Seter irlandzki

Seter irlandzki jest prawdopodobnie najbardziej efektownym psem myśliwskim: kasztanowa, lśniąca sierść, długi krok, pełne gracji wystawianie. Ta uroda przez lata działała na jego niekorzyść, bo przyciągała ludzi, którzy nie mieli dla niego czasu. Seter to pies wyhodowany do przeszukiwania rozległych, otwartych terenów w wysokim tempie i taką właśnie potrzebę ruchu zachował.

Charakter setera irlandzkiego

Seter jest pogodny, przyjazny i wyjątkowo towarzyski. Wzorzec opisuje go jako psa o żywym, ale nie nerwowym temperamencie.

Wobec ludzi jest wylewny i ufny, także wobec obcych. To sprawia, że nie nadaje się na stróża.

Wobec dzieci jest wyjątkowo cierpliwy. Wobec innych psów zgodny, bez skłonności do konfliktów.

Dojrzewa bardzo późno. Przez pierwsze dwa, trzy lata bywa rozkojarzony, skłonny do wygłupów i mało skupiony, co bywa mylone z brakiem inteligencji.

Ma bardzo silny instynkt myśliwski i ogromną wytrzymałość. To pies wyhodowany do biegania po rozległych wrzosowiskach przez wiele godzin.

Źle znosi samotność i brak zajęcia. Seter bez ruchu staje się nadpobudliwy i niszczący.

Jest wrażliwy na ton głosu.

Wygląd i umaszczenie

Seter irlandzki jest duży, smukły i elegancki, o suchej muskulaturze i długim, płynnym kroku. Sylwetka wyraża szybkość i wytrzymałość.

Sierść jest średniej długości, jedwabista i prosta, z obfitymi pióropuszami na uszach, kończynach, brzuchu i ogonie.

Umaszczenie jest jednolite: kasztanowate, nazywane też mahoniowym, bez śladu czarnych włosów. Niewielkie białe znaczenia na piersi, gardle i palcach są tolerowane.

Charakterystyczny jest długi, elegancki kształt głowy i wyrazisty, łagodny wyraz pyska.

Istnieje także seter irlandzki czerwono-biały, uznawany przez FCI jako odrębna rasa. Jest starszy od jednolicie czerwonego i był bliski wyginięcia w XX wieku.

W rasie istnieje podział na linie wystawowe i pracujące. Te drugie są zwykle lżejsze, mają mniej obfitą sierść i jeszcze wyższe potrzeby ruchowe.

Dla kogo jest seter irlandzki, a dla kogo nie

To wybór dla myśliwych, biegaczy, osób uprawiających canicross lub dogtrekking, mieszkających w domu z dostępem do otwartych terenów.

To zły wybór dla mieszkańców bloków, osób o umiarkowanej aktywności, ludzi pracujących cały dzień poza domem oraz dla tych, którzy szukają psa stróżującego.

Ruch i szkolenie

Co najmniej dwie godziny aktywności dziennie, z możliwością swobodnego biegu w otwartym terenie.

Świetnie sprawdzają się canicross, bikejöring, dogtrekking i praca węchowa. Seter potrzebuje przestrzeni: bieganie w kółko po małym wybiegu go nie zaspokoi.

W szkoleniu potrzebna jest cierpliwość ze względu na późne dojrzewanie. Metody oparte na nagrodzie działają dobrze, presja odwrotnie.

Przywołanie warto ćwiczyć bardzo starannie i od samego początku, bo seter w otwartym terenie potrafi oddalić się na duże odległości.

Nauka spokojnego zostawania samemu powinna zaczynać się od pierwszych dni.

Do osiemnastego miesiąca ograniczaj skoki i długie biegi na twardym podłożu.

Pielęgnacja

Czesanie dwa, trzy razy w tygodniu, ze szczególną uwagą na pióropusze za uszami, pod pachami, na kończynach i brzuchu.

Wielu opiekunów skraca sierść na uszach i łapach co kilka miesięcy, co jest praktyczne u psów pracujących w terenie.

Uszy wiszące wymagają cotygodniowej kontroli, zwłaszcza po pracy w mokrym terenie.

Kąpiel co dwa, trzy miesiące. Pazury skracaj regularnie, zęby czyść kilka razy w tygodniu.

Po pracy w terenie sprawdzaj psa pod kątem kleszczy i wbitych ości traw, które łatwo zaplątują się w pióropuszach.

Zdrowie setera irlandzkiego

Skręt żołądka. Ryzyko związane z głęboką klatką piersiową. Objawy to nieproduktywne odruchy wymiotne, powiększający się i napięty brzuch, ślinotok i niepokój. To stan bezpośredniego zagrożenia życia.

Postępujący zanik siatkówki (PRA). Rasa ma historyczne znaczenie w badaniach nad tą chorobą, bo to właśnie u seterów irlandzkich zidentyfikowano jedną z pierwszych mutacji odpowiedzialnych za PRA. Dostępny jest test DNA i odpowiedzialne hodowle go wykonują.

Dysplazja stawów biodrowych. Występuje i wymaga prześwietleń psów hodowlanych.

Niedobór adhezji leukocytów (CLAD). Śmiertelna choroba układu odpornościowego występująca w tej rasie. Dostępny test DNA, dzięki któremu problem został w dużej mierze wyeliminowany.

Niedoczynność tarczycy. Objawia się przybieraniem na wadze, apatią i problemami skórnymi.

Zapalenie ucha zewnętrznego. Częste ze względu na budowę małżowiny.

Objawy brzuszne u setera wymagają natychmiastowej reakcji.

Żywienie setera irlandzkiego

Ze względu na ryzyko skrętu żołądka dzienną porcję dziel na dwa posiłki i nie karm bezpośrednio przed bieganiem ani po nim. Zapewnij godzinę odpoczynku po jedzeniu.

Sposób wyliczenia dawki opisaliśmy w poradniku o tym, ile karmić psa. Przy dużej aktywności zapotrzebowanie bywa wyraźnie wyższe niż wskazuje tabela.

Seter ma naturalnie suchą sylwetkę. Obfita sierść maskuje kondycję, więc kontroluj psa dotykiem.

W okresie wzrostu, do około osiemnastego miesiąca, stosuj karmę dla szczeniąt ras dużych, opisaną w poradniku o żywieniu szczeniaka.

Zmiany karmy rozkładaj na 7-10 dni według schematu z artykułu jak zmienić karmę psa.

Przy intensywnej pracy pilnuj nawodnienia, o czym piszemy w tekście ile wody powinien pić pies. U psów sportowych pomocne bywają preparaty wspierające stawy z rankingu suplementów na stawy dla psa.

Historia rasy

Setery irlandzkie wywodzą się od psów wystawiających używanych w Irlandii co najmniej od XVIII wieku. Pierwotnie występowały głównie w umaszczeniu czerwono-białym, bo biel ułatwiała dostrzeżenie psa w terenie.

Jednolicie czerwona odmiana pojawiła się w XIX wieku i szybko zyskała popularność wśród hodowców wystawowych ze względu na efektowny wygląd.

Kluczową postacią był pies o imieniu Palmerston, żyjący w drugiej połowie XIX wieku, który wywarł ogromny wpływ na typ współczesnej rasy.

Popularność odmiany jednolicie czerwonej niemal doprowadziła do zaniku odmiany czerwono-białej, którą odtworzono dopiero w XX wieku i uznano jako odrębną rasę.

W XX wieku seter irlandzki stał się jedną z najpopularniejszych ras towarzyszących na świecie, głównie ze względu na urodę. Doprowadziło to do rozejścia się linii wystawowych i pracujących.

Rasa ma też znaczenie naukowe: to u seterów irlandzkich zidentyfikowano jedną z pierwszych mutacji odpowiedzialnych za postępujący zanik siatkówki, co dało początek badaniom genetycznym nad tą chorobą u psów.

Ile kosztuje seter irlandzki i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli ZKwP kosztuje 3000-6500 zł.

O co pytać hodowcę:

• test DNA na PRA i CLAD,
• prześwietlenia bioder,
• badanie tarczycy,
• czy miot pochodzi z linii wystawowej, czy pracującej.

Miesięczne utrzymanie to 400-550 zł.

Ciekawostki

Seter irlandzki odegrał ważną rolę w rozwoju genetyki weterynaryjnej. To u psów tej rasy zidentyfikowano jedną z pierwszych mutacji odpowiedzialnych za postępujący zanik siatkówki.

Pierwotnie setery irlandzkie były czerwono-białe, a jednolita czerwień pojawiła się dopiero w XIX wieku. Odmiana czerwono-biała, dziś osobna rasa, była w XX wieku bliska wyginięcia.

Nazwa setera pochodzi od charakterystycznego zachowania: pies po zlokalizowaniu ptaka przywierał do ziemi, po angielsku set, żeby myśliwy mógł zarzucić na zwierzynę sieć.

Podsumowanie

Seter irlandzki to pies o wyjątkowej urodzie i równie wyjątkowo pogodnym charakterze, ale przeznaczony dla osób, które zapewnią mu dwie godziny biegania dziennie w otwartym terenie. W aktywnej rodzinie mieszkającej poza miastem jest znakomitym towarzyszem. W mieszkaniu bez takich możliwości staje się psem sfrustrowanym.

Powiększający się brzuch i nieproduktywne wymioty to zawsze powód do natychmiastowego kontaktu z lekarzem weterynarii.