Owczarek szetlandzki

Sheltie wygląda jak collie w wersji kieszonkowej i to skojarzenie jest naturalne, choć niedokładne. To osobna rasa, która rozwinęła się na wyspach Szetlandzkich, gdzie surowe warunki i skąpe pożywienie sprzyjały małym zwierzętom. Pod obfitą okrywą kryje się pies wybitnie zdolny do nauki, bardzo związany z opiekunem i, niestety dla sąsiadów, wyjątkowo skłonny do używania głosu.

Charakter owczarka szetlandzkiego

Sheltie jest inteligentny, czujny i bardzo związany ze swoim człowiekiem. Chodzi za opiekunem po mieszkaniu i obserwuje, co się dzieje.

Uczy się wyjątkowo szybko. W rankingach zdolności do nauki komend sheltie plasuje się w ścisłej czołówce, tuż za border collie i pudlem.

Wobec obcych bywa powściągliwy, czasem nieśmiały. Wczesna socjalizacja ma tu duże znaczenie, bo sheltie źle zsocjalizowany łatwo staje się lękliwy wobec hałasu, tłumu i nieznajomych.

Jest wrażliwy. Podniesiony głos i szorstkie metody działają na niego bardzo źle.

Szczekliwość to jego najważniejsza praktyczna wada. Sheltie sygnalizuje głosem niemal wszystko: ruch za oknem, dźwięki na klatce, własne podniecenie podczas zabawy. W bloku wymaga to konsekwentnej pracy.

Instynkt pasterski objawia się skłonnością do zaganiania tego, co się rusza, w tym dzieci i rowerzystów.

Wygląd i umaszczenie

Sheltie jest niewielki, harmonijny i elegancki, o długiej, klinowatej głowie i łagodnym wyrazie pyska. Uszy są małe, wysoko osadzone, z końcówkami załamanymi do przodu.

Okrywa jest długa, prosta i twarda, z gęstym, miękkim podszerstkiem, obfitą kryzą wokół szyi, spodniami na tylnych kończynach i pióropuszem na ogonie.

Wzorzec dopuszcza umaszczenie sobolowe w odcieniach od jasnozłotego po mahoniowy, trójbarwne, blue merle, czarno-białe oraz czarne podpalane. Białe znaczenia powinny występować na kryzie, piersi, kończynach i końcu ogona, ale nie mogą dominować.

Przy umaszczeniu merle obowiązuje zasada niekojarzenia dwóch psów merle ze sobą, ze względu na ryzyko głuchoty i wad wzroku u potomstwa.

Wzorzec określa wysokość na około 37 cm u psa i 35,5 cm u suki. Osobniki wyraźnie większe zdarzają się często i są zdrowe, ale nie mieszczą się we wzorcu.

Dla kogo jest sheltie, a dla kogo nie

To dobry wybór dla osób chcących uprawiać sporty kynologiczne, dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym, dla mieszkańców domów oraz dla tych, którzy chcą małego psa z dużymi możliwościami szkoleniowymi.

Nie polecamy tej rasy osobom, które nie zaakceptują szczekania, mieszkańcom bloków o cienkich ścianach, ludziom niechętnym regularnemu szczotkowaniu oraz tym, którzy spędzają cały dzień poza domem.

Ruch i szkolenie

Godzina do półtorej aktywności dziennie, z wyraźnym udziałem pracy umysłowej. Sheltie świetnie sprawdza się w agility, obedience, rally-o, dogfrisbee i pracy węchowej.

Szkolenie jest wyjątkowo przyjemne. Sheltie uczy się w kilku powtórzeniach i chętnie pracuje za nagrodę. Ta łatwość ma jednak drugą stronę: równie szybko utrwala zachowania niepożądane, w tym szczekanie nagradzane uwagą.

Praca nad szczekaniem to priorytet od pierwszych tygodni. Uczy się komendy kończącej reakcję i konsekwentnie nie nagradza szczekania.

Socjalizacja jest równie ważna. Sheltie musi poznać hałas, ruch uliczny, obcych ludzi i psy, zanim skończy cztery miesiące.

Pielęgnacja

Szczotkowanie trzy razy w tygodniu, sięgając do skóry, a w okresach linienia codziennie. Największej uwagi wymagają kryza, spodnie, okolice za uszami i pachy.

Rasa linieje przez cały rok, a dwa razy do roku zrzuca podszerstek w dużej ilości. Suki dodatkowo tracą okrywę po cieczce.

Rasy nie strzyże się. Podwójna szata pełni funkcję izolacyjną także latem.

Kąpiel co dwa, trzy miesiące, z dokładnym suszeniem.

Uszy sprawdzaj co tydzień, pazury skracaj regularnie. Zęby czyść kilka razy w tygodniu, wspierając się preparatami z rankingu proszków na zęby dla psa.

Zdrowie owczarka szetlandzkiego

Anomalia oka collie (CEA). Występuje w rasie często. Szczenięta bada się okulistycznie w wieku 6-8 tygodni, dostępny jest też test DNA.

Mutacja MDR1. Częsta u owczarków. Powoduje nadwrażliwość na wybrane leki, w tym część preparatów przeciwpasożytniczych i środków znieczulających. Test DNA wykonuje się raz w życiu, a wynik warto trzymać w dokumentacji psa.

Dermatomyositis. Choroba autoimmunologiczna skóry i mięśni, charakterystyczna dla shelties i collie. Objawia się zmianami skórnymi na pysku, uszach i kończynach u młodych psów.

Zwichnięcie rzepki. Występuje w rasie i objawia się okresowym podkurczaniem tylnej łapy.

Niedoczynność tarczycy. Objawia się przybieraniem na wadze, apatią i problemami skórnymi.

Choroba von Willebranda. Zaburzenie krzepnięcia krwi. Dostępny test DNA, a wynik warto mieć przed każdym zabiegiem.

Test MDR1 warto wykonać przed pierwszym odrobaczeniem, po konsultacji z lekarzem weterynarii.

Żywienie owczarka szetlandzkiego

Sheltie ma umiarkowane zapotrzebowanie energetyczne i przy niewielkiej aktywności łatwo przybiera na wadze. Obfita okrywa skutecznie maskuje nadwagę, więc kontroluj psa dotykiem: żebra powinny być wyczuwalne pod skórą. Sposób wyliczenia dawki opisaliśmy w poradniku o tym, ile karmić psa.

Dzienną porcję dziel na dwa posiłki. W okresie wzrostu stosuj karmę dla szczeniąt ras średnich, opisaną w poradniku o żywieniu szczeniaka.

Rasa bywa wrażliwa pokarmowo, z objawami skórnymi. Przy przewlekłym świądzie warto zacząć od tekstu o tym, jak wybrać karmę dla psa z alergią.

Zmiany karmy rozkładaj na 7-10 dni według schematu z artykułu jak zmienić karmę psa. Przy luźnych stolcach pomocne bywa wsparcie probiotyczne z rankingu probiotyków dla psa.

Historia rasy

Sheltie pochodzi z wysp Szetlandzkich na północ od Szkocji, gdzie surowe warunki i skąpe pożywienie sprzyjały mniejszym zwierzętom. Tamtejsze owce, kucyki i psy są wyraźnie mniejsze od kontynentalnych odpowiedników.

Pierwotny szetlandzki pies pasterski był mieszaniną lokalnych psów, kolii sprowadzanych ze Szkocji i psów przywożonych przez rybaków, w tym prawdopodobnie spanieli i szpiców.

Na początku XX wieku rozpoczęto porządkowanie rasy, celowo dolewając krwi collie długowłosego, by ujednolicić typ. Stąd wyraźne podobieństwo obu ras.

Pierwotna nazwa Shetland Collie wywołała sprzeciw hodowców collie, więc w 1914 roku zmieniono ją na Shetland Sheepdog.

Na wyspach psy te pilnowały owiec i kucyków, ale też odganiały ptactwo i zwierzynę od upraw, co tłumaczy ich skłonność do używania głosu.

Ile kosztuje sheltie i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli ZKwP kosztuje 3500-7000 zł.

O co pytać hodowcę:

• badanie okulistyczne szczeniąt w kierunku CEA,
• test DNA na MDR1 i chorobę von Willebranda,
• badanie kolan i tarczycy rodziców,
• przy umaszczeniu merle: jakie umaszczenie ma drugi rodzic.

Miesięczne utrzymanie to 250-400 zł.

Ciekawostki

Sheltie regularnie plasuje się w pierwszej szóstce rankingów zdolności do nauki komend, obok border collie, pudla i owczarka niemieckiego.

Na Szetlandach wszystko jest mniejsze: kucyk szetlandzki, owca szetlandzka i pies szetlandzki. To efekt surowego klimatu i ograniczonych zasobów pokarmowych na wyspach.

Sheltie i collie długowłosy są tak podobne, że wielu ludzi uznaje sheltie za miniaturową odmianę collie. To dwie osobne rasy o wspólnych, ale nie identycznych korzeniach.

Podsumowanie

Owczarek szetlandzki to jeden z najzdolniejszych psów, jakie można wybrać do sportu, a przy tym pies łagodny i rodzinny. Wymaga jednak dwóch rzeczy, których nie da się pominąć: konsekwentnej pracy nad szczekaniem i regularnego szczotkowania obfitej okrywy.

Przed pierwszym odrobaczeniem i przed zabiegiem w znieczuleniu porozmawiaj z lekarzem weterynarii o testach MDR1 i von Willebranda.