Chart afgański

Chart afgański jest prawdopodobnie najbardziej efektownym psem świata i jednocześnie jednym z najtrudniejszych do szkolenia. Te dwie rzeczy idą w parze: afgan został wyhodowany do samodzielnego polowania w górach Afganistanu, gdzie musiał podejmować decyzje bez człowieka, a jego długa sierść chroniła go przed skrajnymi temperaturami. To pies o wyglądzie modelki i charakterze kota.

Charakter charta afgańskiego

Afgan jest niezależny, dostojny i wyraźnie powściągliwy. Przywiązuje się do rodziny, ale okazuje to oszczędnie.

Nie jest psem chętnym do wykonywania poleceń. W rankingach posłuszeństwa wypada na ostatnich miejscach, co bywa mylnie interpretowane jako brak inteligencji. Afgan po prostu ocenia, czy warto, i zwykle uznaje, że nie.

W domu jest spokojny i cichy. Przesypia większość dnia i nie domaga się uwagi.

Wobec obcych zachowuje dystans. Wobec dzieci jest łagodny, choć nie znosi natrętności.

Ma bardzo silny instynkt łowiecki i reaguje odruchowo na ruch.

Ma też specyficzne poczucie humoru. Opiekunowie afganów opisują psy, które doskonale rozumieją komendę i celowo ją ignorują, obserwując reakcję człowieka.

Wygląd i umaszczenie

Afgan jest wysoki, smukły i elegancki, o wydatnych biodrach, długiej, wąskiej głowie i charakterystycznym ogonie zakończonym pierścieniem.

Okrywa jest bardzo długa, jedwabista i cienka, bez podszerstka. Na grzbiecie tworzy krótkie, zwarte siodło, co jest cechą wzorcową odróżniającą afgana od innych długowłosych psów.

Na głowie występuje charakterystyczny topknot, czyli długi włos tworzący coś w rodzaju grzywki.

Wzorzec dopuszcza wszystkie umaszczenia.

Sierść pełniła funkcję ochronną w górskim klimacie Afganistanu, gdzie różnice temperatur między dniem a nocą są ogromne. Nie chroni jednak tak dobrze jak podwójna szata psów nordyckich, więc afgan zimą może potrzebować ubranka.

Dla kogo jest chart afgański, a dla kogo nie

To wybór dla osób ceniących psa niezależnego i efektownego, gotowych poświęcić czas na codzienną pielęgnację, mających dostęp do ogrodzonego terenu do biegania.

To zły wybór na pierwszego psa, dla osób oczekujących posłuszeństwa, dla domów z małymi zwierzętami oraz dla wszystkich, którzy nie chcą czesać psa co drugi dzień ani płacić za groomera.

Ruch i szkolenie

Dwa spacery dziennie po 45 minut plus możliwość swobodnego sprintu na ogrodzonym terenie kilka razy w tygodniu.

Afgan jest sprinterem o dużej wytrzymałości, przystosowanym do pracy w górzystym terenie. Chętnie biega, ale po wysiłku wraca do odpoczynku.

Najlepszym zajęciem dla rasy jest coursing. Afgany startują w zawodach i wypadają w nich znakomicie.

Spuszczanie ze smyczy poza terenem ogrodzonym jest niebezpieczne. Przywołanie u tej rasy praktycznie nie działa, gdy pies zobaczy coś, co ucieka.

Szkolenie wymaga wyjątkowej cierpliwości i realistycznych oczekiwań. Krótkie sesje z nagrodą działają najlepiej. Przymus i powtarzanie wywołują opór albo wycofanie.

Socjalizacja od pierwszych tygodni ma znaczenie, bo źle zsocjalizowany afgan bywa lękliwy.

Pielęgnacja

To najbardziej pracochłonna część życia z tą rasą i główny powód, dla którego afgany bywają oddawane.

Czesanie co drugi dzień, a najlepiej codziennie, szczotką i grzebieniem sięgającym do skóry. Jedwabista sierść bez podszerstka filcuje się błyskawicznie, zwłaszcza za uszami, pod pachami, w pachwinach i na tylnych partiach ud.

Kąpiel co 2-3 tygodnie, z odżywką i dokładnym suszeniem oraz rozczesywaniem. Wielu opiekunów myje afgany częściej niż inne psy właśnie dlatego, że czysta sierść mniej się filcuje.

Włos na głowie można spiąć, żeby nie przeszkadzał psu w jedzeniu i widzeniu.

Uszy, długie i obficie owłosione, sprawdzaj co tydzień. Przy jedzeniu warto używać wąskiej, głębokiej miski albo spinać uszy.

Pazury skracaj regularnie, zęby czyść kilka razy w tygodniu.

Grube legowisko to konieczność ze względu na niewielką ilość tkanki tłuszczowej.

Zdrowie charta afgańskiego

Afgan należy do ras stosunkowo zdrowych i długowiecznych.

Wrażliwość na znieczulenie. Charty metabolizują niektóre środki anestezjologiczne inaczej niż pozostałe psy. Przed każdym zabiegiem trzeba poinformować weterynarza, że pies jest chartem.

Skręt żołądka. Ryzyko związane z głęboką klatką piersiową. Objawy to nieproduktywne odruchy wymiotne i powiększający się brzuch. Stan nagły.

Mielopatia chartów afgańskich. Rzadka, ale specyficzna dla rasy choroba neurologiczna, ujawniająca się u młodych psów. Objawia się postępującym niedowładem tylnych kończyn.

Zaćma dziedziczna. Wymaga badań okulistycznych psów hodowlanych.

Niedoczynność tarczycy. Objawia się przybieraniem na wadze, apatią i problemami skórnymi, w tym pogorszeniem jakości okrywy.

Urazy przy biegu. Cienka skóra rozcina się łatwo.

Postępujące osłabienie tylnych kończyn u młodego afgana wymaga pilnej diagnostyki neurologicznej.

Żywienie charta afgańskiego

Afgan ma być szczupły. Widoczne ostatnie żebra to prawidłowa kondycja, choć długa sierść skutecznie ją maskuje, więc kontroluj psa dotykiem.

Sposób wyliczenia dawki opisaliśmy w poradniku o tym, ile karmić psa.

Ze względu na ryzyko skrętu żołądka dzienną porcję dziel na dwa posiłki i nie karm bezpośrednio przed bieganiem ani po nim.

Jakość okrywy zależy w dużej mierze od diety. Karma o odpowiedniej zawartości kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 wyraźnie poprawia strukturę włosa u tej rasy.

Afgany bywają wybredne i potrafią pomijać posiłki. Jeśli odmowa trwa dłużej niż dobę albo towarzyszą jej inne objawy, sprawdź przyczyny opisane w artykule pies nie chce jeść.

W okresie wzrostu stosuj karmę dla szczeniąt ras dużych, opisaną w poradniku o żywieniu szczeniaka.

Zmiany karmy rozkładaj na 7-10 dni według schematu z artykułu jak zmienić karmę psa.

Historia rasy

Chart afgański wywodzi się z górzystych rejonów Afganistanu, gdzie polowano z nim na gazele, zające, a nawet lamparty śnieżne. Praca odbywała się w trudnym, kamienistym terenie, często we współpracy z sokołami.

Długa sierść chroniła psa przed skrajnymi różnicami temperatur, a wydatne biodra i mocne stawy pozwalały na zwrotność i skoki w górzystym terenie.

Rasa była przez stulecia izolowana geograficznie, co czyni ją genetycznie jedną z najstarszych linii psów domowych.

Do Europy afgany trafiły na początku XX wieku, przywożone przez brytyjskich oficerów służących na pograniczu indyjsko-afgańskim. Kluczową rolę odegrał pies o imieniu Zardin, pokazany w Londynie w 1907 roku, na którym oparto pierwszy wzorzec.

W latach siedemdziesiątych rasa stała się symbolem elegancji i pojawiała się w reklamach oraz sesjach mody, co przyniosło jej popularność, ale i niekontrolowaną hodowlę.

Ile kosztuje chart afgański i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli ZKwP kosztuje 4000-9000 zł. Rasa jest w Polsce nieliczna.

O co pytać hodowcę:

• badanie okulistyczne i badanie tarczycy rodziców,
• badanie kardiologiczne,
• czy w linii występowała mielopatia,
• czy szczenięta są przyzwyczajane do czesania i suszarki.

Ostatni punkt jest przy tej rasie kluczowy. Dorosły afgan, który nie akceptuje pielęgnacji, jest bardzo poważnym problemem.

Miesięczne utrzymanie to 400-600 zł, plus koszty groomera, jeśli nie czeszesz psa samodzielnie.

Ciekawostki

Chart afgański należy do genetycznie najstarszych linii psów domowych, co wynika z wielowiekowej izolacji geograficznej w górach Afganistanu.

W rankingach posłuszeństwa afgan regularnie zajmuje ostatnie miejsce, ale rankingi te mierzą chęć wykonywania poleceń, a nie zdolności poznawcze.

Pierwszy sklonowany pies na świecie, Snuppy, był chartem afgańskim. Klonowania dokonano w Korei Południowej w 2005 roku.

Podsumowanie

Chart afgański to pies dla kogoś, kto ceni niezależność i piękno, ma czas na codzienną pielęgnację i nie oczekuje posłuszeństwa. W domu jest spokojny i cichy, w polu spektakularny, a przy odpowiedniej opiece dożywa czternastu lat. Wymaga jednak przyjęcia do wiadomości, że nigdy nie będzie psem, który przybiega na zawołanie.

Przed każdym zabiegiem w znieczuleniu poinformuj lekarza weterynarii, że pies jest chartem.