Pies szczeka w nocy - przyczyny i co pomaga

Trzecia w nocy, kilka szczeknięć, cisza. Za dwadzieścia minut znowu. Wstajesz, mówisz „cicho”, pies się uspokaja, wracasz do łóżka i po chwili zaczyna się od nowa.

Nocne szczekanie różni się od dziennego nie tyle formą, co listą prawdopodobnych przyczyn. W nocy odpada większość bodźców, na które pies reaguje za dnia, więc to, co zostaje, prowadzi w konkretne miejsca.

Najpierw zbierz dane

Bez tego wszystko dalej jest zgadywaniem. Nagraj noc telefonem ustawionym w pokoju, w którym śpi pies, albo tanią kamerką.

Szukasz odpowiedzi na cztery pytania:

• O której godzinie zaczyna. Zawsze o tej samej porze czy losowo?
• Co się dzieje bezpośrednio przed. Dźwięk z klatki, samochód pod oknem, sąsiad wychodzący do pracy, cisza?
• Jak wygląda szczekanie. Krótkie serie alarmowe, monotonne ciągnące się minutami, wysokie i rozpaczliwe?
• Co robi pies między seriami. Śpi, chodzi po mieszkaniu, stoi przy drzwiach, dyszy?

Jedna noc nagrania oszczędza tygodnie prób.

Przyczyny i to, co je odróżnia

Reakcja na dźwięki z zewnątrz. Krótkie serie, wyzwalane konkretnym momentem, pies potem wraca spać. Psy słyszą znacznie więcej niż my, więc „szczekanie bez powodu” o trzeciej nad ranem bywa reakcją na sąsiada za ścianą albo psa dwie ulice dalej.

Potrzeba wyjścia. Pies szczeka przy drzwiach, chodzi niespokojnie, po wyjściu od razu się załatwia. Częste u szczeniąt, u psów starszych i przy zmianie pory ostatniego spaceru.

Nuda i niedostateczne zmęczenie. Monotonne szczekanie, przeplatane wędrówką po mieszkaniu. Typowe u psów, które przespały cały dzień w domu, a wieczorem dostały krótki, mechaniczny spacer.

Lęk przed samotnością. Pies zaczyna po zamknięciu drzwi do sypialni, szczekanie jest intensywne i rozpaczliwe, towarzyszy mu dyszenie, drapanie w drzwi, czasem ślinienie.

Ból. Pies budzi się, zmienia pozycję, popiskuje albo szczeka krótko. Ból stawów i zębów nasila się przy długim leżeniu bez ruchu.

Zaburzenia poznawcze u psa starszego. Odwrócenie rytmu dobowego: pies śpi w dzień, w nocy chodzi, chodzi w kółko, staje w kątach, wpatruje się w ścianę, wydaje się zdezorientowany. Szczekanie bywa bezcelowe, kierowane w przestrzeń.

Szczekanie wyuczone. Zaczęło się od jednej z powyższych przyczyn, a utrwaliło, bo działa: przychodzisz. Rozpoznasz je po tym, że pies przerywa dokładnie w momencie, gdy pojawiasz się w drzwiach.

Wyklucz zdrowie, zanim zaczniesz szkolić

Jeśli pies wcześniej spał spokojnie, a od jakiegoś czasu szczeka w nocy, to zmiana zachowania, a zmiana zachowania u psa dorosłego zaczyna się od weterynarza, nie od behawiorysty.

Do sprawdzenia w pierwszej kolejności: ból stawów, ból zębów, problemy z pęcherzem i nerkami, pogorszenie słuchu lub wzroku, u psów starszych zaburzenia poznawcze.

Zwiększone pragnienie i częstsze oddawanie moczu w nocy zasługują na osobną uwagę, bo to typowy zestaw przy kilku chorobach przewlekłych. Warto zestawić to z tym, ile wody pies powinien pić i kiedy pragnienie staje się objawem.

Co realnie pomaga

Zmęcz psu głowę w ciągu dnia. Nie samym dystansem, tylko pracą węchową: mata węchowa, rozsypanie porcji karmy w trawie, zabawki z jedzeniem do wydobycia, szukanie przedmiotów. Dwadzieścia minut węszenia męczy bardziej niż godzina marszu na smyczy.

Przesuń ostatni spacer i ostatnie karmienie na później. Pies wychodzący o osiemnastej ma przed sobą bardzo długą noc. Przy okazji późniejsza kolacja rozwiązuje też problem porannych wymiotów żółcią, o czym piszemy przy wymiotach żółcią.

Zamaskuj dźwięki. Szum biały, cichy wentylator, radio ustawione bardzo cicho. Działa przy szczekaniu alarmowym.

Przenieś legowisko bliżej siebie. Przy psie szczekającym z osamotnienia to najprostsze i najskuteczniejsze rozwiązanie. Można je potem stopniowo odsuwać, po kilkanaście centymetrów na kilka dni.

Zadbaj o wygodę. Twarde posłanie u psa z bolącymi stawami, zimna podłoga, hałaśliwy kaloryfer, światło z ulicy. Banalne rzeczy, które łatwo przeoczyć.

Zachowaj przewidywalny wieczorny rytuał. Ta sama kolejność czynności przed snem działa u psów podobnie jak u dzieci.

Czego nie robić

Nie wstawaj do szczekania. To najtrudniejsze i najważniejsze. Każde wejście do pokoju, także zdenerwowane, jest dla psa potwierdzeniem, że szczekanie sprowadza opiekuna. Uwaga negatywna nadal jest uwagą.

Jeśli musisz wyjść z psem, bo faktycznie potrzebuje, zrób to zanim zacznie szczekać albo w przerwie ciszy, nigdy w reakcji na dźwięk.

Nie krzycz. Dla psa brzmi to jak dołączenie do szczekania.

Nie karz rano. Pies nie połączy kary z tym, co robił sześć godzin wcześniej.

Nie sięgaj po obrożę antyszczekową. Tłumi objaw, nie rusza przyczyny, a przy szczekaniu z lęku albo z bólu pogarsza sytuację. Szerzej o tym piszemy w tekście o szczekaniu psa.

Kiedy potrzebna jest pomoc z zewnątrz

Jeśli szczekanie zaczyna się w pierwszych minutach po zamknięciu drzwi, jest intensywne i towarzyszą mu ślinienie, niszczenie okolic drzwi, chodzenie w kółko albo załatwianie się mimo wcześniejszego spaceru, to prawdopodobnie nie jest problem z hałasem, tylko lęk separacyjny. Ten wymaga pracy z behawiorystą, a czasem wsparcia farmakologicznego dobranego przez weterynarza.

U psa starszego z odwróconym rytmem dobowym również warto skonsultować się z lekarzem, bo przy zaburzeniach poznawczych istnieje postępowanie, które realnie poprawia komfort psa i domowników.

Podsumowanie

Nagraj jedną noc, zanim cokolwiek zmienisz. Godzina rozpoczęcia i to, co dzieje się bezpośrednio przed, zawężą przyczynę szybciej niż tydzień prób.

Nagła zmiana u psa, który wcześniej spał spokojnie, to sprawa dla weterynarza, nie dla szkolenia. A jeśli przyczyna jest behawioralna, najtrudniejszą częścią rozwiązania jest zwykle nie technika, tylko konsekwentne nieodpowiadanie na szczekanie przez kilka pierwszych, bardzo nieprzespanych nocy.

Źródła

• American Veterinary Society of Animal Behavior, materiały o zaburzeniach zachowania u psów
• Merck Veterinary Manual, rozdział o zespole dysfunkcji poznawczej u psów
• RSPCA, poradniki dotyczące nadmiernego szczekania