Pies ma odruchy wymiotne, ale nie wymiotuje - co to znaczy

Pies wyciąga szyję, otwiera pysk, napina brzuch i wydaje dźwięk, po którym powinno coś wyjść. Nie wychodzi nic albo odrobina piany. Po dwóch minutach powtarza to samo.

Ten obraz obejmuje kilka bardzo różnych sytuacji, od takiej, przy której liczą się godziny, po taką, która minie sama.

Najpierw wyklucz jedno

Zanim zaczniesz cokolwiek analizować, sprawdź trzy rzeczy. Zajmuje to pół minuty.

Brzuch. Dotknij okolicy tuż za żebrami. Jeśli jest wzdęty, twardy, napięty jak bęben, a psa boli przy dotknięciu, to jest sygnał alarmowy.

Zachowanie. Niepokój, chodzenie w kółko, niemożność ułożenia się, ślinienie, przyspieszony oddech.

Powtarzalność. Odruchy wracające co kilka minut, coraz bardziej bezowocne.

Te trzy rzeczy razem to obraz rozszerzenia i skrętu żołądka. Dotyczy głównie ras dużych i olbrzymich z głęboką klatką piersiową, często wkrótce po obfitym posiłku lub po piciu dużej ilości wody. Nie ma tu nic do przemyślenia i nic do sprawdzenia w internecie: jedziecie teraz, o dowolnej porze. Pełna lista objawów i tego, co dzieje się dalej, jest w tekście o skręcie żołądka.

Jeśli brzuch jest miękki, a pies poza tym zachowuje się normalnie, masz czas na resztę tego tekstu.

Co jeszcze wygląda identycznie

Kaszel kenelowy. Najczęstsza pomyłka w drugą stronę. Napadowy, suchy, chrapliwy kaszel kończy się odkrztuszeniem odrobiny białej piany, którą opiekun bierze za wymiociny. Pies poza napadami jest w dobrej formie, je i biega. W historii zwykle jest kontakt z innymi psami: hotel, psie przedszkole, wystawa, wybieg.

Zapadanie tchawicy. U małych ras, zwłaszcza u yorków, szpiców i chihuahua. Charakterystyczny kaszel przypominający gęganie, nasilający się przy podnieceniu, przy pociąganiu za obrożę i w upale.

Ciało obce w gardle albo w przełyku. Początek jest nagły i pies zwykle wykonuje kilka rzeczy naraz: przełyka na sucho, obficie się ślini, drapie pysk łapą, kręci głową. Częste sprawcy to kość, patyk, kawałek gryzaka i zbyt duży kęs.

Odwrócone kichanie. Pies staje w miejscu, wyciąga szyję do przodu i wykonuje serię gwałtownych, głośnych wdechów przez nos. Wygląda dramatycznie, a jest niegroźne i mija w kilkanaście, kilkadziesiąt sekund. Delikatne zasłonięcie nozdrzy na sekundę albo masaż gardła zwykle je przerywa.

Zapalenie gardła i migdałków. Bolesne przełykanie, odruchy, czasem gorączka i niechęć do twardej karmy.

Nudności bez wymiotów. Choroba lokomocyjna, wczesna faza zapalenia trzustki, zaawansowana choroba nerek. Pies się oblizuje, przełyka ślinę, chodzi niespokojnie, ale nie zwraca.

Wymioty czy zwracanie

To rozróżnienie ma znaczenie diagnostyczne, a widać je gołym okiem.

Wymioty poprzedza ślinienie i przełykanie, potem widać wyraźne, rytmiczne skurcze mięśni brzucha. Treść jest częściowo strawiona, często z żółcią.

Zwracanie (regurgitacja) przychodzi bez wysiłku: pies opuszcza głowę i treść wypływa. Bywa uformowana w rurkę, niestrawiona, czasem wypada wkrótce po jedzeniu. To kieruje uwagę na przełyk, a nie na żołądek, i przy powtarzalności wymaga zdjęcia rentgenowskiego.

Jeśli nie masz pewności, którą rzecz widzisz, nagraj psa telefonem. Lekarz rozpozna to w kilka sekund, a opis słowny bywa mylący nawet u osób z doświadczeniem. Co oznaczają poszczególne rodzaje treści, opisaliśmy w przewodniku po wymiotach u psa, a osobno w tekście o wymiotach białą pianą.

Kiedy to jest coś w pysku

Ta grupa przyczyn jest osobna, bo pies zachowuje się wtedy inaczej: kręci głową, przeciera pysk o podłogę, uderza w niego łapą, obficie się ślini i wielokrotnie przełyka na sucho.

Najczęstsze znaleziska to kość albo patyk zaklinowany w poprzek podniebienia między górnymi zębami trzonowymi, kawałek gryzaka, kość z kurczaka utkwiona w gardle oraz haczyk wędkarski. U psów, które zjadają wszystko na spacerze, zdarza się też kawałek plastiku albo tkaniny częściowo połknięty i zwisający do przełyku.

Zajrzyj psu do pyska przy dobrym świetle, jeśli pozwala i jeśli oddycha spokojnie. Sprawdź podniebienie i przestrzeń pod językiem. Jeśli coś widzisz, a przedmiot nie jest chwytny albo pies się broni, jedź do lecznicy zamiast walczyć w domu.

Jednej rzeczy nie ciągnij nigdy: nitki, sznurka albo taśmy wystającej z pyska. Drugi koniec bywa już w jelicie i pociągnięcie może uszkodzić ścianę przewodu pokarmowego.

Co zrobić teraz

Sprawdź brzuch. Zajrzyj psu do pyska przy dobrym świetle, ostrożnie, jeśli pozwala. Policz oddechy i obejrzyj kolor dziąseł: powinny być różowe i wilgotne.

Nie podawaj jedzenia ani wody w większej ilości. Nie podawaj żadnych leków z domowej apteczki. Nie wywołuj wymiotów. Nie wkładaj ręki głęboko do gardła na oślep, bo najczęściej kończy się to wepchnięciem przedmiotu głębiej albo ugryzieniem.

Nagraj epizod. Jest to jedna z niewielu rzeczy, które realnie przyspieszają diagnozę.

Kiedy jechać

Natychmiast: wzdęty i twardy brzuch, powtarzające się bezowocne odruchy, niepokój, blade dziąsła, trudności z oddychaniem, sinawy język, pies nie może przełknąć własnej śliny.

Tego samego dnia: nagłe odruchy z obfitym ślinieniem i drapaniem pyska, podejrzenie połkniętego przedmiotu, odruchy u szczeniaka, gorączka, apatia.

W ciągu kilku dni: powtarzające się epizody u psa, który poza tym czuje się dobrze, kaszel utrzymujący się ponad tydzień, zwracanie niestrawionego pokarmu.

Krew w treści zmienia priorytet niezależnie od reszty objawów i wtedy obowiązują zasady opisane w tekście o wymiotach z krwią.

Najważniejsze zdanie tego tekstu jest krótkie: przy nieproduktywnych odruchach patrzy się najpierw na brzuch, a dopiero potem na wszystko inne.

Źródła

• Merck Veterinary Manual, Gastric Dilatation and Volvulus in Dogs
• Merck Veterinary Manual, Vomiting and Regurgitation in Small Animals
• ACVIM, materiały dotyczące chorób przełyku u psów
• Veterinary Partner (VIN), Reverse Sneezing and Tracheal Collapse in Dogs