Kąpiel psa - jak często, w czym i jak to przeżyć

Skóra psa ma odczyn zbliżony do obojętnego, ludzka jest wyraźnie kwaśna. Do tego warstwa rogowa naskórka u psa jest znacznie cieńsza.

Z tych dwóch faktów wynika większość praktyki kąpania psów, łącznie z tym, dlaczego rada “nie kąp psa za często” trzyma się od dekad, choć jest prawdziwa tylko połowicznie. Częste kąpiele szkodzą wtedy, gdy używa się do nich niewłaściwego preparatu.

Jak często

Nie ma jednej liczby, bo różnice między psami są ogromne. Praktyczne widełki wyglądają tak:

• większość psów o średniej długości włosa: co 4-8 tygodni,
• rasy strzyżone (pudel, bichon, west highland white terrier, sznaucer): co 3-4 tygodnie, zwykle przy okazji strzyżenia,
• psy z gęstym podszerstkiem (husky, owczarki, szpice): rzadziej, bo ich okrywa dobrze się samooczyszcza,
• psy krótkowłose bez podszerstka: kilka razy w roku wystarcza,
• psy z chorobami skóry: według zaleceń weterynarza, czasem dwa razy w tygodniu szamponem leczniczym.

Dobrym wyznacznikiem jest zapach i dotyk. Sierść, która zaczyna być tłusta w dotyku i wyraźnie pachnie z odległości metra, prosi o kąpiel niezależnie od kalendarza.

Czym myć

Szamponem dla psów, dobranym do typu sierści i skóry. To wystarczy w większości przypadków i nie ma tu potrzeby kombinowania.

Czego unikać: szamponów dla ludzi, także dziecięcych, oraz płynu do naczyń. Ten ostatni bywa polecany do odtłuszczania i faktycznie odtłuszcza, tylko że razem z warstwą lipidową, która chroni skórę psa przed wysychaniem i bakteriami.

Jeśli pies się drapie, ma łupież albo nawracające zmiany, dobór szamponu przestaje być kwestią gustu. Preparaty z chlorheksydyną, mikonazolem czy nadtlenkiem benzoilu działają inaczej i dobiera się je do rozpoznania, a nie do zapachu. Skąd bierze się świąd i co go realnie wywołuje, rozbieramy w tekście o drapaniu się psa, a osobno w tekście o łupieżu.

Krok po kroku

Wyszczotkuj przed, nie po. Kołtuny po zmoczeniu zaciskają się jak filc i wtedy jedynym wyjściem bywa maszynka. To najważniejsza kolejność w całej procedurze.

Woda letnia, około 37 stopni. Sprawdź na wewnętrznej stronie nadgarstka: powinna być ledwo ciepła.

Mata antypoślizgowa na dnie wanny albo brodzika. Pies, który raz się poślizgnie, będzie pamiętał to przez lata.

Mocz od karku w dół. Głowy nie polewaj prysznicem, tylko przetrzyj wilgotną szmatką. Uszu nie zalewaj.

Rozprowadź szampon i zostaw na chwilę. Większość preparatów, także zwykłych, działa lepiej po dwóch, trzech minutach kontaktu. Przy szamponach leczniczych czas kontaktu jest częścią zalecenia i trzeba go pilnować.

Spłukuj dłużej, niż wydaje ci się potrzebne. To najczęstszy błąd domowej kąpieli. Resztki szamponu zostają w podszerstku, wysychają i podrażniają skórę, a efekt wygląda dokładnie jak alergia.

Osusz porządnie. Ręcznik, potem suszarka na najniższym stopniu i chłodnym nawiewie, z odległości. Psy z gęstym podszerstkiem, zostawione do wyschnięcia same, potrafią mieć wilgotną skórę pod okrywą przez wiele godzin, a to prosta droga do zapalenia. Szczególnie dokładnie wysusz przestrzenie między palcami, bo tam wilgoć sprzyja drożdżakom i lizaniu łap.

Pięć błędów, które kosztują

Kąpiel tuż przed kroplami na kark albo zaraz po. Preparaty typu spot-on rozprowadzają się w warstwie tłuszczowej skóry i potrzebują jej. Standardowe zalecenie to odstęp co najmniej 48 godzin przed podaniem i po nim, choć konkretny preparat może wymagać innego, więc sprawdź ulotkę. Jak działają poszczególne rodzaje ochrony przeciwpasożytniczej, opisaliśmy w tekście o kleszczach.

Za gorąca woda. Rozszerza naczynia i nasila świąd u psa, który już się drapie.

Kąpiel psa z aktywnym zapaleniem ucha bez zabezpieczenia i bez konsultacji. Woda w uchu pogarsza sprawę.

Odżywka pominięta u psów długowłosych. Ułatwia rozczesywanie i ogranicza elektryzowanie się włosa.

Kąpiel jako reakcja na każde zabrudzenie. Błoto z łap zmywa się wodą bez szamponu, a pies wytarzany w trawie nie potrzebuje niczego.

Pies, który nie znosi kąpieli

Zwykle nie chodzi o wodę, tylko o śliską powierzchnię i przymus. Kilka rzeczy pomaga bardziej niż siłowanie się:

Mata antypoślizgowa i sucha wanna na początek, z samymi smakołykami, bez wody. Potem kilka centymetrów wody, znowu smakołyki. Rozłożenie tego na kilka dni działa lepiej niż jedna dramatyczna sesja.

Mycie w częściach: łapy dziś, tył jutro. U psa z lękiem to często jedyna realna opcja.

Kubek albo wąż z małym ciśnieniem zamiast prysznica nad głową. Sam dźwięk prysznica bywa problemem.

I rzecz podstawowa: jeśli pies próbuje uciec, a ty go trzymasz siłą, następnym razem będzie gorzej. Krótsza kąpiel dziś jest lepszą inwestycją niż dokładna.

Kiedy wystarczy mniej niż kąpiel

Nie każde zabrudzenie wymaga wanny i to jest najprostszy sposób na rzadsze kąpiele bez chodzącego po domu zapachu.

Mycie samych łap po spacerze: letnia woda w miednicy, potem dokładne wytarcie między palcami. Wystarcza po błocie, po soli drogowej i po wizycie w parku.

Chusteczki dla psów albo wilgotny ręcznik do przetarcia brzucha, łap i okolic pod ogonem. Rozwiązanie na kilka dni, nie na stałe.

Suche szampony w piance i pudrze działają jako doraźna pomoc między kąpielami. Nie usuwają tłuszczu ani alergenów, więc przy psie z problemami skórnymi nie zastępują właściwej kąpieli.

Szczotkowanie. Najbardziej niedoceniane narzędzie, bo usuwa martwy włos, kurz i część zapachu, a przy psach z podszerstkiem robi więcej dla wyglądu sierści niż kąpiel.

Kiedy przełożyć

Świeża rana albo szwy po zabiegu, do czasu wyznaczonego przez lekarza. Aktywne zapalenie ucha bez zaleceń. Pies z gorączką albo w złej formie ogólnej. Suka tuż przed porodem.

Przy szczeniaku obowiązują osobne zasady dotyczące pierwszej kąpieli i wieku, w którym w ogóle warto ją rozważać. Wrócimy do tego w oddzielnym tekście, bo temat ma więcej niuansów, niż mieści się w akapicie.

Źródła

• WSAVA, Global Dermatology Guidelines
• Merck Veterinary Manual, Skin Care and Topical Therapy in Dogs
• BSAVA Manual of Canine and Feline Dermatology