Epagneul breton

Epagneul breton mieści się w kategorii, której właściwie nie ma: pies myśliwski, który naprawdę dobrze funkcjonuje w rodzinie. Jest najmniejszy ze wszystkich wyżłów, waży tyle co niewielki border collie, a mimo to pracuje w polu jak pies dwa razy większy. To połączenie sprawia, że we Francji od dekad jest najczęściej rejestrowaną rasą myśliwską, a w Polsce zdobywa opiekunów, którzy nigdy nie trzymali strzelby.

Charakter epagneula bretona

Breton jest pogodny, kontaktowy i wyraźnie nastawiony na współpracę. Chce być tam, gdzie jego ludzie, i chce mieć w tym jakąś rolę.

W przeciwieństwie do wielu wyżłów nie jest psem twardym. Reaguje na ton głosu, a ostre metody go blokują. Pies zbesztany za błąd nie próbuje szukać rozwiązania, tylko wycofuje się i czeka.

Wobec obcych bywa początkowo powściągliwy, ale bez lęku i bez agresji. Z innymi psami dogaduje się dobrze, co przy pracy w polu z kilkoma psami jednocześnie było cechą pożądaną.

Największą jego słabością jest samotność. Breton wychowany w domu, w stałym kontakcie z rodziną, źle znosi wielogodzinne pobyty sam. Nudę rozładowuje ruchem i zębami.

Instynkt myśliwski działa u niego niezależnie od tego, czy pies kiedykolwiek widział las. Zapach bażanta w przydrożnych krzakach potrafi wyłączyć słuch na kilkanaście sekund i to trzeba wliczyć w plan spacerów.

Wygląd i umaszczenie

Breton jest psem kwadratowym w sylwetce, zwartym, o lekkiej i sprężystej budowie. Nie ma w nim ani masywności, ani przesadnej smukłości.

Głowa jest krótka i zaokrąglona, z wyraźnymi, wysoko osadzonymi uszami, krótszymi i mniej obwisłymi niż u spanieli. Wyraz pyska jest łagodny i uważny.

Sierść jest cienka, gładka lub lekko falista, z niewielkimi piórami na kończynach i uszach. Nie plącze się i nie wymaga strzyżenia.

Wzorzec dopuszcza umaszczenie biało-pomarańczowe, biało-brązowe, biało-czarne oraz trójkolorowe, w każdym przypadku również w wersji dereszowatej. Najczęściej spotyka się biało-pomarańczowe.

Charakterystyczną cechą rasy jest ogon: część psów rodzi się z ogonem naturalnie krótkim albo całkowicie go pozbawiona. Wzorzec dopuszcza obie wersje, a kopiowanie w Polsce jest zabronione.

Dla kogo jest epagneul breton, a dla kogo nie

To dobry wybór dla myśliwych szukających wszechstronnego psa do polowania na ptactwo, dla biegaczy, rowerzystów i osób trenujących psie sporty, a także dla aktywnych rodzin z dziećmi.

Nie sprawdzi się u kogoś, kto pracuje dziesięć godzin poza domem, kto szuka psa stróżującego albo kto planuje spacery wyłącznie na smyczy po chodniku. Bretona nie da się też zmęczyć samym wysiłkiem fizycznym: bez zadania dla nosa nadal będzie miał energię.

Mieszkanie jest możliwe, ale wymaga uczciwej oceny własnego grafiku. Breton w bloku, z opiekunem, który biega z nim codziennie po lesie, funkcjonuje lepiej niż breton na działce, do której nikt nie wychodzi.

Ruch i szkolenie

Dwie godziny aktywności dziennie to realne minimum dla dorosłego psa. Najlepiej działa połączenie swobodnego biegania w terenie z pracą węchową: szukaniem rozrzuconej karmy, tropieniem, aportem z ukrycia.

Breton uczy się szybko i chętnie. Motywacją jest dla niego zarówno jedzenie, jak i sama współpraca, więc szkolenie bywa przyjemniejsze niż u wielu ras myśliwskich. Warunek jest jeden: łagodne metody i krótkie sesje.

Priorytetem od pierwszych tygodni jest przywołanie. Pies z instynktem wystawiania oddala się od opiekuna dalej niż przeciętny pies rodzinny i decyzję o powrocie musi mieć wyćwiczoną do automatyzmu. Praca na długiej lince przez pierwsze miesiące to standard, nie przesada.

Psy przeznaczone do pracy zdają w Polsce próby polowe. Nawet u psa czysto rodzinnego warto raz spróbować zajęć z tropienia, bo widać wtedy, jak bardzo ta praca go uspokaja.

Pielęgnacja

Breton należy do ras niewymagających. Szczotkowanie raz lub dwa razy w tygodniu wystarcza, żeby usunąć wyczesany włos i sprawdzić skórę.

Strzyżenie nie jest potrzebne. Ewentualne skracanie dotyczy tylko włosa między opuszkami, który zbiera błoto i sól.

Uszy wymagają największej uwagi. Wiszące małżowiny i częsty kontakt z wysoką trawą oznaczają regularne zapalenia i wbite ości. Sprawdzaj je po każdym wyjściu w teren, nie raz w miesiącu.

Po sezonie letnim kontroluj przestrzenie międzypalcowe. Kłosy traw wbijają się tam i potrafią wywołać ropień w kilka dni.

Zęby czyść regularnie, wspierając się preparatami z rankingu proszków na zęby dla psa. Rasa ma skłonność do przerostu dziąseł, przy którym higiena jamy ustnej ma jeszcze większe znaczenie.

Zdrowie epagneula bretona

Breton uchodzi za rasę zdrową, o czym decyduje w dużej mierze hodowla nastawiona na użytkowość.

Dysplazja stawów biodrowych. Występuje w rasie, choć rzadziej niż u ras dużych. Prześwietlenie rodziców jest standardem w porządnej hodowli.

Padaczka. Notowana w niektórych liniach. Pierwsze napady pojawiają się zwykle między pierwszym a trzecim rokiem życia. Warto zapytać hodowcę wprost, czy w rodzinie psa występowała.

Niedoczynność tarczycy. Objawia się przyrostem masy ciała, apatią i pogorszeniem jakości sierści. Rozpoznaje się ją badaniem krwi, a leczenie jest proste i skuteczne.

Zapalenie ucha zewnętrznego. Konsekwencja budowy ucha i pracy w terenie. Zapobiega się kontrolą i osuszaniem po kąpieli.

Przerost dziąseł. Rasa ma do niego skłonność. Regularna higiena i kontrola stomatologiczna raz w roku ograniczają problem.

Diagnozę zawsze stawia lekarz weterynarii. Ta lista służy do zadawania pytań hodowcy i wcześniejszego wyłapywania objawów.

Żywienie epagneula bretona

Breton spala dużo. Przy dwóch godzinach ruchu dziennie i pracy w polu jego zapotrzebowanie bywa wyraźnie wyższe niż wskazuje tabela na opakowaniu karmy, liczona dla psa przeciętnie aktywnego. Jak przeliczyć dawkę na konkretnego psa, opisaliśmy w poradniku o tym, ile karmić psa.

Zapotrzebowanie zmienia się sezonowo. Pies pracujący jesienią potrzebuje więcej energii niż ten sam pies w lipcu. Zmianę karmy na bardziej kaloryczną rozkładaj na 7-10 dni według schematu z tekstu jak zmienić karmę psa.

Karmienia unikaj bezpośrednio przed wysiłkiem i tuż po nim. Główny posiłek powinien przypadać na wieczór, po powrocie z pola.

Bretony bywają wybredne, zwłaszcza w okresach intensywnej pracy, kiedy stres obniża apetyt. Jeśli pies zaczyna odmawiać jedzenia, pomocny będzie tekst o tym, co robić, gdy pies nie chce jeść.

Historia rasy

Rasa wywodzi się z Bretanii, gdzie psy tego typu towarzyszyły miejscowym myśliwym co najmniej od XVII wieku. Wizerunki niewielkich, biało-rudych psów wystawiających pojawiają się na flamandzkich obrazach z tego okresu.

Na przełomie XIX i XX wieku bretony krzyżowano z angielskimi setterami i pointerami sprowadzanymi przez brytyjskich myśliwych polujących w Bretanii. To wtedy rasa zyskała obecny styl pracy: szerokie przeszukiwanie terenu i mocne wystawianie.

Pierwszy wzorzec spisano w 1907 roku, a klub rasy powstał w tym samym czasie. Po obu wojnach światowych hodowla odbudowywała się w oparciu o psy pracujące, co utrwaliło użytkowy charakter rasy.

Dziś epagneul breton jest we Francji najliczniej rejestrowaną rasą myśliwską, a w Stanach Zjednoczonych, pod nazwą brittany, należy do ras najczęściej zdobywających tytuły w konkursach polowych.

Ile kosztuje epagneul breton i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli zarejestrowanej w ZKwP kosztuje zwykle 3500-6500 zł. Cena obejmuje rodowód, szczepienia, odrobaczanie, czipowanie i wyniki badań rodziców.

O co pytać hodowcę:

• wynik prześwietlenia bioder obojga rodziców,
• czy w linii występowała padaczka,
• osiągnięcia rodziców w próbach polowych,
• czy hodowla sprzedaje szczenięta również do domów niemyśliwskich i jak dobiera je do rodzin.

Miesięczne utrzymanie to 250-400 zł: karma dla psa ważącego kilkanaście kilogramów, profilaktyka przeciwpasożytnicza, szczepienia i rezerwa na weterynarza.

Warto rozważyć adopcję. Do fundacji trafiają bretony po myśliwych, którzy zakończyli polowanie, a także psy oddane przez rodziny, które nie poradziły sobie z ich energią. Dorosły breton adaptuje się do nowego domu zaskakująco dobrze.

Ciekawostki

Breton jest jedynym wyżłem, u którego wzorzec dopuszcza naturalny brak ogona. Cecha ta jest dziedziczna i występuje u części szczeniąt niezależnie od hodowli.

W klasyfikacji FCI breton należy do wyżłów, mimo że nazwą i wyglądem przypomina spaniela. O przynależności zdecydował sposób pracy: pies wystawia zwierzynę zamiast ją wypłaszać.

Rasa jest w Stanach Zjednoczonych jedną z najskuteczniejszych w konkursach polowych, mimo że przeciętny amerykański breton jest o kilka centymetrów wyższy od europejskiego wzorca.

Podsumowanie

Epagneul breton to rasa dla ludzi, którzy chcą psa myśliwskiego bez ciężaru, jaki niesie większość ras myśliwskich. Jest łagodny, kontaktowy, uczy się szybko i dobrze funkcjonuje z dziećmi. W zamian oczekuje ruchu i pracy nosem, codziennie, a nie w weekendy. Jeśli twój dzień to potrafi pomieścić, dostaniesz psa, który przez kilkanaście lat będzie chciał iść z tobą wszędzie.

Przy każdej wątpliwości dotyczącej zdrowia lub diety psa skonsultuj się z lekarzem weterynarii.