Szpic islandzki

Szpic islandzki jest jedyną rodzimą rasą Islandii i jedną z niewielu w Europie, których historia daje się prześledzić od konkretnego wydarzenia: przybycia wikingów na wyspę pod koniec IX wieku. Do dziś zachował to, do czego został wyhodowany, czyli zaganianie owiec głosem na rozległym, pofałdowanym terenie. Ta jedna cecha decyduje o tym, komu ta rasa pasuje, a komu nie.

Charakter szpica islandzkiego

To pies pogodny, żywy i wyjątkowo przyjazny. W przeciwieństwie do większości szpiców nie jest nieufny wobec obcych, wręcz przeciwnie, wita ich chętnie i bez rezerwy. Jako stróż jest przez to bezużyteczny, choć ostrzeże głosem.

Jest bardzo związany z rodziną i chce uczestniczyć we wszystkim. Wobec dzieci jest cierpliwy i tolerancyjny, wobec innych psów niekonfliktowy.

Uczy się szybko i chętnie współpracuje, co przy szpicach nie jest oczywiste. Zachował przy tym sporą samodzielność w myśleniu, typową dla psów pracujących bez stałego nadzoru człowieka.

Największą cechą, i jednocześnie największym problemem, jest szczekanie. Islandzki pasterz zaganiał owce głosem, nie przygryzaniem, i reagował dźwiękiem na wszystko, co uznał za istotne. Współczesny szpic islandzki robi dokładnie to samo, tyle że przedmiotem jego uwagi jest teraz ruch na ulicy i dzwonek do drzwi.

Zachował też zwyczaj obserwowania nieba. Historycznie ostrzegał przed ptakami drapieżnymi atakującymi jagnięta, a dziś część psów wciąż reaguje na przelatujące ptaki i samoloty.

Wygląd i umaszczenie

Psy mierzą około 46 cm w kłębie, suki około 42 cm, przy wadze zwykle 9-16 kg. Sylwetka jest lekko prostokątna, sucha i wyraźnie robocza.

Rasa występuje w dwóch odmianach sierści. Krótkowłosa ma włos okrywowy średniej długości, długowłosa wyraźnie dłuższy, z bujniejszą kryzą i piórem na ogonie. Obie mają gęsty, wełnisty podszerstek, który zapewnia izolację w islandzkim klimacie.

Umaszczenie występuje w odcieniach płowych od kremowego po rudobrązowe, a także czekoladowych, szarych i czarnych, zawsze z białymi znaczeniami na kufie, kołnierzu, piersi, łapach i końcu ogona.

Charakterystyczne są wilcze pazury na tylnych kończynach. Wzorzec ich wymaga i preferuje wersję podwójną, co jest w kynologii rzadkością.

Wyraz pyska jest pogodny i przyjazny, uszy stojące i ruchliwe, ogon noszony zawinięty na grzbiecie.

Dla kogo jest szpic islandzki, a dla kogo nie

Ta rasa ma sens u aktywnej rodziny mieszkającej w domu, najlepiej z ogrodzoną działką, u osoby lubiącej szkolić psa i tam, gdzie szczekanie nie jest problemem dla sąsiadów.

Nie jest wyborem dla bloku, dla osoby pracującej cały dzień poza domem, ani dla kogoś, kto nie znosi psiego głosu. To ostatnie warto potraktować poważnie, bo przy tej rasie jest to cecha, a nie problem wychowawczy.

Jest za to jednym z łatwiejszych wyborów dla pierwszego psa, o ile warunki mieszkaniowe pozwalają. Nie ma trudnego charakteru, nie jest agresywny, uczy się szybko i dobrze znosi dzieci.

Ruch i szkolenie

Dorosły pies potrzebuje około półtorej godziny aktywności dziennie. Rasa ma dobrą wytrzymałość i lubi długie marsze w terenie, a także bieganie i wędrówki górskie.

Bardzo dobrze wypada w psich sportach: agility, obedience, praca węchowa, a także pasterstwo, jeśli jest do niego dostęp. Zajęcie dla głowy jest tu równie ważne jak ruch, bo znudzony szpic islandzki po prostu zaczyna szczekać.

Szkolenie jest przyjemne. Pies szybko kojarzy, pracuje za jedzenie i za kontakt, i nie próbuje przejmować inicjatywy. Nagradzanie i krótkie sesje działają najlepiej.

Praca nad szczekaniem powinna zacząć się pierwszego dnia. Uczymy sygnału ciszy, nagradzamy spokój i nie karzemy za dawanie głosu, bo to zwykle je nasila. Więcej o podejściu do problemu piszemy w tekście o szczekaniu psa, a o stronie sąsiedzkiej w tekście o głośnym szczekaniu a sąsiadach.

Pielęgnacja

Sierść wymaga czesania raz, dwa razy w tygodniu przez większość roku, niezależnie od odmiany. Dwa razy do roku pies zrzuca podszerstek i wtedy przez dwa, trzy tygodnie wyczesuje się go codziennie. Więcej o tym procesie w tekście o linieniu u psa.

Szpica się nie strzyże. Dwuwarstwowa okrywa chroni zarówno przed chłodem, jak i przed przegrzaniem, a ogolona odrasta nieprawidłowo.

Kąpiel jest potrzebna rzadko, kilka razy w roku. Sierść ma naturalną tendencję do samooczyszczania.

Wilcze pazury wymagają osobnej uwagi. Nie ścierają się na podłożu i potrafią odrosnąć na tyle, że wrastają w opuszkę. Sprawdzaj je przy każdym skracaniu pazurów, czyli co trzy, cztery tygodnie. Jak to robić bezpiecznie, opisaliśmy w poradniku jak obciąć psu pazury.

Uszy sprawdzaj co tydzień, zęby czyść regularnie.

Zdrowie szpica islandzkiego

To rasa zdrowa i długowieczna, dożywająca zwykle 12-15 lat. Populacja jest jednak niewielka i wywodzi się z ograniczonej puli genetycznej, co ma znaczenie przy wyborze hodowli.

Dysplazja stawów biodrowych. Występuje mimo umiarkowanej wielkości psa. Rodzice powinni mieć wynik prześwietlenia. Więcej w tekście o dysplazji stawów biodrowych.

Zwichnięcie rzepki. Objawia się przerywaną kulawizną, przy której pies na chwilę podkurcza tylną łapę. Więcej w tekście pies kuleje.

Zaćma i dystychiaza. Choroby oczu występujące w rasie na tyle często, że psy hodowlane powinny mieć aktualne badanie okulistyczne. Dystychiaza to dodatkowy rząd rzęs drażniący rogówkę.

Niedoczynność tarczycy. Objawia się apatią, przybieraniem na wadze i pogorszeniem okrywy.

Wady zgryzu. Występują w rasie i są jednym z punktów oceny hodowlanej.

Alergie skórne. Objawiają się świądem i wylizywaniem łap. Więcej w tekście pies liże łapy.

Diagnozę zawsze stawia lekarz weterynarii. Ta lista służy do rozmowy z hodowcą.

Żywienie szpica islandzkiego

To pies aktywny o umiarkowanym zapotrzebowaniu energetycznym, u którego łatwo o nadwagę przy spadku ruchu. Gęsta okrywa maskuje sylwetkę, więc kondycję ocenia się dotykiem, sięgając palcami przez podszerstek do żeber. Jak wyliczyć dawkę, opisaliśmy w poradniku ile karmić psa.

Jakość diety przekłada się bezpośrednio na stan okrywy, co przy dwuwarstwowej sierści widać szybko: podszerstek staje się rzadszy, a włos okrywowy matowy. Pomoże poradnik jak czytać skład karmy dla psa.

Przy nawracającym świądzie warto sprawdzić, czy podłoże nie jest pokarmowe, o czym piszemy w tekście jak wybrać karmę dla psa z alergią.

Dawkę dzieli się na dwa posiłki dziennie, a przysmaki szkoleniowe odejmuje od dziennej porcji.

Historia rasy

Szpic islandzki przybył na wyspę razem z osadnikami skandynawskimi między 874 a 930 rokiem. Islandia była wcześniej niezamieszkana, więc rasa nie miała z czym się mieszać i przez stulecia rozwijała się w niemal całkowitej izolacji.

Pies pracował przy owcach i koniach, zaganiając je głosem na rozległych pastwiskach i odnajdując zwierzęta zagubione w terenie. Islandzkie sagi wspominają o tych psach, a w XVI wieku były na tyle cenione, że eksportowano je do Anglii.

W XIX i XX wieku rasa dwukrotnie znalazła się na skraju wymarcia, raz z powodu epidemii nosówki, raz w wyniku masowego wyginięcia psów po wybuchu tasiemczycy i wprowadzonych wtedy restrykcji. Populację odbudowano w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, częściowo dzięki wysiłkom brytyjskiego hodowcy Marka Watsona.

FCI uznała rasę pod numerem 289. Do dziś jest to rasa nieliczna, a w Polsce spotykana bardzo rzadko.

Ile kosztuje szpic islandzki i gdzie go kupić

Szczeniak kosztuje zwykle 5000-9000 zł. W Polsce hodowli jest niewiele, więc większość psów sprowadza się ze Skandynawii, Niemiec lub bezpośrednio z Islandii, co podnosi koszt o transport i formalności.

O co pytać hodowcę:

• wynik prześwietlenia bioder obojga rodziców,
• badanie kolan pod kątem zwichnięcia rzepki,
• badanie okulistyczne wykonane w ciągu ostatniego roku,
• jak wygląda pokrewieństwo w rodowodzie, bo przy małej populacji ma to realne znaczenie.

Miesięczne utrzymanie to realnie 250-400 zł. Rasa nie wymaga strzyżenia u groomera i nie ma szczególnych potrzeb żywieniowych.

Ciekawostki

Wilcze pazury na tylnych łapach są u tej rasy wymogiem wzorca, a wersja podwójna jest preferowana. To cecha dzielona z pirenejskim psem górskim i kilkoma innymi rasami pasterskimi, u większości psów uznawana za relikt bez znaczenia.

Islandia ma bardzo restrykcyjne przepisy dotyczące importu zwierząt, wprowadzone po epidemiach z XIX wieku. Pies wwożony na wyspę do dziś przechodzi kwarantannę, co przez dekady chroniło rasę przed dolewaniem obcej krwi.

Szpic islandzki jest jedną z niewielu ras pasterskich, które zaganiają wyłącznie głosem i postawą, bez przygryzania. Wynika to z ukształtowania islandzkiego terenu, gdzie pies często pracuje w dużej odległości od stada.

Podsumowanie

Szpic islandzki to pogodny, zdrowy i łatwy w prowadzeniu pies dla aktywnej rodziny mieszkającej w domu. Nie ma trudnego charakteru, dobrze znosi dzieci i szybko się uczy, a jego pielęgnacja sprowadza się do czesania.

Jedna cecha przesądza jednak o tym, gdzie ta rasa się sprawdzi: szczeka i będzie szczekać. W domu z ogrodem to drobiazg, w bloku problem, którego nie rozwiąże żadne szkolenie.

Przy każdej wątpliwości dotyczącej zdrowia albo diety psa skonsultuj się z lekarzem weterynarii, który zna twojego psa.