Wilczarz irlandzki

Wilczarz irlandzki jest największym psem świata pod względem wzrostu i jednocześnie jednym z najłagodniejszych. To zestawienie sprawia, że wywołuje na spacerze reakcje skrajne: część osób przechodzi na drugą stronę ulicy, część podchodzi zrobić zdjęcie. Pies zwykle nie reaguje ani na jedno, ani na drugie. Jest przy tym rasą, o której trzeba powiedzieć jedno zdanie wprost, zanim padnie cokolwiek innego: żyje krótko, średnio sześć do ośmiu lat, i to jest najtrudniejsza część życia z nim.

Charakter wilczarza irlandzkiego

Stare irlandzkie powiedzenie opisuje go jako łagodnego, gdy się go głaszcze, i groźnego, gdy się go prowokuje. Pierwsza połowa jest zdecydowanie bardziej aktualna. Wilczarz jest spokojny, zrównoważony i wyjątkowo tolerancyjny, także wobec dzieci i innych psów.

Nie jest psem stróżującym i nie ma sensu tego od niego oczekiwać. Rzadko szczeka, obcych w domu zwykle ignoruje albo przywita machaniem ogona. Odstrasza wyłącznie rozmiarem.

Jest za to bardzo przywiązany do rodziny i źle znosi samotność. Wilczarz chce leżeć tam, gdzie są ludzie, najlepiej na kanapie, i nie rozumie, dlaczego miałby zostać w innym pokoju. Przy tej masie ciała jego obecność w salonie jest zjawiskiem zauważalnym.

Zachował instynkt charta. Widok biegnącego zająca, kota czy sarny potrafi uruchomić pogoń, z której pies nie wraca na zawołanie. Dlatego mimo łagodności prowadzi się go na smyczy wszędzie tam, gdzie teren nie jest ogrodzony.

W domu jest niemal niewidoczny pod względem energii. Przesypia większość dnia, nie chodzi za nogami i nie domaga się rozrywki. To jeden z powodów, dla których wilczarze zaskakująco dobrze funkcjonują w mieszkaniach.

Wygląd i umaszczenie

Wzorzec podaje wartości minimalne, nie maksymalne: psy co najmniej 79 cm w kłębie i 54,5 kg, suki co najmniej 71 cm i 40,5 kg. W praktyce dorosłe psy mierzą często 85-90 cm i ważą ponad 60 kg.

Sylwetka jest chartowata, czyli głęboka klatka piersiowa, podkasany brzuch, długie kończyny, ale przy tym wyraźnie mocniejsza i cięższa niż u greyhounda. Wzorzec mówi wprost, że rasa ma być muskularna, a nie tylko wysoka.

Sierść jest szorstka i twarda, szczególnie ostra nad oczami i pod żuchwą, gdzie tworzy charakterystyczne brwi i brodę. Dopuszczalne umaszczenia to szare, pręgowane, czerwone, czarne, czysto białe i płowe, przy czym najczęściej spotyka się różne odcienie szarości.

Rasa dojrzewa powoli. Pełną sylwetkę osiąga około drugiego roku życia, a szczeniak w wieku ośmiu miesięcy jest już wielkości dorosłego owczarka niemieckiego, mając przy tym stawy dziecka.

Dla kogo jest wilczarz irlandzki, a dla kogo nie

Ta rasa ma sens u osoby spokojnej, która ma miejsce, czas w ciągu dnia i budżet na psa ważącego ponad sześćdziesiąt kilogramów. Sprawdza się w rodzinach z dziećmi, bo jest wyjątkowo tolerancyjna, i w domach, gdzie mieszka już inny pies.

Nie jest wyborem dla osoby, która chce psa stróżującego, dla kogoś pracującego cały dzień poza domem, ani dla osoby, która nie udźwignie emocjonalnie krótkiego życia psa. To ostatnie jest ważniejsze, niż się wydaje. Wielu opiekunów wilczarzy mówi, że najtrudniejszą częścią rasy jest jej pożegnanie po siedmiu latach.

Trzeba też policzyć koszty. Karma dla psa sześćdziesięciokilogramowego, dawki leków liczone od masy ciała, znieczulenie przy zabiegu, transport, legowisko, samochód, w którym pies się zmieści. Wszystko jest tu droższe.

Ruch i szkolenie

Dorosły wilczarz potrzebuje mniej ruchu, niż sugeruje jego rozmiar. Godzina spokojnego spaceru dziennie plus możliwość swobodnego galopu na ogrodzonym terenie kilka razy w tygodniu w zupełności wystarcza. Charty pracują zrywami, nie wytrzymałością, i dziesięć minut prawdziwego biegu daje psu więcej niż długi marsz.

Bieganie przy rowerze i długie wybiegania nie są dla tej rasy. Obciążają stawy i serce, a wilczarz i tak nie ma budowy psa wytrzymałościowego.

Szczeniak wymaga wyjątkowej ostrożności. Do około osiemnastego miesiąca ogranicza się skoki, schody, bieganie po śliskich podłogach i długie spacery. Rasa rośnie w tempie ekstremalnym, od pół kilograma przy urodzeniu do pięćdziesięciu kilogramów w rok, i stawy tego nie nadążają.

Szkolenie jest łatwiejsze, niż można się spodziewać, bo wilczarz nie jest psem konfliktowym. Uczy się jednak powoli i nie znosi presji. Metody oparte na nagradzaniu działają, na sile nie działają wcale. Najważniejsze umiejętności to chodzenie na luźnej smyczy i spokojne poddawanie się badaniu, bo weterynarz musi móc obejrzeć psa, którego nie da się przytrzymać.

Pielęgnacja

Szorstka sierść wymaga szczotkowania raz lub dwa razy w tygodniu. Nie filcuje się mocno, ale zbiera się w niej trawa, gałązki i błoto. Dwa razy do roku warto wytrymować martwy włos, ręcznie albo u groomera, co poprawia strukturę okrywy.

Kąpiel jest potrzebna rzadko. Sierść ma naturalną tendencję do samooczyszczania i po wyschnięciu błoto zwyczajnie się z niej strzepuje.

Broda i wąsy wymagają uwagi po każdym posiłku i po każdym piciu, bo pies ochoczo roznosi wodę po całym mieszkaniu.

Pazury skracaj co trzy tygodnie. Przy tej masie ciała zbyt długi pazur zmienia ustawienie łapy i przekłada się na obciążenie stawów. Zęby czyść regularnie, a psa przyzwyczajaj do wszystkich zabiegów od szczeniaka, bo pięćdziesięciokilogramowego dziesięciomiesięcznego wilczarza nie da się już do niczego przekonać siłą.

Zdrowie wilczarza irlandzkiego

To rasa krótko żyjąca i obciążona, więc ta sekcja jest przy niej ważniejsza niż zwykle.

Kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM). Główna przyczyna zgonów w rasie. Serce stopniowo się powiększa i traci sprawność, często bez wyraźnych objawów aż do zaawansowanego stadium. Standardem opieki jest badanie echo serca raz w roku od trzeciego roku życia, a u psów hodowlanych częściej. Pierwsze objawy to spadek wydolności, kaszel i szybsze męczenie się, o czym piszemy w tekście o kaszlu sercowym u psa.

Skręt żołądka. Wyjątkowo głęboka klatka piersiowa czyni z tej rasy jedną z najbardziej zagrożonych. Część hodowców i lekarzy rekomenduje profilaktyczną gastropeksję przy okazji sterylizacji lub kastracji. Objawy i pierwsze kroki opisaliśmy w tekście o skręcie żołądka u psa i przy tej rasie trzeba je znać.

Kostniakomięsak. Nowotwór kości występuje u ras olbrzymich znacznie częściej niż u innych. Utrzymująca się kulawizna bez urazu, zwłaszcza u psa po piątym roku życia, wymaga zdjęcia rentgenowskiego, a nie odczekania dwóch tygodni.

Wrodzony shunt wrotno-systemowy. Wada naczyniowa wątroby ujawniająca się u szczeniąt: słaby wzrost, wymioty, dziwne zachowanie po posiłku. Rzetelne hodowle badają mioty testem kwasów żółciowych.

Dysplazja stawów biodrowych i zapalenie kości u szczeniąt. Panostitis, czyli wędrująca kulawizna młodych psów ras dużych, jest w tej rasie częsta i zwykle ustępuje samoistnie, ale wymaga różnicowania z poważniejszymi przyczynami.

Diagnozę zawsze stawia lekarz weterynarii. Ta lista ma pomóc w rozmowie z hodowcą i we wczesnym reagowaniu.

Żywienie wilczarza irlandzkiego

Okres wzrostu jest przy tej rasie najważniejszym momentem całego życia psa i nie ma w tym przesady. Szczeniak zwiększa masę stukrotnie w ciągu roku, więc każdy błąd żywieniowy odbija się na kośćcu. Obowiązuje karma dla szczeniąt ras dużych i olbrzymich, o kontrolowanej energii i właściwym stosunku wapnia do fosforu, podawana w ilości, która daje wzrost powolny, a nie maksymalny. Nie dokłada się wapnia ani preparatów przyspieszających rozwój. Szczegóły znajdziesz w poradniku o żywieniu szczeniaka.

U psa dorosłego dzienną dawkę wylicza się i odmierza, bo nadwaga przy tej masie kostnej jest szczególnie kosztowna. Jak to policzyć, opisaliśmy w tekście ile karmić psa.

Ze względu na ryzyko skrętu żołądka porcję dzieli się na dwa lub trzy mniejsze posiłki, podaje w spokoju i nie łączy z wysiłkiem w odstępie krótszym niż godzina przed i po.

Stawy warto wspierać wcześniej niż u ras mniejszych, bo wilczarz jest seniorem już w wieku pięciu lat. Preparaty stosowane w tym celu zebraliśmy w rankingu suplementów na stawy dla psa, a o zmianie potrzeb żywieniowych starszego psa piszemy w tekście o żywieniu psa seniora.

Historia rasy

Duże irlandzkie charty pojawiają się w źródłach rzymskich już w IV wieku naszej ery. W średniowiecznej Irlandii były psami arystokracji, wykorzystywanymi do polowań na wilki i jelenie, a także jako dary dyplomatyczne dla europejskich dworów.

Kiedy w Irlandii wytępiono wilki, a wielkie polowania odeszły do przeszłości, rasa zaczęła zanikać. W połowie XIX wieku była praktycznie wymarła. Odtworzył ją szkocki oficer George Augustus Graham, który od 1862 roku zbierał ostatnie psy w typie wilczarza i krzyżował je z dogiem niemieckim, chartem szkockim deerhoundem i borzojem.

Współczesny wilczarz irlandzki pochodzi w całości z tej odbudowanej populacji. To tłumaczy zarówno jego wielkość, jak i wąską pulę genetyczną, która przekłada się na obciążenia zdrowotne rasy.

Ile kosztuje wilczarz irlandzki i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli zarejestrowanej w ZKwP kosztuje zwykle 6000-12 000 zł. Hodowli w Polsce jest niewiele, mioty są rzadkie i zwykle trzeba się zapisać z wyprzedzeniem.

O co pytać hodowcę:

• wyniki badania echo serca obojga rodziców, wykonanego w ciągu ostatniego roku,
• wynik prześwietlenia bioder,
• wiek i przyczyny śmierci przodków w linii, bo długowieczność jest w tej rasie cechą hodowlaną,
• czy miot był badany w kierunku shuntu wątrobowego.

Miesięczne utrzymanie to realnie 600-900 zł, ale przy tej rasie samo utrzymanie jest tylko częścią rachunku. Trzeba doliczyć coroczne badanie serca, wyższe koszty każdego zabiegu w znieczuleniu i realną możliwość leczenia onkologicznego. Warto to policzyć przed zakupem.

Ciekawostki

Wilczarz irlandzki jest najwyższą rasą świata według wzorca, choć nie najcięższą. W tej drugiej kategorii wyprzedzają go mastify.

Trzy wilczarze towarzyszą Gwardii Irlandzkiej jako maskotki pułkowe i biorą udział w oficjalnych paradach.

Rasa jest jednym z symboli Irlandii i pojawia się na monetach, znaczkach i w herbach. W literaturze irlandzkiej występuje od wieków, między innymi w legendach o Finnie MacCoolu i jego psach.

Podsumowanie

Wilczarz irlandzki to pies łagodny, spokojny i zaskakująco wygodny w codziennym życiu, mimo rozmiarów, które robią wrażenie. Nie stróżuje, nie hałasuje i nie wymaga godzin ruchu. Wymaga natomiast miejsca, pieniędzy i przede wszystkim gotowości na to, że kilkanaście lat, do których przyzwyczaiły nas inne rasy, skróci się tu do siedmiu.

Kto to zaakceptuje, dostaje jednego z najprzyjemniejszych psów, z jakimi da się dzielić dom. Kto nie chce o tym myśleć przy zakupie szczeniaka, przeżyje to znacznie ciężej.

Przy każdej wątpliwości dotyczącej zdrowia albo diety psa skonsultuj się z lekarzem weterynarii, który zna twojego psa.