Owczarek szkocki

Owczarek szkocki to pies, którego większość ludzi zna z serialu o Lassie, i akurat ten obraz nie jest bardzo dalek od prawdy. Collie jest łagodny, cierpliwy wobec dzieci i wyraźnie mniej wymagający ruchowo niż jego bliski krewny, border collie. To jedna z niewielu ras pasterskich, którą można spokojnie polecić rodzinie niebędącej sportowcami. Cena to okrywa, która wymaga pracy przez cały rok.

Charakter owczarka szkockiego

Collie jest łagodny, zrównoważony i mocno związany z rodziną. Nie ma w nim intensywności borderka: po spacerze potrafi spokojnie leżeć przez resztę dnia.

Wobec dzieci jest wyjątkowo cierpliwy i opiekuńczy. To jedna z ras najczęściej polecanych rodzinom.

Wobec obcych bywa powściągliwy, ale nie agresywny. Zaszczeka na dzwonek i to jest jego główna funkcja stróżująca.

Jest wrażliwy na ton głosu i nastrój w domu. Podniesiony głos działa na niego źle, spokojne prowadzenie znakomicie.

Skłonność do szczekania jest wyraźna. Collie sygnalizuje ruch, dźwięki i zmiany, a jego głos jest donośny. To najczęstsza skarga opiekunów mieszkających w blokach.

Instynkt pasterski pozostał, choć w formie łagodniejszej niż u border collie. Objawia się głównie zainteresowaniem tym, co się rusza, i skłonnością do “pilnowania” domowników.

Wygląd i umaszczenie

Collie jest smukły, elegancki, o długiej, klinowatej głowie i migdałowych, skośnych oczach nadających mu charakterystyczny łagodny wyraz.

Okrywa jest bardzo obfita: długi, prosty włos okrywowy na gęstym, miękkim podszerstku, z wyraźną kryzą wokół szyi, spodniami na tylnych kończynach i pióropuszem na ogonie.

Wzorzec dopuszcza trzy umaszczenia: sobolowo-białe w odcieniach od jasnozłotego po mahoniowy, trójbarwne oraz blue merle. Przy umaszczeniu merle obowiązuje zasada niekojarzenia dwóch psów merle ze sobą.

Istnieje także odmiana krótkowłosa, collie smooth, uznawana przez FCI jako osobna rasa o odrębnym numerze wzorca. Ma ten sam charakter, ale wymaga nieporównanie mniej pielęgnacji.

Dla kogo jest owczarek szkocki, a dla kogo nie

To dobry wybór dla rodzin z dziećmi, dla osób szukających łagodnego psa średniej aktywności, dla pierwszych opiekunów oraz dla tych, którzy chcą psa pasterskiego bez wymagań sportowych.

Nie polecamy tej rasy osobom, które nie chcą regularnie szczotkować psa, alergikom oraz tym, dla których szczekanie jest nie do zaakceptowania.

Ruch i szkolenie

Około półtorej godziny ruchu dziennie. Collie chętnie chodzi na długie spacery i wycieczki, ale nie potrzebuje intensywnego wysiłku ani sportu.

Dobrze sprawdza się w obedience, rally-o, dogtrekkingu i pracy węchowej, a także w dogoterapii.

Szkolenie jest przyjemne, bo pies chce współpracować i szybko kojarzy. Najważniejsza jest praca nad szczekaniem, prowadzona konsekwentnie od szczeniaka.

Socjalizacja od pierwszych tygodni ma znaczenie, bo collie źle zsocjalizowany bywa lękliwy wobec hałasu i tłumu.

Do dwunastego miesiąca ograniczaj skoki i długie biegi na twardym podłożu.

Pielęgnacja

To najbardziej pracochłonna część życia z tą rasą.

Szczotkowanie trzy razy w tygodniu, sięgając do skóry, a w okresach linienia codziennie. Największej uwagi wymagają kryza, spodnie, okolice za uszami i pachy, gdzie filc tworzy się najszybciej.

Podszerstek zrzucany jest dwa razy w roku w bardzo dużej ilości.

Rasy nie strzyże się. Podwójna szata izoluje także przed upałem, a ogolona odrasta nierówno i traci strukturę.

Kąpiel co dwa, trzy miesiące, z dokładnym suszeniem. Mokry podszerstek schnie wolno.

Uszy sprawdzaj co tydzień, pazury skracaj regularnie, zęby czyść kilka razy w tygodniu.

Zdrowie owczarka szkockiego

Anomalia oka collie (CEA). Występuje w rasie bardzo często. To wrodzona wada rozwojowa naczyniówki, w łagodnej postaci bezobjawowa, w ciężkiej prowadząca do odwarstwienia siatkówki. Szczenięta bada się okulistycznie w wieku 6-8 tygodni, dostępny jest też test DNA.

Mutacja MDR1. Bardzo częsta u owczarków. Powoduje nadwrażliwość na wybrane leki, w tym część preparatów przeciwpasożytniczych i środków znieczulających. U psa z mutacją standardowa dawka może wywołać ciężkie objawy neurologiczne. Test DNA wykonuje się raz w życiu, a wynik warto mieć w dokumentacji psa.

Postępujący zanik siatkówki. Dostępny test DNA.

Dysplazja stawów biodrowych. Występuje, choć rzadziej niż u wielu ras tej wielkości.

Dermatomyositis. Choroba autoimmunologiczna skóry i mięśni, występująca u collie i sheltie. Objawia się zmianami skórnymi na pysku, uszach i kończynach u młodych psów.

Padaczka idiopatyczna. Występuje w rasie.

Każdy z tych punktów wymaga oceny lekarza weterynarii. Test MDR1 warto wykonać przed pierwszym odrobaczeniem.

Żywienie owczarka szkockiego

Collie ma umiarkowane zapotrzebowanie energetyczne i przy niewielkiej aktywności łatwo przybiera na wadze. Obfita okrywa maskuje nadwagę, więc kontroluj psa dotykiem, nie wzrokiem: żebra powinny być wyczuwalne pod skórą bez naciskania. Sposób wyliczenia dawki opisaliśmy w poradniku o tym, ile karmić psa.

Dzienną porcję dziel na dwa posiłki. W okresie wzrostu stosuj karmę dla szczeniąt ras dużych, opisaną w poradniku o żywieniu szczeniaka.

Collie bywają wrażliwe pokarmowo, z objawami skórnymi. Przy przewlekłym świądzie warto zacząć od tekstu o tym, jak wybrać karmę dla psa z alergią.

Zmiany karmy rozkładaj na 7-10 dni według schematu z artykułu jak zmienić karmę psa. Przy luźnych stolcach pomocne bywa wsparcie probiotyczne z rankingu probiotyków dla psa.

Historia rasy

Collie wywodzi się ze szkockich terenów pasterskich, gdzie od stuleci hodowano psy do pracy z owcami. Pochodzenie nazwy nie jest jednoznaczne, ale bywa wiązane z określeniem czarnogłowej rasy owiec.

W przeciwieństwie do border collie, selekcjonowanego wyłącznie pod kątem pracy, collie długowłosy dość wcześnie trafił do hodowli wystawowej i tam ukształtowano jego dzisiejszy wygląd: dłuższą głowę, obfitszą okrywę i bardziej elegancką sylwetkę.

Kluczową rolę odegrała królowa Wiktoria, która w połowie XIX wieku zainteresowała się tymi psami podczas pobytu w Szkocji i sprowadziła je do Windsoru. Moda na collie ruszyła natychmiast.

W XX wieku rasa zyskała ogromną popularność dzięki serii filmów i serialowi o Lassie, opartych na powieści Erica Knighta z 1940 roku. Popularność ta miała też negatywne skutki, prowadząc do masowej, niekontrolowanej hodowli.

Ile kosztuje owczarek szkocki i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli ZKwP kosztuje 3500-7000 zł.

O co pytać hodowcę:

• badanie okulistyczne szczeniąt w kierunku CEA,
• test DNA na MDR1, CEA i PRA u rodziców,
• prześwietlenia bioder,
• przy umaszczeniu merle: jakie umaszczenie ma drugi rodzic.

Miesięczne utrzymanie to 350-500 zł, plus ewentualne koszty pielęgnacji, jeśli nie robisz jej samodzielnie.

Ciekawostki

Rolę Lassie w oryginalnym filmie z 1943 roku zagrał pies o imieniu Pal, samiec, mimo że postać jest suką. Jego potomkowie odgrywali tę rolę przez kolejne dekady.

Collie długowłosy i krótkowłosy to w klasyfikacji FCI dwie odrębne rasy, mimo niemal identycznego wzorca poza okrywą.

Charakterystyczny łagodny wyraz pyska collie wynika z kombinacji długiej, klinowatej głowy i skośnie osadzonych, migdałowych oczu, co jest cechą ściśle opisaną we wzorcu.

Podsumowanie

Owczarek szkocki to rzadki przypadek psa pasterskiego, który dobrze sprawdza się w zwykłej rodzinie: łagodny, cierpliwy wobec dzieci i niewymagający godzin treningu. W zamian oczekuje regularnej pracy przy okrywie i konsekwencji w pracy nad szczekaniem.

Przed pierwszym odrobaczeniem i przed każdym zabiegiem w znieczuleniu porozmawiaj z lekarzem weterynarii o teście MDR1.