Doberman

Doberman to najmłodsza z klasycznych ras obronnych i jedna z niewielu, o której wiadomo, kto ją stworzył i po co. Powstał w ciągu kilkudziesięciu lat jako pies mający chronić poborcę podatkowego, i ta funkcja odcisnęła się na jego charakterze. Jest czujny, szybki, mocno związany z jedną osobą i wyjątkowo zdolny do nauki. Jest też psem, który potrzebuje opiekuna spokojnego i konsekwentnego, bo na chaos reaguje bardzo źle.

Charakter dobermana

Współczesny wzorzec opisuje psa przyjaznego wobec rodziny, o zrównoważonym temperamencie, umiarkowanej ostrości i wysokim progu pobudliwości. To istotna zmiana wobec dobermanów sprzed kilkudziesięciu lat, hodowanych na ostrzejszy typ.

Doberman jest wyjątkowo związany ze swoim człowiekiem. Wielu opiekunów opisuje go jako psa-cień, który chodzi za jedną osobą po całym domu. Ta więź jest jego siłą i jednocześnie źródłem problemów, bo samotność znosi źle.

Jest bardzo inteligentny i uczy się w tempie porównywalnym z owczarkiem niemieckim. Zapamiętuje szybko, także rzeczy niepożądane.

Jest przy tym wrażliwy. Krzyk, szarpanie i nerwowa atmosfera działają na dobermana wyjątkowo źle i prowadzą albo do wycofania, albo do usztywnienia. Ta rasa potrzebuje opiekuna, który jest spokojny.

Wobec obcych zachowuje dystans i czujność. Wobec innych psów, zwłaszcza samców, bywa konfrontacyjny.

Wygląd i umaszczenie

Doberman jest elegancki, o suchej, wyrazistej muskulaturze i kwadratowej sylwetce. Sprawia wrażenie siły połączonej ze szlachetnością, a ruch ma sprężysty i wydajny.

Sierść jest krótka, twarda i przylegająca, bez podszerstka. To ma praktyczne konsekwencje: pies marznie i wymaga ubranka zimą.

Wzorzec dopuszcza dwa umaszczenia: czarne oraz brązowe, oba z wyraźnie odgraniczonym rdzawoczerwonym podpalaniem. Umaszczenia niebieskie i płowe, spotykane w hodowlach amerykańskich, nie są uznawane przez FCI i wiążą się z ryzykiem dysplazji mieszków włosowych prowadzącej do wyłysień.

W Polsce kopiowanie uszu i ogonów jest zabronione. Współczesne dobermany mają naturalne, opadające uszy i pełny ogon. Charakterystyczne stojące uszy z historycznych zdjęć były efektem zabiegu chirurgicznego, a nie cechą wrodzoną.

Dla kogo jest doberman, a dla kogo nie

To rasa dla osób z doświadczeniem w prowadzeniu psów użytkowych, dla trenujących sporty obronne lub obedience, dla ludzi aktywnych i spędzających dużo czasu w domu.

To zły wybór na pierwszego psa, dla osób nerwowych lub niekonsekwentnych, dla rodzin, w których nikogo nie ma w domu przez cały dzień, oraz dla tych, którzy nie planują szkolenia.

Ruch i szkolenie

Dwie godziny aktywności dziennie, z wyraźnym udziałem pracy umysłowej. Doberman jest wytrzymały i chętnie biega, ale sam bieg go nie zaspokaja.

Najlepiej sprawdzają się: obedience, tropienie, sport obronny IGP, agility i praca węchowa. Doberman potrzebuje zadania z jasną strukturą i wyraźnym zakończeniem.

Szkolenie zaczyna się od pierwszego dnia i musi być spokojne. Priorytety to socjalizacja, chodzenie na luźnej smyczy i nauka wyciszania.

Socjalizacja do czwartego miesiąca jest krytyczna. Doberman, który nie poznał świata w tym okresie, będzie reagował obronnie na sytuacje neutralne.

Do osiemnastego miesiąca ograniczaj skoki i biegi po twardym podłożu.

Pielęgnacja

Najprostsza z możliwych. Przetarcie gumową rękawicą raz w tygodniu wystarcza. Doberman linieje umiarkowanie, ale przez cały rok, a krótkie, sztywne włosy wbijają się w tkaniny.

Kąpiel co dwa, trzy miesiące. Skóra bywa wrażliwa, więc nie przesadzaj z częstotliwością.

Uszy sprawdzaj co tydzień. Pazury skracaj regularnie, zęby czyść kilka razy w tygodniu.

Zimą potrzebne jest ubranko. To nie kwestia estetyki: brak podszerstka i niska zawartość tkanki tłuszczowej oznaczają, że doberman naprawdę marznie.

Zdrowie dobermana

Kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM). To najpoważniejszy problem rasy i główna przyczyna zgonów. Choroba polega na rozstrzeni i osłabieniu mięśnia sercowego, często przebiega bezobjawowo przez długi czas, a pierwszym objawem bywa omdlenie lub nagły zgon. Diagnostyka opiera się na echokardiografii i badaniu holterowskim, wykonywanych regularnie od trzeciego, czwartego roku życia.

To badanie, o które trzeba pytać hodowcę w pierwszej kolejności.

Choroba von Willebranda. Zaburzenie krzepnięcia krwi, występujące w rasie często. Objawia się przedłużonym krwawieniem po zabiegach i urazach. Dostępny jest test DNA i wynik warto mieć przed każdą operacją.

Zespół Wobblera. Spondylomielopatia szyjna, czyli ucisk na rdzeń kręgowy w odcinku szyjnym. Objawia się chwiejnym chodem tylnych kończyn i bólem szyi.

Niedoczynność tarczycy. Częsta w rasie. Objawia się przybieraniem na wadze, apatią, problemami skórnymi i czasem zmianami zachowania.

Skręt żołądka. Ryzyko związane z głęboką klatką piersiową. Objawy to nieproduktywne odruchy wymiotne i powiększający się brzuch. Stan nagły.

Przewlekłe zapalenie wątroby. Występuje w rasie, częściej u suk.

Omdlenie, nietolerancja wysiłku czy zmiana rytmu oddechu u dobermana wymagają pilnej konsultacji kardiologicznej.

Żywienie dobermana

Dzienna porcja podzielona na dwa posiłki, z godziną odpoczynku po jedzeniu ze względu na ryzyko skrętu żołądka. Jak wyliczyć dawkę, opisaliśmy w poradniku o tym, ile karmić psa.

Doberman ma szybki metabolizm i przy dużej aktywności potrzebuje wyraźnie więcej energii, niż sugerowałaby jego waga. Jednocześnie nie powinien być tuczony, bo nadmierna masa obciąża serce.

W kontekście kardiomiopatii warto wiedzieć, że u części psów wiązano rozwój DCM z dietami bezzbożowymi o wysokiej zawartości roślin strączkowych. Dowody nie są jednoznaczne, ale przy rasie tak obciążonej kardiologicznie warto omówić wybór karmy z lekarzem weterynarii, a nie kierować się wyłącznie marketingiem.

W okresie wzrostu, trwającym do około osiemnastego miesiąca, konieczna jest karma dla szczeniąt ras dużych. Szczegóły w poradniku o żywieniu szczeniaka.

Zmiany karmy rozkładaj na 7-10 dni według schematu z artykułu jak zmienić karmę psa. Przy wrażliwym przewodzie pokarmowym pomocne bywa wsparcie probiotyczne z rankingu probiotyków dla psa.

Historia rasy

Rasę stworzył Friedrich Louis Dobermann, poborca podatkowy i zarządca schroniska dla zwierząt w Apoldzie w Turyngii, w drugiej połowie XIX wieku. Potrzebował psa, który będzie mu towarzyszył podczas ściągania należności i skutecznie go chronił.

Miał dostęp do psów ze schroniska i wykorzystał go, krzyżując pinczery, psy rzeźnickie, owczarki z Turyngii i prawdopodobnie chartowate. Cel osiągnął w ciągu kilkudziesięciu lat.

Rasa została uznana w 1900 roku, cztery lata po śmierci twórcy. Przez pierwsze dekady nosiła nazwę “pinczer Dobermanna”, skróconą później do “dobermann”.

W XX wieku doberman służył w policji i wojsku wielu krajów. Amerykańska piechota morska używała ich podczas walk na Pacyfiku, a pomnik jednego z nich stoi na Guam.

Współczesna hodowla europejska świadomie odeszła od ostrego typu na rzecz psa o wyższym progu pobudliwości i lepszym charakterze rodzinnym.

Ile kosztuje doberman i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli ZKwP kosztuje 4000-9000 zł.

O co pytać hodowcę, w tej kolejności:

• czy rodzice mają aktualne badanie echokardiograficzne i holter w kierunku DCM,
• w jakim wieku i z jakiego powodu odeszły psy z tej linii,
• czy wykonano test DNA na chorobę von Willebranda,
• prześwietlenia bioder i badanie tarczycy.

Pierwsze pytanie jest przy tej rasie najważniejsze. Hodowla, która nie bada serca swoich psów, nie jest właściwym adresem.

Omijaj oferty dobermanów o umaszczeniu niebieskim i płowym. Nie są uznawane przez FCI i wiążą się z problemami skórnymi.

Miesięczne utrzymanie to 450-650 zł, plus szkolenia i regularne badania kardiologiczne.

Ciekawostki

Doberman to jedna z bardzo niewielu ras, w której znamy z imienia i nazwiska twórcę oraz jego motywację.

Charakterystyczne stojące uszy, kojarzone z tą rasą, nigdy nie były cechą wrodzoną. To efekt kopiowania, dziś zakazanego w większości Europy. Naturalne ucho dobermana opada.

Rasa jest jedną z niewielu, dla których opracowano formalne, międzynarodowe programy przesiewowych badań kardiologicznych, właśnie ze względu na skalę problemu DCM.

Podsumowanie

Doberman to pies o wyjątkowym połączeniu inteligencji, elegancji i przywiązania, wymagający jednak opiekuna spokojnego, konsekwentnego i gotowego na codzienną pracę. To także rasa poważnie obciążona kardiologicznie, przy której wybór hodowli badającej serce swoich psów jest najważniejszą decyzją przed zakupem.

Omdlenia, kaszel i spadek tolerancji wysiłku u dobermana zawsze wymagają pilnej konsultacji z lekarzem weterynarii.