Briard

Briard wygląda jak pies, którego ktoś przykrył dywanem, i przez tę sierść bywa mylony z rasą wyłącznie ozdobną. To błąd. Pod długim włosem jest sprawny, wytrzymały owczarek, który przez wieki chodził za stadem po polach Brie, a w czasie pierwszej wojny światowej pracował jako pies sanitarny na froncie. Charakter ma odpowiedni do tej historii: samodzielny, uważny i niepozbawiony własnego zdania.

Charakter briarda

Briard jest inteligentny w sposób, który bywa niewygodny. Szybko rozumie zasady i równie szybko wyłapuje wyjątki od nich. Pies, któremu raz pozwolono wejść na kanapę, zapamięta to na lata.

Wobec rodziny jest ciepły i mocno związany, często z jedną osobą bardziej niż z pozostałymi. Nie znosi izolacji i chce być tam, gdzie dzieje się życie domu.

Wobec obcych zachowuje rezerwę. To pies stróżujący z natury, który obserwuje i ocenia, zanim podejdzie. Wczesna socjalizacja decyduje o tym, czy ta rezerwa pozostanie spokojnym dystansem, czy przerodzi się w nieufność.

Ma zauważalny instynkt pasterski. Objawia się to zaganianiem: popychaniem biegających dzieci, okrążaniem grupy, trącaniem nosem. To zachowanie naturalne, ale wymaga ukierunkowania.

Jest wrażliwy na ton głosu i na atmosferę w domu. Ostre metody szkoleniowe blokują go i psują relację, którą potem odbudowuje się miesiącami.

Wygląd i umaszczenie

Briard jest psem dużym, o wydłużonej, ale nie ciężkiej sylwetce. Pod sierścią kryje się budowa sportowa, znacznie lżejsza, niż sugeruje sylwetka.

Najbardziej charakterystyczna jest sierść: długa, sucha, lekko falista, w typie zwanym kozią. Nie jest miękka ani puszysta. Na głowie tworzy grzywkę zasłaniającą oczy oraz wyraźne wąsy i brodę.

Wzorzec dopuszcza umaszczenie czarne, płowe w różnych odcieniach, szare i niebieskie. Umaszczenie płowe może mieć ciemniejsze cieniowanie na grzbiecie i uszach. Biel jest niedopuszczalna poza niewielkimi włosami na piersi.

Cechą wzorcową, która wyróżnia rasę wśród owczarków, są dwa wilcze pazury na każdej tylnej kończynie. Ich brak dyskwalifikuje psa na wystawie.

Uszy w Polsce pozostają naturalne, ponieważ kopiowanie jest zabronione. W dawnych fotografiach francuskich briardy mają uszy przycięte i stojące, co zmienia wygląd rasy nie do poznania.

Dla kogo jest briard, a dla kogo nie

To dobra rasa dla osób aktywnych, mieszkających w domu z ogrodem, gotowych poświęcić czas zarówno na ruch, jak i na pielęgnację. Sprawdzi się u kogoś, kto chce trenować psie sporty, pasterstwo lub obedience.

Nie polecamy briarda osobom, które nie mają czasu na regularne wyczesywanie, pracują wiele godzin poza domem albo szukają psa łatwego, wykonującego polecenia bez dyskusji.

Mieszkanie jest możliwe przy dużym nakładzie ruchu, ale trzeba liczyć się z ilością sierści i z tym, że pies wnosi do domu wszystko, co spotkał na spacerze.

Ruch i szkolenie

Półtorej do dwóch godzin aktywności dziennie zaspokaja potrzeby dorosłego psa, o ile część tego czasu angażuje głowę. Briard znudzony samym chodzeniem szuka sobie zajęcia, a przy jego inteligencji rzadko jest to zajęcie pożądane.

Bardzo dobrze sprawdzają się treningi posłuszeństwa, praca węchowa, agility w wersji rekreacyjnej oraz zajęcia pasterskie, jeśli są dostępne w okolicy.

W szkoleniu liczy się różnorodność. Briard po kilku powtórzeniach uznaje temat za zamknięty i zaczyna kombinować. Krótkie, urozmaicone sesje działają lepiej niż długie serie.

Osobna praca należy się reakcji na bodźce zza ogrodzenia. Instynkt stróżujący plus nuda to prosta droga do psa, który szczeka na każdego przechodnia.

Pielęgnacja

To najbardziej czasochłonna część życia z briardem. Sierść wymaga dokładnego wyczesania trzy razy w tygodniu, warstwami, aż do skóry. Przeciąganie szczotką po wierzchu daje złudzenie porządku, podczas gdy przy skórze tworzy się filc.

Szczególnej uwagi wymagają miejsca za uszami, pod pachami, w pachwinach i na tylnych kończynach. Tam kołtuny powstają najszybciej.

Kąpiel co dwa, trzy miesiące, zawsze po wcześniejszym rozczesaniu. Mycie zafilcowanej sierści zaciska kołtuny nieodwracalnie.

Rasy klasycznie się nie strzyże, choć część opiekunów decyduje się na skrócenie włosa latem. Wzorzec tego nie przewiduje, ale u psa niewystawianego jest to rozwiązanie praktyczne.

Sprawdzaj uszy co tydzień, wraz z porastającym je włosem, i skracaj sierść między opuszkami. Zęby czyść regularnie, wspierając się preparatami z rankingu proszków na zęby dla psa.

Zdrowie briarda

Briard jest rasą stosunkowo zdrową, ale ma kilka charakterystycznych obciążeń, o które trzeba pytać hodowcę.

Wrodzona ślepota nocna (CSNB). Choroba genetyczna typowa dla tej rasy, powodująca poważne pogorszenie widzenia po zmroku, u części psów także w dzień. Dostępny jest test DNA i porządne hodowle go wykonują. To pierwsze pytanie, jakie warto zadać.

Dysplazja stawów biodrowych. Standardowe prześwietlenie psów hodowlanych.

Skręt żołądka. Ryzyko typowe dla ras o głębokiej klatce piersiowej. Bezproduktywne odruchy wymiotne i wzdęty brzuch wymagają natychmiastowego wyjazdu do lecznicy.

Postępujący zanik siatkówki. Odrębny od CSNB problem oczu, również z dostępnym testem DNA.

Niedoczynność tarczycy. Objawia się przyrostem wagi, apatią i pogorszeniem sierści. Rozpoznawana badaniem krwi.

Choroby autoimmunologiczne. Notowane w rasie, między innymi zaburzenia krzepnięcia o podłożu immunologicznym.

Diagnozę stawia lekarz weterynarii. Lista ma pomóc w rozmowie z hodowcą i we wcześniejszym wyłapaniu objawów.

Żywienie briarda

Briard jest psem dużym, ale nie ciężkim, a przy gęstej sierści łatwo przeoczyć moment, w którym zaczyna tyć. Kondycję ocenia się dotykiem, nie wzrokiem: żebra powinny być wyczuwalne bez naciskania. Jak przeliczyć dawkę, opisaliśmy w poradniku o tym, ile karmić psa.

W okresie wzrostu obowiązują zasady dla ras dużych: karma o kontrolowanej kaloryczności i odpowiednim stosunku wapnia do fosforu, bez przyspieszania tempa wzrostu. Szczegóły znajdziesz w tekście o żywieniu szczeniaka.

Ze względu na ryzyko skrętu żołądka dzienną porcję dziel na dwa posiłki i po jedzeniu daj psu godzinę spokoju, bez biegania i zabawy.

Jakość sierści zależy w dużym stopniu od diety. Przy matowym, łamliwym włosie pierwszym krokiem jest ocena zawartości kwasów tłuszczowych w karmie, a nie kolejny szampon. Pomocne bywa też porównanie typów karm w tekście karma sucha czy mokra.

U psów starszych, obciążonych masą ciała i długim włosem, warto rozważyć wsparcie stawów. Preparaty zebraliśmy w rankingu suplementów na stawy dla psa.

Historia rasy

Briard wywodzi się z regionu Brie w północnej Francji, gdzie od średniowiecza pilnował stad owiec i chronił je przed wilkami. Pierwsze opisy psów tego typu pochodzą z XIV wieku.

Rasa zyskała formalny kształt w XIX wieku. Pierwszy wzorzec spisano w 1897 roku, a rozdzielenie briarda i beaucerona jako dwóch odrębnych ras owczarków francuskich nastąpiło kilka lat wcześniej.

Podczas pierwszej wojny światowej briardy pracowały w armii francuskiej jako psy sanitarne i meldunkowe, wyszukując rannych na polu bitwy. Rasa poniosła wtedy tak duże straty, że po wojnie hodowlę trzeba było odbudowywać.

Do Polski briardy trafiły w większej liczbie w latach osiemdziesiątych XX wieku i pozostają rasą niszową, z kilkoma miotami rocznie.

Ile kosztuje briard i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli zarejestrowanej w ZKwP kosztuje zwykle 4000-7000 zł. Rasa jest w Polsce rzadka, więc na miot zwykle się czeka.

O co pytać hodowcę:

• test DNA w kierunku wrodzonej ślepoty nocnej u obojga rodziców,
• wynik prześwietlenia bioder,
• badanie okulistyczne wykonane w ostatnim roku,
• jak wygląda socjalizacja szczeniąt i czy mają kontakt z różnymi ludźmi.

Miesięczne utrzymanie to 400-600 zł. Do tego dochodzą koszty pielęgnacji: albo czas własny, albo wizyty u groomera, które przy tej sierści nie są tanie.

Adopcja briarda zdarza się rzadko, ale grupy rasowe pośredniczą w oddawaniu dorosłych psów, najczęściej z powodu zaniedbanej sierści i braku czasu poprzednich opiekunów.

Ciekawostki

Briard bywa nazywany sercem owiniętym w futro. Określenie przypisuje się francuskim pasterzom i dobrze oddaje kontrast między surowym wyglądem a przywiązaniem do rodziny.

W czasie pierwszej wojny światowej briardy pracowały jako psy sanitarne, wskazując rannych żołnierzy i transportując zaopatrzenie. Rasa była wówczas oficjalnym psem armii francuskiej.

Grzywka zasłaniająca oczy nie ogranicza psu widzenia w takim stopniu, jak się wydaje, i wzorzec wymaga jej zachowania. Nie należy jej spinać ani przycinać u psów wystawianych.

Podsumowanie

Briard to pies dla kogoś, kto chce mieć w domu partnera myślącego samodzielnie i akceptuje, że pielęgnacja zajmie kilka godzin miesięcznie. Daje w zamian przywiązanie, czujność i wszechstronność sprawdzoną przez wieki pracy przy stadzie. Przed zakupem sprawdź test DNA na wrodzoną ślepotę nocną: to najważniejsze badanie w tej rasie.

Przy każdej wątpliwości dotyczącej zdrowia psa skonsultuj się z lekarzem weterynarii.