Bernardyn

Bernardyn jest w powszechnej wyobraźni psem ratującym ludzi w Alpach, z beczułką pod szyją. Ta pierwsza część jest prawdą, druga to wymysł malarza. Realnie bernardyn to dziś pies rodzinny o wyjątkowo łagodnym usposobieniu, którego największym wyzwaniem nie jest charakter, tylko skala: siedemdziesiąt kilogramów wagi, odpowiednie koszty i krótkie życie.

Charakter bernardyna

To pies spokojny, zrównoważony i wyjątkowo cierpliwy. W domu jest niemal niewidoczny: kładzie się w wybranym miejscu i przesypia większość dnia.

Wobec dzieci jest łagodny do przesady. Toleruje ciągnięcie za sierść, hałas i zamieszanie. Trzeba jedynie pilnować, żeby w ruchu nie przewrócił malucha.

Wobec obcych jest czujny, ale nie agresywny. Sam rozmiar wystarcza, by rasa pełniła funkcję odstraszającą, więc nigdy nie selekcjonowano jej na ostrość.

Jest wrażliwy na ton głosu. Podniesiony głos działa na bernardyna źle, spokojne prowadzenie znakomicie.

Bywa uparty. Nie z przekory, tylko dlatego, że nie widzi sensu w bezcelowym powtarzaniu. Krótkie sesje szkoleniowe działają lepiej niż długie.

Samotność znosi lepiej niż wiele ras towarzyszących, ale nadal chce być blisko rodziny.

Wygląd i umaszczenie

Bernardyn jest ogromny, masywny i mocno zbudowany, o dużej, szerokiej głowie z wyraźnym przełamaniem i luźną skórą tworzącą fafle.

Wzorzec przewiduje dwie odmiany włosa: krótkowłosą, z gęstym podszerstkiem i przylegającą okrywą, oraz długowłosą, z falistym włosem i pióropuszami. Wbrew intuicji odmiana długowłosa nie sprawdzała się lepiej w górach, bo śnieg zbijał się w kołtuny.

Umaszczenie jest biało-czerwone, w odmianie płaszczowej lub łaciatej. Wymagane są białe znaczenia: strzałka na głowie, kołnierz, pierś, łapy i koniec ogona. Ciemna maska na głowie jest pożądana.

Skóra wokół oczu bywa luźna, co u części osobników prowadzi do wywinięcia lub podwinięcia powieki. Przy wyborze szczeniaka warto zwrócić uwagę na oczy rodziców: powinny być suche, bez widocznej czerwonej spojówki.

Dla kogo jest bernardyn, a dla kogo nie

To wybór dla rodzin mieszkających w domu z ogrodem, mających realny budżet i szukających spokojnego psa o wyjątkowo dobrym charakterze wobec dzieci.

Nie polecamy tej rasy mieszkańcom bloków, osobom o ograniczonym budżecie, ludziom szukającym psa do sportu ani tym, którzy nie zaakceptują śliny na ścianach i sierści w całym domu.

Ruch i szkolenie

Dorosły bernardyn potrzebuje około godziny spokojnego ruchu dziennie, najlepiej w dwóch spacerach. To rasa o niskich wymaganiach.

Okres wzrostu wymaga ostrożności. Do osiemnastego miesiąca unikaj schodów, skoków i długich marszów. Szkielet rośnie bardzo szybko, a przeciążenie w tym czasie skutkuje trwałymi problemami ortopedycznymi.

Latem pilnuj temperatury. Bernardyn z gęstym podszerstkiem przegrzewa się już przy dwudziestu kilku stopniach.

Szkolenie zaczyna się natychmiast i skupia na manierach. Pies, który jako szczeniak ciągnął na smyczy, jako dorosły przewróci opiekuna. Nauka chodzenia przy nodze jest przy tej wadze kwestią bezpieczeństwa.

Bernardyny dobrze sprawdzają się w dogoterapii, a rekreacyjnie także w zaprzęgu wózkowym.

Pielęgnacja

Odmiana krótkowłosa wymaga szczotkowania dwa razy w tygodniu, długowłosa trzy razy, a w okresach linienia obie codziennie. Rasa linieje bardzo obficie.

Kąpiel co dwa, trzy miesiące, choć mycie psa tej wielkości jest przedsięwzięciem logistycznym.

Osobnej uwagi wymagają fafle i fałdy wokół pyska. Przecieraj je codziennie, bo zbiera się w nich ślina i resztki jedzenia.

Oczy sprawdzaj codziennie. Przy skłonności do ektropionu i entropionu drażnienie rogówki jest częste, a każde zaczerwienienie czy nadmierne łzawienie wymaga oceny weterynarza.

Zwracaj uwagę na łokcie i biodra, gdzie tworzą się odleżyny. Grube legowisko ortopedyczne to profilaktyka, nie luksus.

Pazury skracaj regularnie, zęby czyść kilka razy w tygodniu.

Zdrowie bernardyna

Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych. Poważne obciążenie rasy. Prześwietlenia obojga rodziców to warunek konieczny przy zakupie szczeniaka.

Skręt żołądka. Ryzyko związane z głęboką klatką piersiową. Objawy to nieproduktywne odruchy wymiotne, powiększający się i napięty brzuch, ślinotok i niepokój. To stan bezpośredniego zagrożenia życia wymagający natychmiastowej operacji.

Kostniakomięsak. Nowotwór kości, na który rasy olbrzymie chorują wyraźnie częściej. Każda utrzymująca się kulawizna bez urazu wymaga zdjęcia rentgenowskiego.

Kardiomiopatia rozstrzeniowa. Choroba serca częsta u ras olbrzymich. Objawy to nietolerancja wysiłku, kaszel i omdlenia.

Choroby powiek. Wywinięcie i podwinięcie powieki wymagają często korekty chirurgicznej.

Przegrzanie. Realne zagrożenie latem przy tej okrywie i masie ciała.

Objawy brzuszne, kulawizna i omdlenia u bernardyna to zawsze powód do pilnej wizyty u lekarza weterynarii.

Żywienie bernardyna

Okres wzrostu jest przy tej rasie decydujący. Szczeniak bernardyna przybiera na wadze w tempie, którego jego stawy ledwo nadążają obsłużyć. Karma musi być przeznaczona dla szczeniąt ras olbrzymich, o kontrolowanej zawartości wapnia i umiarkowanej kaloryczności, a porcje odmierzane. Przekarmiony szczeniak to najprostsza droga do dysplazji. Szczegóły w poradniku o żywieniu szczeniaka.

U dorosłego psa dzienną porcję dziel na dwa, a najlepiej trzy posiłki ze względu na ryzyko skrętu żołądka, i zapewnij godzinę odpoczynku po jedzeniu. Jak wyliczyć dawkę dla psa siedemdziesięciokilogramowego, opisaliśmy w tekście o tym, ile karmić psa.

Warto przygotować się na koszt: bernardyn zjada dwa, trzy razy więcej niż labrador.

Utrzymanie szczupłej sylwetki ma bezpośrednie przełożenie na stawy i długość życia.

Ze względu na obciążenie stawów u psów dorosłych powszechnie stosuje się wsparcie chrząstki. Przegląd zebraliśmy w rankingu suplementów na stawy dla psa. Zmiany karmy rozkładaj na 7-10 dni według schematu z artykułu jak zmienić karmę psa.

Historia rasy

Rasa wywodzi się z hospicjum na przełęczy Wielkiego Świętego Bernarda w Alpach, na wysokości ponad dwóch tysięcy metrów. Mnisi trzymali tam duże psy co najmniej od XVII wieku, początkowo jako stróżów.

Z czasem okazało się, że psy skutecznie odnajdują zagubionych i zasypanych podróżnych, wyczuwając ich pod śniegiem. Powstała z tego zorganizowana służba ratownicza, działająca przez blisko dwa stulecia.

Najsłynniejszym psem był Barry, żyjący na początku XIX wieku, któremu przypisuje się uratowanie kilkudziesięciu osób. Jego wypchany okaz znajduje się w muzeum w Bernie.

Po surowej zimie 1816 roku, gdy wiele psów zginęło, hospicjum dokonało dolewu krwi nowofundlandów. Tak powstała odmiana długowłosa, która paradoksalnie okazała się gorsza w warunkach śnieżnych.

Nazwę Sankt Bernhardshund przyjęto oficjalnie w 1880 roku, a pierwszy wzorzec spisano w 1887 w Zurychu.

Ile kosztuje bernardyn i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli ZKwP kosztuje 4000-9000 zł.

O co pytać hodowcę:

• prześwietlenia bioder i łokci obojga rodziców,
• badanie kardiologiczne,
• czy w linii występowały problemy z powiekami wymagające operacji,
• w jakim wieku i z jakiego powodu odeszły psy z tej linii.

Miesięczne utrzymanie to realnie 700-1000 zł, głównie za karmę. Do tego dochodzą wyższe koszty leczenia, bo dawki leków i znieczulenia u psa tej masy kosztują odpowiednio więcej. Ubezpieczenie zdrowotne ma tu sens.

Doliczyć trzeba też sprzęt: duże legowisko ortopedyczne, mocne szelki i samochód, do którego pies się zmieści.

Ciekawostki

Legenda o beczułce z rumem pod szyją bernardyna pochodzi z obrazu Edwina Landseera z 1820 roku i nie ma potwierdzenia w praktyce hospicjum. Alkohol podany osobie wychłodzonej pogarsza jej stan.

Barry, najsłynniejszy pies hospicjum, ma pomnik na cmentarzu dla zwierząt w Paryżu, a jego imię nosiła przez lata linia psów utrzymywana przez mnichów.

Mnisi z przełęczy przekazali hodowlę fundacji Barry w 2004 roku, ale psy nadal spędzają lato przy hospicjum, gdzie można je odwiedzać.

Podsumowanie

Bernardyn to jeden z najłagodniejszych psów, jakie można wprowadzić do rodziny z dziećmi. Cena tej łagodności jest jednak konkretna: bardzo wysokie koszty utrzymania i leczenia, ostrożność przez cały okres wzrostu, ślina na ścianach i świadomość, że wspólny czas będzie krótszy niż przy większości ras.

Powiększający się brzuch, nieproduktywne wymioty czy utrzymująca się kulawizna wymagają natychmiastowego kontaktu z lekarzem weterynarii.