 roku, w którym wystąpił pies tej rasy. Efektem był wyraźny wzrost zainteresowania, także ze strony hodowli przypadkowych.

Ile kosztuje gryfonik brukselski i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli zarejestrowanej w ZKwP kosztuje zwykle 4000-8000 zł. Cena wynika z rzadkości rasy i z kosztów rozrodu: mioty są małe, a cesarskie cięcie regułą.

O co pytać hodowcę:

• jak oddychają rodzice po wysiłku i czy przechodzili ocenę pod kątem BOAS,
• badanie kolan w kierunku luksacji rzepki,
• badanie okulistyczne z ostatniego roku,
• czy w linii występowała syringomielia.

Miesięczne utrzymanie to 200-350 zł, plus koszty trymowania, jeśli nie robisz go samodzielnie.

Adopcja bywa możliwa przez grupy rasowe. Trafiają tam zwykle psy po hodowlach przypadkowych albo po opiekunach, którzy nie poradzili sobie z problemami oddechowymi.

Ciekawostki

Wyraz pyska gryfonika bywa opisywany jako niemal ludzki i to właśnie ta cecha zapewniła rasie kariery filmowe, w tym rolę u boku Jacka Nicholsona.

Jeden wzorzec FCI numer 80 opisuje trzy odmiany: gryfonika brukselskiego, gryfonika belgijskiego i brabantczyka. W jednym miocie mogą urodzić się szczenięta wszystkich trzech typów.

Pierwotna belgijska nazwa tych psów, smousje, oznaczała po prostu małego kudłatego psa i odnosiła się do ich funkcji w stajni, a nie do wyglądu salonowego.

Podsumowanie

Gryfonik brukselski to pies dla kogoś, kto chce małego towarzysza o dużym charakterze i jest w domu na tyle często, żeby ten pies nie zostawał sam. Wymaga trymowania, uwagi przy upałach i świadomego wyboru hodowli, bo od budowy kufy zależy komfort jego oddychania przez całe życie. W zamian dostajesz psa, który obserwuje cię z fotela z wyrazem twarzy sugerującym, że ma na twój temat wyrobioną opinię.

Przy każdym problemie z oddychaniem, a także przy zmrużonym lub łzawiącym oku, skontaktuj się z lekarzem weterynarii bez zwłoki.