Samojed

Samojed jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych ras na świecie i jednocześnie jedną z częściej wybieranych pochopnie. Biała, puszysta sylwetka i charakterystyczny uśmiech robią wrażenie na zdjęciach. W codziennym życiu to pies zaprzęgowy, który bardzo dużo szczeka, ekstremalnie linieje i potrzebuje sporo ruchu. Dla właściwej osoby jest jednym z najpogodniejszych psów, jakie można mieć.

Charakter samojeda

To pies wyjątkowo towarzyski i przyjazny. Wobec ludzi, także obcych, zachowuje się otwarcie i bez podejrzliwości. Nie ma instynktu obronnego, więc nie sprawdza się jako stróż.

Wobec dzieci jest cierpliwy i chętny do zabawy. Rasa żyła w bezpośrednim kontakcie z rodzinami koczowników, także w namiotach, i ta bliskość z ludźmi została w niej do dziś.

Jest niezależny, ale mniej niż husky czy malamute. Samojed chce być blisko człowieka i źle znosi izolację. Zostawiony na cały dzień samotnie zaczyna wyć, szczekać i kopać.

Szczekliwość to jego największa praktyczna wada. Samojed komentuje głosem niemal wszystko i robi to donośnie.

Bywa uparty w szkoleniu. Uczy się szybko, ale wykonuje polecenia wtedy, gdy widzi w tym sens.

Ma umiarkowany instynkt łowiecki i pasterski, bo historycznie pilnował stad reniferów.

Wygląd i umaszczenie

Samojed jest średniej wielkości, harmonijnie zbudowany, o mocnej, ale nie ciężkiej sylwetce. Ogon jest puszysty i noszony na grzbiecie lub z boku.

Charakterystyczny jest wyraz pyska: ciemne, migdałowe oczy i lekko uniesione kąciki warg tworzące tak zwany uśmiech samojeda. To cecha funkcjonalna, która zapobiegała ściekaniu śliny i tworzeniu się sopli przy mrozie.

Okrywa jest bardzo obfita, podwójna i odstająca, z gęstym, miękkim podszerstkiem i twardszym włosem zewnętrznym. Ma strukturę odpychającą wilgoć i brud.

Wzorzec dopuszcza umaszczenie czysto białe, kremowe oraz białe z biszkoptowymi znaczeniami. Sierść ma charakterystyczny srebrzysty połysk na końcach włosa.

Dla kogo jest samojed, a dla kogo nie

To dobry wybór dla rodzin z dziećmi mieszkających w domu z ogrodem, dla osób aktywnych, uprawiających dogtrekking lub sporty zaprzęgowe, oraz dla tych, którzy spędzają dużo czasu w domu.

Nie polecamy tej rasy mieszkańcom bloków ze względu na szczekanie, osobom pracującym cały dzień poza domem, alergikom oraz wszystkim, którzy nie zaakceptują ogromnej ilości sierści. To także zły wybór dla kogoś, kto szuka psa stróżującego.

Ruch i szkolenie

Półtorej do dwóch godzin aktywności dziennie. Samojed jest wytrzymały i chętnie chodzi na długie wycieczki. Dobrze sprawdza się w dogtrekkingu, canicrossie, zaprzęgu i pracy pasterskiej.

Latem ogranicz aktywność do wczesnego ranka i wieczoru. Gęsty podszerstek utrudnia oddawanie ciepła.

W szkoleniu potrzebna jest cierpliwość i pozytywna motywacja. Samojed jest wrażliwy i źle reaguje na szorstkie metody, a jednocześnie na tyle niezależny, że nie wykonuje poleceń automatycznie.

Praca nad szczekaniem powinna zacząć się od pierwszych tygodni. Im później, tym trudniej.

Ogrodzenie musi być solidne i zabezpieczone od dołu, bo samojed kopie.

Pielęgnacja

To najbardziej pracochłonna część życia z tą rasą.

Szczotkowanie dwa, trzy razy w tygodniu, sięgając do skóry. Największej uwagi wymagają kołnierz, spodnie na tylnych kończynach, okolice za uszami i pachy.

Dwa razy w roku samojed zrzuca cały podszerstek. W tym okresie szczotkowanie codzienne, najlepiej na dworze. Ilość wyczesanej sierści bywa zaskakująca, a wielu opiekunów przędzie z niej wełnę.

Rasy nie wolno strzyc. Podwójna szata izoluje zarówno przed zimnem, jak i przed upałem, a ogolony samojed jest bardziej narażony na przegrzanie i poparzenia słoneczne.

Kąpiel co dwa, trzy miesiące, z szamponem dla psów o białej sierści. Suszenie zajmuje sporo czasu i wymaga porządnej suszarki, bo mokry podszerstek schnie bardzo wolno.

Uszy sprawdzaj co tydzień, pazury skracaj regularnie, zęby czyść kilka razy w tygodniu.

Zdrowie samojeda

Dziedziczna nefropatia samojedów. Choroba nerek specyficzna dla rasy, sprzężona z chromosomem X, przez co ciężej przebiega u samców. Objawia się wzmożonym pragnieniem, oddawaniem dużych ilości moczu i postępującą niewydolnością nerek u młodych psów. Dostępny jest test DNA.

Dysplazja stawów biodrowych. Wymaga prześwietleń psów hodowlanych.

Postępujący zanik siatkówki. Dostępny test DNA i badanie okulistyczne.

Cukrzyca. Samojedy chorują na nią częściej niż większość ras. Objawy to wzmożone pragnienie, chudnięcie mimo apetytu i częste oddawanie moczu.

Niedoczynność tarczycy. Objawia się przybieraniem na wadze, apatią i problemami skórnymi.

Przegrzanie. Realne zagrożenie latem przy tej okrywie.

Wzmożone pragnienie i częstsze oddawanie moczu to u samojeda objawy, których nie należy lekceważyć. Wymagają badań u lekarza weterynarii, bo mogą wskazywać zarówno na nefropatię, jak i na cukrzycę.

Żywienie samojeda

Samojed, podobnie jak inne rasy nordyckie, ma oszczędny metabolizm i łatwo przybiera na wadze przy przekarmianiu. Kontroluj sylwetkę, nie tabelę na opakowaniu. Sposób wyliczenia dawki znajdziesz w poradniku o tym, ile karmić psa.

Ze względu na skłonność rasy do cukrzycy warto unikać karm o bardzo wysokiej zawartości węglowodanów i nie przekarmiać psa przysmakami. Przydatna będzie lista produktów groźnych dla psa.

Dzienną porcję dziel na dwa posiłki. W okresie wzrostu stosuj karmę dla szczeniąt ras średnich, opisaną w poradniku o żywieniu szczeniaka.

Przy predyspozycji do chorób nerek szczególnie ważne jest nawodnienie i obserwacja ilości wypijanej wody. Jak to kontrolować, opisaliśmy w tekście ile wody powinien pić pies.

Zmiany karmy rozkładaj na 7-10 dni według schematu z artykułu jak zmienić karmę psa.

Historia rasy

Rasa pochodzi od psów hodowanych przez ludy samojedzkie, zamieszkujące północną Syberię. Nazwa rasy pochodzi od nazwy tych ludów, a nie od żadnej cechy psa.

Zadania samojedów były różnorodne: pilnowanie stad reniferów, ciągnięcie sań, polowanie, a nawet ogrzewanie ludzi podczas snu. Psy żyły w namiotach razem z rodzinami i ta bliskość ukształtowała ich przyjazny stosunek do ludzi.

Do Europy rasa trafiła pod koniec XIX wieku dzięki badaczom polarnym. Samojedy uczestniczyły w wyprawach polarnych, między innymi w ekspedycji Fridtjofa Nansena oraz w wyprawie Roalda Amundsena na biegun południowy.

Angielski hodowca Ernest Kilburn-Scott odegrał kluczową rolę w utrwaleniu rasy w Europie na przełomie XIX i XX wieku. Pierwszy wzorzec spisano w Anglii w 1909 roku.

Pierwotne samojedy występowały także w umaszczeniu ciemniejszym i łaciatym. Selekcja w kierunku wyłącznie białego umaszczenia nastąpiła już w Europie.

Ile kosztuje samojed i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli ZKwP kosztuje 4000-8000 zł.

O co pytać hodowcę:

• test DNA w kierunku dziedzicznej nefropatii,
• prześwietlenia bioder,
• badanie okulistyczne i test na PRA,
• czy w linii występowała cukrzyca.

Miesięczne utrzymanie to 400-600 zł, plus koszty pielęgnacji, jeśli nie robisz jej samodzielnie. Kąpiel i suszenie samojeda w salonie to zwykle 200-350 zł.

Ciekawostki

Sierść samojeda bywa przędzona na wełnę. Uzyskana z niej przędza jest cieplejsza niż owcza i wykorzystywana do wyrobu swetrów oraz szalików.

Psy tej rasy towarzyszyły Amundsenowi w wyprawie na biegun południowy w 1911 roku, choć ekspedycja opierała się głównie na innych psach z Grenlandii.

Charakterystyczny uśmiech samojeda ma podłoże funkcjonalne, a nie estetyczne: uniesione kąciki warg zapobiegały ściekaniu śliny i tworzeniu się sopli lodu.

Podsumowanie

Samojed to jeden z najpogodniejszych psów, jakie można spotkać: przyjazny wobec wszystkich, cierpliwy wobec dzieci i wytrzymały w terenie. Trzeba jednak zaakceptować trzy rzeczy: bardzo dużo sierści, bardzo dużo szczekania i brak jakichkolwiek zdolności stróżujących. W domu z ogrodem, przy aktywnej rodzinie, to znakomity wybór.

Wzmożone pragnienie i częstsze oddawanie moczu u samojeda zawsze wymagają badań u lekarza weterynarii.