Czarny terier rosyjski

Czarny terier rosyjski to jedna z niewielu ras, o których wiadomo dokładnie, kiedy, gdzie i po co powstały. Została stworzona w wojskowej hodowli pod Moskwą w latach czterdziestych i pięćdziesiątych XX wieku, z zadaniem wyhodowania psa służbowego odpornego na mróz, zdolnego do pracy w trudnych warunkach i łatwego w prowadzeniu. Efektem jest pies duży, ciemny, chętny do współpracy i wymagający sporo pracy przy okrywie.

Charakter czarnego teriera rosyjskiego

To pies pewny siebie i zrównoważony, bez nerwowości typowej dla wielu ras służbowych. Nie reaguje pochopnie i nie jest nadpobudliwy.

Wobec rodziny jest bardzo przywiązany i chętny do kontaktu. Chce być blisko i uczestniczyć w tym, co dzieje się w domu. Mimo rozmiaru bywa zaskakująco delikatny wobec dzieci z własnej rodziny.

Wobec obcych zachowuje wyraźną nieufność. To pies stróżujący i traktuje każdą nową osobę na swoim terenie jako sytuację do oceny. Nie jest agresywny bez powodu, ale też nie wita gości entuzjastycznie.

Wobec innych psów bywa trudny, zwłaszcza wobec psów tej samej płci. Socjalizacja od szczeniaka wyraźnie pomaga, ale nie usuwa problemu całkowicie.

Jest bystry i chętny do pracy. To główna różnica wobec większości ras olbrzymich: czarny terier rzeczywiście chce współpracować i uczy się szybko, co czyni go znacznie łatwiejszym w prowadzeniu niż mastify czy owczarki azjatyckie.

Nie jest hałaśliwy. Szczeka rzadko i raczej w konkretnej sprawie.

Wygląd i umaszczenie

Psy mierzą 72-76 cm w kłębie i ważą 50-60 kg, suki 68-72 cm i 45-50 kg. Budowa jest mocna, kwadratowa i wyraźnie umięśniona.

Okrywa jest dwuwarstwowa i szorstka, o długości 5-15 cm, z bardzo charakterystycznym owłosieniem głowy: obfitą brodą, wąsami i brwiami, które nadają rasie surowy wyraz.

Umaszczenie jest czarne albo czarne z pojedynczymi siwymi włosami. Wzorzec nie dopuszcza innych barw.

Sierść praktycznie nie wypada, co czyni tę rasę jednym z niewielu psów olbrzymich polecanych osobom uczulonym. W zamian wymaga strzyżenia i regularnego czesania.

Dla kogo jest czarny terier rosyjski, a dla kogo nie

Ta rasa ma sens u doświadczonego opiekuna, mieszkającego w domu z ogrodzoną działką, który chce psa stróżującego i jednocześnie współpracującego. Dobrze funkcjonuje w rodzinie i lubi być blisko ludzi.

Nie jest wyborem dla pierwszego psa, dla mieszkania w bloku, dla domu z drugim psem tej samej płci, ani dla kogoś, kto nie chce ponosić kosztów regularnego strzyżenia.

Trzeba też uczciwie policzyć koszty utrzymania psa sześćdziesięciokilogramowego oraz czas potrzebny na pielęgnację okrywy. To dwie najczęściej niedoszacowane pozycje przy tej rasie.

Ruch i szkolenie

Dorosły pies potrzebuje około półtorej do dwóch godzin aktywności dziennie. Rasa dobrze znosi długie marsze, pracę węchową i szkolenie posłuszeństwa. Nie jest to jednak pies do intensywnego biegania, bo masa obciąża stawy.

Szczeniak wymaga ostrożności do około osiemnastego miesiąca. Bez skoków, bez schodów, bez długich wysiłków.

Szkolenie jest jedną z mocnych stron tej rasy. Czarny terier uczy się szybko, chce współpracować i dobrze wypada w obedience oraz w szkoleniu użytkowym. Wymaga jednak konsekwencji i jasnych zasad, bo bez nich zaczyna podejmować decyzje sam.

Socjalizacja od pierwszych tygodni jest kluczowa. Nieufność wobec obcych uruchamia się koło szóstego, ósmego miesiąca, a wcześniejsze doświadczenia decydują o tym, jak będzie wyglądać.

Metody oparte na sile nie działają. Pies tej masy i o tej odporności psychicznej po prostu przestaje ufać, a odbudowa relacji zajmuje miesiące.

Pielęgnacja

To najbardziej pracochłonna część życia z tą rasą i warto ją znać przed zakupem.

Okrywę czesze się trzy, cztery razy w tygodniu, sięgając grzebieniem do skóry. Włos, który nie wypada, zostaje w sierści i bez czesania szybko zbija się w filc, zwłaszcza za uszami, pod pachami, na brodzie i na spodniach.

Strzyżenie u groomera co dwa, trzy miesiące. Rasę strzyże się w charakterystyczny sposób, z zachowaniem brody, wąsów i brwi, i nie każdy salon to robi.

Broda wymaga codziennej uwagi. Zbiera wodę i resztki jedzenia, więc przeciera się ją po każdym posiłku i po piciu.

Kąpiel przed każdym strzyżeniem i doraźnie. Po myciu okrywę suszy się dokładnie, bo wilgoć zatrzymana przy skórze prowadzi do zmian skórnych.

Uszy sprawdzaj co tydzień, pazury skracaj co trzy, cztery tygodnie, zęby czyść regularnie.

Zdrowie czarnego teriera rosyjskiego

Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych. Podstawowe obciążenie rasy olbrzymiej. Oboje rodzice powinni mieć wyniki prześwietleń. Więcej w tekście o dysplazji stawów biodrowych.

JLPP, czyli młodzieńcze porażenie krtani i polineuropatia. Ciężka, postępująca choroba genetyczna ujawniająca się u młodych psów, prowadząca do problemów z oddychaniem i niedowładu kończyn. Rokowanie jest złe. Dostępny jest test DNA i jest to podstawowe pytanie do hodowcy.

Hiperurykozuria. Zaburzenie metabolizmu kwasu moczowego prowadzące do kamicy moczowej. Także ma test DNA.

Postępujący zanik siatkówki. Psy hodowlane powinny mieć aktualne badanie okulistyczne.

Niedoczynność tarczycy. Objawia się apatią, przybieraniem na wadze i pogorszeniem okrywy.

Skręt żołądka. Głęboka klatka piersiowa jest czynnikiem ryzyka. Objawy opisaliśmy w tekście o skręcie żołądka u psa.

Diagnozę zawsze stawia lekarz weterynarii. Ta lista służy do rozmowy z hodowcą i przy tej rasie jest szczególnie istotna.

Żywienie czarnego teriera rosyjskiego

Okres wzrostu jest przy tej rasie najważniejszy. Szczeniak, który dorośnie do sześćdziesięciu kilogramów, nie powinien rosnąć szybko. Obowiązuje karma dla ras dużych i olbrzymich, kontrolowana energia i właściwy stosunek wapnia do fosforu, bez dokładania preparatów wapniowych. Szczegóły w tekście o żywieniu szczeniaka.

U psa dorosłego dawkę wylicza się i odmierza. Obfita okrywa skutecznie ukrywa nadwagę, więc kondycję ocenia się dotykiem, sięgając palcami przez sierść do żeber. Jak to policzyć, opisaliśmy w poradniku ile karmić psa.

Ze względu na ryzyko skrętu żołądka porcję dzieli się na dwa posiłki i nie łączy z wysiłkiem w odstępie krótszym niż godzina przed i po.

Przy psach z hiperurykozurią dieta wymaga osobnego dobrania, z ograniczeniem puryn, i powinna być ustalona z lekarzem weterynarii.

Stawy warto wspierać od piątego, szóstego roku życia. Preparaty stosowane w tym celu zebraliśmy w rankingu suplementów na stawy dla psa.

Historia rasy

Rasa powstała w hodowli wojskowej Krasnaja Zwiezda pod Moskwą, założonej w 1924 roku i zajmującej się tworzeniem psów służbowych dla armii radzieckiej. Po drugiej wojnie światowej postawiono przed nią zadanie wyhodowania psa dużego, odpornego na mróz, ciemno umaszczonego i łatwego w szkoleniu.

Do krzyżowania użyto przede wszystkim sznaucera olbrzymiego, rottweilera i airedale teriera, a także kilku innych ras, w tym moskiewskiego psa dowodnego i owczarka wschodnioeuropejskiego. Pracę prowadzono na przestrzeni kilkunastu lat, selekcjonując wyłącznie pod kątem użytkowości.

Pierwsze psy trafiły do służby w latach pięćdziesiątych. Od 1957 roku hodowla zaczęła sprzedawać szczenięta hodowcom cywilnym, co uruchomiło rozwój rasy poza wojskiem.

Pierwszy wzorzec przyjęto w 1958 roku, a FCI uznała rasę w 1984 roku pod numerem 327. Do Polski trafiła w latach osiemdziesiątych i pozostaje u nas rasą niszową.

Ile kosztuje czarny terier rosyjski i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli zarejestrowanej w ZKwP kosztuje zwykle 5000-10 000 zł. Hodowli jest w Polsce niewiele, część psów sprowadza się z Czech, Rosji i Niemiec.

O co pytać hodowcę, i przy tej rasie jest to lista bez odstępstw:

• test DNA w kierunku JLPP u obojga rodziców, z wynikiem na piśmie,
• test DNA w kierunku hiperurykozurii,
• wyniki prześwietlenia bioder i łokci,
• badanie okulistyczne wykonane w ciągu ostatniego roku.

Miesięczne utrzymanie to realnie 500-800 zł, plus strzyżenie co dwa, trzy miesiące, które przy psie tej wielkości kosztuje zwykle 250-400 zł za wizytę.

Ciekawostki

Czarny terier rosyjski jest jedną z niewielu ras, których powstanie da się prześledzić w dokumentacji rok po roku. Hodowla Krasnaja Zwiezda prowadziła szczegółowe zapisy, które przetrwały i są dziś podstawą wiedzy o pochodzeniu rasy.

W tej samej hodowli powstało kilka innych ras radzieckich, między innymi moskiewski pies stróżujący. Ten ostatni, w odróżnieniu od czarnego teriera, figuruje w polskim wykazie ras uznawanych za agresywne.

Potoczna rosyjska nazwa rasy, czornysz, oznacza po prostu czarnego i przyjęła się także wśród polskich hodowców.

Podsumowanie

Czarny terier rosyjski to jeden z łatwiejszych w prowadzeniu psów olbrzymich: chętny do współpracy, szybko się uczący, przywiązany do rodziny i praktycznie nielinieący. Wymaga doświadczonego opiekuna, ogrodzonej działki i wczesnej socjalizacji.

Dwie rzeczy trzeba przemyśleć przed zakupem: pielęgnację okrywy, która jest przy tej rasie zobowiązaniem na kilkanaście lat, oraz testy genetyczne rodziców, bo JLPP jest chorobą nieuleczalną, a test kosztuje ułamek ceny szczeniaka.

Przy każdej wątpliwości dotyczącej zdrowia albo diety psa skonsultuj się z lekarzem weterynarii, który zna twojego psa.