Nova Scotia duck tolling retriever

Toller jest retrieverem, który nie mieści się w stereotypie retrievera. Zamiast spokojnego, wyrozumiałego psa rodzinnego dostajesz psa niewielkiego, szybkiego i bardzo intensywnego, który myśli o pół sekundy szybciej niż jego opiekun. Do tego dochodzi historia rasy, która brzmi jak wymysł: pies wyhodowany po to, żeby swoją zabawą na brzegu przyciągać kaczki na odległość strzału.

Charakter tollera

Toller jest bystry, czujny i bardzo skupiony na tym, co robi jego człowiek. Uczy się błyskawicznie, także rzeczy, których nikt nie zamierzał go uczyć.

Wobec rodziny jest przywiązany i wylewny, wobec obcych wyraźnie bardziej rezerwowy niż golden czy labrador. To nie jest pies, który wita każdego przechodnia. Rezerwa nie oznacza jednak agresji, tylko dystans i obserwację.

Emocje przeżywa intensywnie. Przed rzutem piłki potrafi wibrować z napięcia, a nadmiar emocji rozładowuje głosem. Praca nad wyciszaniem przed startem jest w tej rasie osobnym zadaniem szkoleniowym.

Jest wrażliwy na nastrój opiekuna i na ton głosu. Podniesiony głos nie mobilizuje go, tylko wygasza chęć do pracy. Z tym samym psem, prowadzonym łagodnie, można osiągnąć bardzo dużo.

Nudę znosi źle. Toller bez zajęcia sam sobie je organizuje, a jego pomysły rzadko pokrywają się z planami rodziny.

Wygląd i umaszczenie

Toller jest najmniejszym z retrieverów: zwarty, muskularny, o sylwetce nieco kwadratowej i wyraźnie sprężystym ruchu.

Sierść jest średniej długości, prosta, wodoodporna, z gęstym, miękkim podszerstkiem. Na ogonie, kończynach i za uszami tworzy pióra. Włos musi zachować naturalny, lekko potargany charakter, więc rasy się nie strzyże.

Umaszczenie obejmuje różne odcienie rudości, od złocistego po ciemnoczerwony. Typowe, choć niewymagane, są białe znaczenia: końcówka ogona, łapy, pierś i strzałka na głowie. To właśnie ruchliwy, biało zakończony ogon miał przyciągać uwagę ptactwa.

Wyraz pyska jest łagodny i lekko zatroskany, co przy rudej barwie bywa powodem mylenia tollera z małym golden retrieverem. Różnicę widać w ruchu: toller jest szybszy i bardziej sprężysty.

Dla kogo jest toller, a dla kogo nie

To rasa dla ludzi, którzy chcą z psem pracować: trenować agility, obedience, dogfrisbee, pracę węchową albo polować na ptactwo. Sprawdzi się u aktywnej rodziny z dziećmi w wieku szkolnym.

Nie jest dobrym wyborem dla kogoś, kto szuka spokojnego psa do domu, pracuje długo poza domem albo mieszka w bardzo cichym bloku. Nie polecamy go też jako pierwszego psa osobie, która nie planuje regularnych treningów.

Woda jest w tej rasie osobnym argumentem. Toller bez dostępu do pływania da radę, ale traci najlepszą i najbezpieczniejszą dla stawów formę wysiłku.

Ruch i szkolenie

Dwie godziny aktywności dziennie to standard, przy czym połowa z tego powinna angażować głowę. Sam bieg nie wystarczy, a nawet bywa przeciwskuteczny: pies wytrenowany wyłącznie fizycznie staje się jeszcze wytrzymalszy i jeszcze trudniejszy do zmęczenia.

Aport jest dla tollera naturalny i bywa nadużywany. Rzucanie piłki w kółko nakręca psa emocjonalnie i obciąża stawy przy gwałtownych hamowaniach. Lepiej wpleść aport w strukturę: kilka rzutów przeplatanych ćwiczeniem spokoju.

W szkoleniu działa metoda pozytywna, krótkie sesje i wysoka nagradzalność. Toller jest jednym z tych psów, które same proponują rozwiązania, więc warto to wykorzystać w kształtowaniu zachowań zamiast korygować błędy.

Osobnym tematem jest praca nad progiem pobudzenia. Uczenie psa, żeby po ekscytacji potrafił się wyciszyć, jest w tej rasie ważniejsze niż nauka kolejnych komend.

Pielęgnacja

Podwójna sierść wymaga szczotkowania dwa razy w tygodniu, a w okresie zrzucania podszerstka codziennie. Wtedy sierści jest naprawdę dużo.

Rasy się nie strzyże. Wyjątkiem jest wyrównanie włosa między opuszkami, który zbiera śnieg i sól.

Kąpiel co dwa, trzy miesiące. Zbyt częste mycie osłabia wodoodporność włosa, która u psa pływającego ma realne znaczenie.

Uszy sprawdzaj co tydzień i po każdym pływaniu. Wiszące małżowiny plus woda to typowy scenariusz zapalenia ucha zewnętrznego.

Pazury skracaj co trzy, cztery tygodnie, a zęby czyść regularnie, wspierając się preparatami z rankingu proszków na zęby dla psa.

Zdrowie tollera

Toller wywodzi się z bardzo wąskiej puli genetycznej i to jest jego główny problem zdrowotny. Rasa ma nieproporcjonalnie wysoki udział chorób o podłożu autoimmunologicznym.

Choroby autoimmunologiczne. Najważniejsze to sterydowrażliwe zapalenie opon mózgowych i tętnic (SRMA) oraz immunozależna choroba reumatyczna (IMRD). Objawiają się gorączką, sztywnością, bólem karku i niechęcią do ruchu, zwykle u młodych psów. Wymagają szybkiej diagnostyki weterynaryjnej.

Choroba Addisona. Niedoczynność kory nadnerczy, w rasie występująca częściej niż przeciętnie. Objawy bywają niespecyficzne: apatia, wymioty, osłabienie, spadek apetytu. Nieleczona prowadzi do przełomu zagrażającego życiu.

Choroby oczu. Postępujący zanik siatkówki w wariancie prcd oraz anomalia oka collie. Dla obu dostępne są testy DNA i porządna hodowla je wykonuje.

Dysplazja stawów biodrowych. Standardowe badanie psów hodowlanych.

Niedoczynność tarczycy. Notowana w rasie, rozpoznawana badaniem krwi.

Kupując tollera, o wyniki testów DNA pytaj wprost i proś o dokumenty. W tej rasie to nie formalność, tylko realne ograniczanie ryzyka. Diagnozę zawsze stawia lekarz weterynarii.

Żywienie tollera

Toller jest psem szybkim i wysoko pobudliwym, ale nie jest maratończykiem. Jego dzienne zapotrzebowanie bywa niższe, niż sugeruje temperament, a rasa dość łatwo przybiera na wadze przy ograniczeniu ruchu. Jak liczyć dawkę, wyjaśniamy w poradniku o tym, ile karmić psa.

Przysmaki szkoleniowe to w tej rasie osobny rozdział. Przy intensywnym treningu potrafią stanowić znaczną część dziennej porcji, więc odejmuj je od karmy, zamiast dodawać.

Część tollerów ma wrażliwy przewód pokarmowy, zwłaszcza w okresach stresu i intensywnych startów. Przy nawracających biegunkach pomocne bywa wsparcie mikroflory, a dostępne preparaty porównaliśmy w rankingu probiotyków dla psa.

Każdą zmianę karmy rozkładaj na 7-10 dni według schematu z artykułu jak zmienić karmę psa. U psa o wrażliwym żołądku skrócenie tego okresu niemal zawsze kończy się rozwolnieniem.

Warto też znać listę produktów groźnych dla psa, bo toller ma talent do podnoszenia z ziemi wszystkiego, co pachnie jedzeniem.

Historia rasy

Rasa powstała w regionie Yarmouth w kanadyjskiej Nowej Szkocji, w XIX wieku. Miejscowi myśliwi zauważyli, że kaczki podpływają bliżej brzegu, gdy obserwują ruch lisa. Postanowili odtworzyć ten efekt psem.

Tak powstał pies rudy, ruchliwy i niewielki, który biegał wzdłuż brzegu, bawiąc się rzucanym patykiem. Ptactwo podpływało z ciekawości, myśliwy strzelał, a pies aportował zdobycz z zimnej wody. Ta technika ma własną nazwę: tolling.

Pierwotnie rasę nazywano little river duck dog, od Little River Harbour w hrabstwie Yarmouth. Oficjalne uznanie przez Canadian Kennel Club nastąpiło w 1945 roku, a przez FCI dopiero w 1982.

W Nowej Szkocji toller jest zwierzęciem symbolem prowincji. Poza Kanadą pozostaje rasą rzadką, a w Polsce liczba miotów rocznie jest na tyle mała, że na szczeniaka czeka się zwykle kilka miesięcy.

Ile kosztuje toller i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli zarejestrowanej w ZKwP kosztuje zwykle 5000-9000 zł. Wyższa cena niż u popularnych retrieverów wynika z rzadkości rasy i kosztu badań genetycznych.

O co pytać hodowcę:

• testy DNA w kierunku prcd-PRA i CEA u obojga rodziców,
• wyniki prześwietlenia bioder i łokci,
• czy w linii występowały choroby autoimmunologiczne lub choroba Addisona,
• jak hodowla podchodzi do poszerzania puli genetycznej.

Miesięczne utrzymanie to 300-450 zł. Do tego dochodzą koszty treningów, bo toller trzymany bez zajęcia szybko staje się problemem, a zajęcia sportowe w Polsce nie są tanie.

Adopcja tollera zdarza się rzadko, ale grupy rasowe prowadzą listy psów szukających domu. Zwykle są to psy oddane z powodu nadmiaru energii, a nie problemów zdrowotnych.

Ciekawostki

Tollery mają charakterystyczny wysoki, przenikliwy głos używany w emocjach, znany wśród opiekunów jako toller scream. Osoby słyszące go pierwszy raz często myślą, że pies został ranny.

Rasa jest zwierzęciem symbolem prowincji Nowa Szkocja, co formalnie zapisano w 1995 roku.

Nazwa tolling wywodzi się od średnioangielskiego słowa oznaczającego wabienie, a nie od dzwonienia, z którym kojarzy się dziś to samo słowo w angielszczyźnie.

Podsumowanie

Nova Scotia duck tolling retriever to pies dla osoby, która chce mieć w domu partnera do pracy, a nie towarzysza kanapy. Jest szybki, bystry i emocjonalny, uczy się w tempie, które potrafi zaskoczyć, i w tym samym tempie utrwala błędy. W zamian za codzienny trening i łagodne prowadzenie daje kilkanaście lat bardzo intensywnej współpracy. Przed zakupem sprawdź komplet badań rodziców: w tej rasie to najważniejsza decyzja, jaką podejmiesz.

Przy każdym niepokojącym objawie, zwłaszcza gorączce i sztywności u młodego psa, natychmiast skonsultuj się z lekarzem weterynarii.