Nagi pies peruwiański

Nagi pies peruwiański należy do najstarszych ras świata i jednocześnie do najrzadziej spotykanych w Polsce. Występuje w trzech wielkościach, od psa mieszczącego się na kolanach po psa wielkości owczarka, i w dwóch wariantach okrywy: bezwłosym i owłosionym. Wbrew pozorom nie jest to pies bezobsługowy. Brak sierści zamienia jeden zestaw obowiązków pielęgnacyjnych na inny.

Charakter nagiego psa peruwiańskiego

To pies żywy, uważny i bardzo związany z rodziną. Chce być blisko, dosłownie, bo brak okrywy sprawia, że stale szuka ciepła i najchętniej śpi pod kocem obok opiekuna.

Wobec obcych jest nieufny i powściągliwy. Nie jest agresywny, raczej wycofuje się i obserwuje z dystansu. Ta rezerwa jest cechą rasy zapisaną we wzorcu, nie oznaką lęku.

Ma zachowane cechy psa pierwotnego. Jest czujny, szybki, sprawny w ruchu i ma wyraźny popęd łowiecki, zwłaszcza w odmianie dużej. Reaguje na biegające zwierzęta i nie jest to pies, który zignoruje kota.

Jest wrażliwy. Podniesiony głos, zamieszanie i szarpanina powodują wycofanie, a nie opór. Rasa nie znosi ostrego prowadzenia i nie potrzebuje go.

Źle znosi samotność. Silne przywiązanie do jednej rodziny plus stała potrzeba ciepła sprawiają, że całodzienne pobyty w pustym domu są dla tego psa trudne.

Wygląd i trzy odmiany

Wzorzec przewiduje trzy odmiany wielkościowe, przy czym jest to jedna rasa, a nie trzy osobne. Odmiana mała mierzy 25-40 cm i waży 4-8 kg, średnia 40-50 cm i 8-12 kg, duża 50-65 cm i 12-25 kg.

Skóra ma być gładka i elastyczna, w kolorze jednolitym od czarnego, przez łupkowy i brązowy, po jasnoróżowy. Dopuszczalne są różowe plamy na ciemnym tle. Wzorzec toleruje kępki włosów na głowie, końcu ogona i łapach.

Istnieje też odmiana owłosiona, całkowicie pokryta sierścią, i jest ona pełnoprawnym przedstawicielem rasy. Wynika to z genetyki, do której wracamy niżej.

Sylwetka jest smukła i lekka, zbliżona do chartowatej, z głęboką klatką piersiową i podkasanym brzuchem. Ruch jest szybki i sprężysty.

Uzębienie bywa niepełne. Brak zębów przedtrzonowych to u psów bezwłosych norma i wzorzec to uwzględnia.

Dla kogo jest nagi pies peruwiański, a dla kogo nie

Ta rasa ma sens u osoby, która szuka psa niezostawiającego sierści, jest w domu przez większość dnia i akceptuje codzienną opiekę nad skórą. Sprawdza się w mieszkaniu, także w mniejszym, zwłaszcza w odmianie małej i średniej.

Nie jest wyborem dla osoby pracującej cały dzień poza domem, dla kogoś, kto chce psa do długich zimowych wypraw, ani dla domu z małymi dziećmi, bo skóra bez okrywy jest wrażliwa na zadrapania i szczypanie.

Warto też mieć świadomość, że to rasa w Polsce bardzo rzadka. Hodowli jest kilka, na szczeniaka się czeka, a wiedza o pielęgnacji pochodzi zwykle od hodowcy, nie od groomera czy weterynarza z sąsiedztwa.

Ruch i szkolenie

Dorosły pies potrzebuje około godziny do półtorej ruchu dziennie, zależnie od odmiany. Duża odmiana ma wyraźnie większe potrzeby i dobrze reaguje na bieganie oraz sporty chartowe.

Zimą spacery trzeba skracać i zawsze wychodzić w okryciu. Latem odwrotnie: unikamy godzin południowych i mocnego słońca.

Szkolenie wymaga łagodności. Pies uczy się chętnie, ale nie znosi presji i przy ostrym prowadzeniu zamyka się. Krótkie sesje, nagradzanie i spokój dają najlepsze efekty.

Socjalizacja od pierwszych tygodni jest ważna, bo naturalna nieufność wobec obcych bywa silna i bez wczesnego oswojenia z ludźmi przeradza się w lękliwość.

Przywołanie w odmianie dużej wymaga pracy, bo popęd łowiecki jest tam najwyraźniejszy.

Pielęgnacja

Brak sierści nie oznacza braku pielęgnacji, tylko jej inny rodzaj.

Skórę myje się delikatnym środkiem raz na tydzień, dwa tygodnie, zależnie od jej stanu. Zbyt częste mycie wysusza, zbyt rzadkie prowadzi do zatkania porów i trądziku. Po myciu skórę osusza się i nawilża preparatem przeznaczonym dla psów, bez alkoholu i silnych zapachów.

Latem obowiązuje krem z filtrem na partie najbardziej narażone: grzbiet, nos i uszy. Poparzenie słoneczne u psa bezwłosego jest realne, a wieloletnia ekspozycja zwiększa ryzyko zmian nowotworowych skóry.

Zimą pies potrzebuje okrycia już przy kilku stopniach powyżej zera. To nie jest kwestia estetyki, tylko braku izolacji termicznej.

Trądzik i zaskórniki pojawiają się najczęściej u psów młodych, w okresie dojrzewania, i zwykle ustępują z wiekiem. Nie należy ich wyciskać.

Pazury skracaj co trzy, cztery tygodnie. Zęby wymagają szczególnej uwagi, bo niepełne uzębienie sprzyja odkładaniu kamienia na pozostałych zębach. Więcej w tekście o kamieniu nazębnym u psa, a preparaty ułatwiające codzienną higienę zebraliśmy w rankingu proszków na zęby dla psa.

Zdrowie nagiego psa peruwiańskiego

Rasa jest generalnie zdrowa i długowieczna, a większość jej problemów wiąże się bezpośrednio z brakiem okrywy.

Choroby skóry. Poparzenia słoneczne, przesuszenie, pękanie i trądzik to codzienność tej rasy. Przy wieloletniej ekspozycji na słońce rośnie ryzyko zmian nowotworowych, więc każdy nowy guzek na skórze warto pokazać lekarzowi, o czym piszemy w tekście o guzie u psa.

Niepełne uzębienie. Wynika z genu bezwłosości i jest normą, nie chorobą. Wymaga jednak większej dbałości o pozostałe zęby i wpływa na dobór karmy.

Nietolerancja zimna. Nie jest chorobą, ale realnie ogranicza aktywność psa przez kilka miesięcy w roku.

Zwichnięcie rzepki. Występuje przede wszystkim w odmianie małej, podobnie jak u innych ras miniaturowych.

Wrażliwość na leki i środki chemiczne. Skóra bez okrywy wchłania preparaty zewnętrzne znacznie intensywniej. Dotyczy to także środków przeciwkleszczowych, które przy tej rasie warto dobierać z lekarzem.

Alergie kontaktowe. Bezpośredni kontakt skóry z detergentami, tkaninami i legowiskiem bywa źródłem podrażnień, których u psa owłosionego by nie było.

Diagnozę zawsze stawia lekarz weterynarii. Ta lista służy do rozmowy z hodowcą i do codziennej obserwacji.

Żywienie nagiego psa peruwiańskiego

Pies bez okrywy traci więcej ciepła i w chłodniejszych miesiącach jego zapotrzebowanie energetyczne rośnie. Warto to uwzględnić i nieco zwiększyć dawkę zimą, a zmniejszyć latem. Jak wyliczyć bazową porcję, opisaliśmy w poradniku ile karmić psa.

Niepełne uzębienie wpływa na wybór karmy. Pies pozbawiony części zębów przedtrzonowych gorzej rozdrabnia duże, twarde krokiety. Warto dobrać mniejszy rozmiar granulki albo rozważyć karmę mokrą, o czym piszemy w tekście karma sucha czy mokra.

Stan skóry zależy u tej rasy od diety bardziej niż u psów owłosionych. Niedobór kwasów tłuszczowych objawia się przesuszeniem, łuszczeniem i świądem, a nie matową sierścią, bo sierści nie ma. Pomocny będzie poradnik jak czytać skład karmy dla psa.

Przy nawracających zmianach skórnych warto sprawdzić, czy podłoże nie jest pokarmowe, o czym piszemy w tekście jak wybrać karmę dla psa z alergią.

Genetyka bezwłosości

Ten fragment tłumaczy kilka rzeczy, które przy tej rasie zaskakują kupujących.

Za brak sierści odpowiada mutacja w genie FOXI3, dziedziczona w sposób półdominujący. Pies z jedną kopią mutacji jest bezwłosy. Zarodek z dwiema kopiami nie rozwija się i obumiera.

Konsekwencja jest praktyczna. Z krzyżowania dwóch psów bezwłosych rodzi się mniej szczeniąt, niż wynikałoby z normy, a część miotu jest owłosiona. Psy owłosione mają jedną, prawidłową wersję genu i są pełnoprawnymi przedstawicielami rasy, z kompletnym uzębieniem. Hodowcy wykorzystują je w rozrodzie właśnie po to, żeby ograniczyć straty.

Ta sama mutacja wpływa na rozwój zawiązków zębów, stąd niepełne uzębienie u psów bezwłosych. To nie jest zaniedbanie hodowlane ani skutek złej diety.

Historia rasy

Wizerunki psów bezwłosych pojawiają się w ceramice kultur prekolumbijskich Peru, między innymi Moche, Chimu i Vicus, datowanej na okres sprzed naszej ery. Psy te towarzyszyły ludziom co najmniej od tysiąclecia, wykorzystywane jako zwierzęta domowe, a lokalnie także w celach leczniczych, bo ciepła skóra służyła jako naturalny okład.

Po podboju hiszpańskim rasa niemal zniknęła z miast i przetrwała głównie na wsi, w północnych rejonach kraju, gdzie znana jest jako viringo. Systematyczna hodowla ruszyła dopiero w drugiej połowie XX wieku.

FCI uznała rasę w 1985 roku pod numerem 310. W 2001 roku peruwiański rząd nadał jej status dziedzictwa narodowego i zobowiązał muzea archeologiczne na wybrzeżu do utrzymywania psów tej rasy na swoim terenie.

W Polsce rasa pojawiła się w latach dwutysięcznych i pozostaje niszowa.

Ile kosztuje nagi pies peruwiański i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli zarejestrowanej w ZKwP kosztuje zwykle 4000-9000 zł. Mioty są rzadkie i mniej liczne niż u innych ras, co wynika wprost z genetyki bezwłosości. Część osób sprowadza psy z Peru, Niemiec lub Czech.

O co pytać hodowcę:

• w jakiej odmianie wielkościowej prowadzona jest linia,
• jak wygląda uzębienie rodziców,
• czy w miocie są szczenięta owłosione i czy hodowca je oferuje,
• jaki jest stan skóry rodziców i jak są pielęgnowane.

Miesięczne utrzymanie to realnie 250-450 zł. Doliczyć trzeba kosmetyki do pielęgnacji skóry, krem z filtrem i garderobę zimową, które przy tej rasie nie są dodatkiem, tylko wyposażeniem podstawowym.

Ciekawostki

Skóra psa bezwłosego jest w dotyku wyraźnie cieplejsza niż sierść psa owłosionego, choć temperatura ciała jest taka sama. To złudzenie wynika z braku izolacji, przez którą normalnie nie czujemy ciepła zwierzęcia. Na tym opierały się dawne peruwiańskie zwyczaje przykładania psa do bolącego brzucha lub stawów.

Nagi pies peruwiański jest jedną z niewielu ras, które mają status oficjalnego dziedzictwa narodowego zapisany w prawie państwowym.

W Peru rasa nosi lokalną nazwę viringo, a jej wizerunek pojawia się na monetach i znaczkach pocztowych.

Podsumowanie

Nagi pies peruwiański to rasa dla osoby, która szuka psa niezostawiającego sierści, jest w domu przez większość dnia i podejdzie poważnie do codziennej opieki nad skórą. W zamian dostaje psa zdrowego, długowiecznego, bardzo związanego z rodziną i zupełnie nietypowego.

Największym nieporozumieniem przy tej rasie jest założenie, że brak sierści oznacza mniej pracy. Oznacza inną pracę: krem z filtrem latem, okrycie zimą, mycie i nawilżanie przez cały rok.

Przy każdej wątpliwości dotyczącej zdrowia albo diety psa skonsultuj się z lekarzem weterynarii, który zna twojego psa.