Pies wymiotuje - co oznacza kolor i kiedy jechać do weterynarza

Pies zwymiotował na dywan i teraz stoi obok, merda ogonem i wygląda, jakby nic się nie stało. Ty patrzysz na to, co zostało na podłodze, i próbujesz zdecydować, czy to sprawa na jutro, czy na teraz.

Wymioty są u psów częste i to je czyni trudnymi. Pies wymiotuje łatwiej niż człowiek, bo ewolucyjnie opłacało mu się szybko pozbyć czegoś podejrzanego. Większość epizodów nic nie znaczy. Kilka znaczy bardzo dużo i różnicę widać nie w samych wymiocinach, tylko w tym, co pies robi przez następne godziny.

Najpierw: czy to na pewno wymioty

To rozróżnienie robi więcej niż analiza koloru, a prawie nikt go nie robi.

Wymioty poprzedza wyraźny wysiłek. Pies staje w charakterystycznej pozie, oblizuje się, ślini, przełyka, brzuch pracuje skurczami. Treść jest przynajmniej częściowo strawiona, kwaśna, często z żółcią.

Zwracanie pokarmu, czyli regurgitacja, przychodzi bez zapowiedzi i bez wysiłku. Pokarm po prostu wypada, często zaraz po jedzeniu, nierzadko w kształcie wałeczka i wygląda dokładnie tak, jak wyglądał przy połykaniu.

Znaczenie jest inne. Wymioty prowadzą do żołądka, jelit, wątroby, trzustki, nerek. Zwracanie prowadzi do przełyku, a to całkiem inna lista przyczyn, w tym problemy z jego motoryką. Powiedz weterynarzowi, które z dwóch widziałaś, i opisz jak wyglądało. To realnie skraca diagnostykę.

Co mówi kolor

Kolor bywa użyteczną wskazówką, choć rzadko przesądza sam z siebie.

Żółty lub zielonkawy. Żółć. Najczęściej znaczy tyle, że żołądek był pusty. Typowo pojawia się nad ranem albo w środku nocy, u psa karmionego raz dziennie lub z długą przerwą nocną. Jeśli pies poza tym funkcjonuje normalnie, zacznij od rozłożenia dawki na więcej posiłków albo przesunięcia kolacji na później. Zaskakująco często to wystarcza. Jeśli mimo zmiany rytmu wraca, to już temat na badanie.

Biała piana. Zwykle ślina wymieszana z powietrzem i sokiem żołądkowym. Bywa niegroźna, ale to także jeden z objawów, na który trzeba uważać, bo pojawia się przy skręcie żołądka. Decyduje kontekst: piana u psa, który poza tym normalnie się zachowuje, znaczy co innego niż piana u psa z napiętym brzuchem, który chodzi w kółko i nie może się położyć.

Brązowy, przypominający fusy od kawy. To strawiona krew. Wygląda niewinnie i jest jednym z bardziej niepokojących wariantów. Oznacza krwawienie wyżej w przewodzie pokarmowym, na przykład z wrzodu. Wizyta tego samego dnia.

Czerwony, świeża krew. Krwawienie w żołądku, przełyku lub jamie ustnej. Do lecznicy natychmiast.

Z niestrawionym jedzeniem, wkrótce po posiłku. Często pies je za szybko albo za dużo naraz. Jeśli powtarza się regularnie, sprawdź ile pokarmu pies faktycznie powinien dostawać i rozważ miskę spowalniającą.

Z trawą. Sama trawa nie jest chorobą i nie oznacza automatycznie, że psu czegoś brakuje. Zjadanie trawy bywa zwyczajem, a nie objawem.

Sytuacje, w których nie czeka się do rana

Kilka scenariuszy wymaga reakcji natychmiastowej i warto je znać na pamięć, bo w praktyce liczą się godziny.

Nieproduktywne odruchy wymiotne. Pies wyraźnie próbuje zwymiotować, przybiera pozycję, napina brzuch, ale nic nie wychodzi albo pojawia się tylko odrobina piany. Do tego brzuch jest powiększony, twardy, napięty jak bęben, pies się ślini, jest niespokojny, nie potrafi znaleźć sobie miejsca. To klasyczny obraz rozszerzenia i skrętu żołądka. Dotyczy przede wszystkim psów dużych i głębokoklatkowych, choć zdarza się też mniejszym. Nieleczony kończy się śmiercią w ciągu godzin. Jedziesz od razu, w nocy, w niedzielę, bez czekania na poprawę.

Wymioty połączone z apatią. Pies leży, nie reaguje jak zwykle, nie chce wstać po ulubioną rzecz. Kombinacja wymiotów i wyraźnego spadku energii jest ważniejsza niż liczba epizodów.

Wymioty, przy których pies nie utrzymuje wody. Każdy łyk wraca. Odwodnienie u psa postępuje szybciej, niż się wydaje, a wymioty odbierają płyny w obie strony.

Wymioty u szczeniaka. Szczenię ma niewielkie rezerwy i odwadnia się w tempie, które zaskakuje. Do tego dochodzi ryzyko parwowirozy, zwłaszcza przed zakończeniem serii szczepień. Nie czekaj.

Podejrzenie, że pies coś połknął. Zabawka, skarpeta, kość, śmieci ze spaceru, lek z torebki, substancja chemiczna. Jeśli do tego dochodzą wymioty, sprawa jest pilna. Warto mieć z tyłu głowy listę produktów, które są dla psa toksyczne, bo część z nich działa z opóźnieniem i pies może wyglądać nieźle przez pierwsze godziny.

Co możesz zrobić w domu przy łagodnym epizodzie

To dotyczy wyłącznie sytuacji, w której pies zwymiotował raz lub dwa, jest przytomny, chodzi, reaguje i nie ma żadnego z objawów alarmowych powyżej.

Odstaw jedzenie na kilka godzin, zwykle wystarcza od sześciu do dwunastu. Nie stosuj głodówki dłuższej i nie rób jej u szczeniąt ani psów bardzo drobnych.

Zostaw dostęp do wody, ale w małych porcjach. Miska wypita duszkiem po wymiotach często wraca. Lepiej podawać niewiele, a częściej.

Po przerwie wróć do jedzenia małą porcją czegoś lekkostrawnego. Gotowana pierś z kurczaka bez przypraw i biały ryż to klasyk, który sprawdza się dlatego, że jest nudny i ubogi w tłuszcz. Przez dwa, trzy dni podawaj małe porcje częściej niż zwykle, potem stopniowo wracaj do zwykłej karmy. Jeśli zmieniasz jedzenie tam i z powrotem, zrób to spokojnie, według tych samych zasad co przy przechodzeniu na nową karmę.

Nie podawaj psu leków przeciwwymiotnych z własnej apteczki. Część leków ludzkich jest dla psów toksyczna, a te bezpieczne wymagają dawkowania na kilogram masy ciała. Poza tym stłumienie wymiotów przy ciele obcym w jelicie potrafi zaszkodzić.

Jeśli do wymiotów dołącza biegunka, postępowanie się zmienia i opisaliśmy je osobno w tekście o tym, co robić przy biegunce u psa.

Co zanotować przed wizytą

Weterynarz zada te pytania, a odpowiedź “no, kilka razy” niewiele wnosi. Zanim wyjdziesz z domu, ustal:

• Ile razy pies zwymiotował i w jakich odstępach.
• Jak wyglądała treść: kolor, konsystencja, obecność jedzenia, krwi, ciała obcego.
• Kiedy jadł ostatni raz i co dokładnie.
• Czy pił i czy woda została w środku.
• Czy jest biegunka, a jeśli tak, jak wygląda stolec.
• Czy pies mógł coś zjeść na spacerze albo w domu.
• Jakie leki i preparaty dostaje, łącznie z odrobaczeniem i preparatami na kleszcze.

Zrób zdjęcie wymiocin. Brzmi nieprzyjemnie i bywa najbardziej użyteczną rzeczą, jaką przyniesiesz do gabinetu.

Podsumowanie

Pojedynczy epizod u psa, który zaraz potem zachowuje się normalnie, zwykle mija sam. Wymioty powtarzalne, wymioty z krwią, wymioty z apatią oraz nieproduktywne odruchy przy wzdętym brzuchu to zupełnie inna kategoria i nie ma w nich miejsca na czekanie do rana.

Jeśli wahasz się, czy jechać, zadzwoń do lecznicy i opisz, co widzisz. Rozmowa telefoniczna nic nie kosztuje, a osoba po drugiej stronie zada dwa pytania, które rozstrzygną sprawę szybciej niż godzina szukania w internecie.

Źródła

• Merck Veterinary Manual, rozdział o wymiotach u małych zwierząt
• American College of Veterinary Surgeons, materiały o rozszerzeniu i skręcie żołądka (GDV)
• WSAVA, wytyczne dotyczące postępowania w ostrych zaburzeniach żołądkowo-jelitowych