Akita amerykańska

Akita amerykańska jest w Polsce myląca już na poziomie nazwy. Wielu opiekunów szuka “akity” i trafia na dwie zupełnie różne rasy, których od 1999 roku FCI nie łączy ze sobą w żaden sposób. Akita amerykańska jest większa, cięższa i wyraźnie bardziej masywna od japońskiej, ma inny typ głowy i inny wzorzec umaszczenia. Charakterem obie są do siebie zbliżone i obie są trudne, ale to nie jest ten sam pies.

Charakter akity amerykańskiej

To pies powściągliwy. Nie wita się entuzjastycznie, nie skacze, nie domaga się uwagi. Przywiązuje się mocno, ale okazuje to oszczędnie, zwykle po prostu leżąc w tym samym pomieszczeniu co rodzina. Osoba przyzwyczajona do retrievera odbierze to na początku jako chłód.

Jest bardzo terytorialna i czujna. Nie jest to pies, który obszczeka każdy dźwięk, wręcz przeciwnie, akita szczeka rzadko. Reaguje raczej postawą i obecnością, a gdy już wyda głos, to znaczy że coś się dzieje. Jako stróż jest skuteczna właśnie dzięki spokojnej pewności siebie.

Największą trudnością jest stosunek do innych psów. Akita amerykańska w większości przypadków nie toleruje psów tej samej płci, a często również przeciwnej. To cecha rasy zapisana w jej historii, nie objaw zaniedbania w wychowaniu. Socjalizacja od szczeniaka łagodzi objawy, ale rzadko usuwa problem, a dojrzewanie często pogarsza sytuację między pierwszym a drugim rokiem życia.

Do tego dochodzi silna niezależność. Akita rozumie polecenia doskonale i po prostu ocenia, czy chce je wykonać. Nie pracuje z chęci przypodobania się i nie da się jej zmusić naciskiem.

Wygląd i umaszczenie

Psy mierzą 66-71 cm w kłębie i ważą 45-60 kg, suki 61-66 cm i 32-45 kg. To wyraźnie więcej niż u akity japońskiej i różnica jest widoczna na pierwszy rzut oka.

Głowa jest szeroka, masywna, opisywana jako niedźwiedzia, w odróżnieniu od trójkątnej, lisiej głowy akity japońskiej. Uszy są małe, stojące, grube, ustawione w linii karku. Ogon gruby i noszony zawinięty na grzbiecie.

Sierść jest dwuwarstwowa: włos okrywowy twardy i odstający, pod nim bardzo gęsty, miękki podszerstek. Wzorzec dopuszcza wszystkie umaszczenia, łącznie z białym, pręgowanym i łaciatym pinto, a także z maską na kufie. To druga wyraźna różnica wobec akity japońskiej, u której maska jest wadą, a paleta ogranicza się do czterech umaszczeń.

Dla kogo jest akita amerykańska, a dla kogo nie

Ta rasa ma sens u osoby doświadczonej, spokojnej i konsekwentnej, która chce jednego psa w domu i akceptuje relację opartą na wzajemnym szacunku, a nie na posłuszeństwie. Dobrze funkcjonuje w domu z ogrodzoną działką, choć poradzi sobie także w większym mieszkaniu, o ile dostaje regularne spacery.

Nie jest wyborem dla pierwszego psa, dla domu z drugim psem, dla rodziny, w której często bywają obce dzieci, ani dla osoby oczekującej psa do zabawy z każdym napotkanym czworonogiem. Nie sprawdzi się też u kogoś, kto nie znosi sierści, bo w okresie linienia akita zmienia mieszkanie w miejsce, gdzie włos jest dosłownie wszędzie.

Ruch i szkolenie

Zapotrzebowanie na ruch jest umiarkowane. Wystarczą dwa spacery dziennie po czterdzieści do sześćdziesięciu minut, najlepiej w spokojnych miejscach, gdzie nie trzeba co chwilę mijać innych psów. To nie jest rasa do biegania przy rowerze ani do intensywnych psich sportów, choć część akit lubi ciągnięcie i sprawdza się zimą w zaprzęgu.

Szkolenie zaczyna się od decyzji, czego naprawdę potrzebujesz. Chodzenie na luźnej smyczy, spokojna reakcja na widok innego psa, akceptacja kagańca i badania u weterynarza to lista, która wystarczy. Wymuszanie długich sekwencji posłuszeństwa kończy się zwykle frustracją obu stron.

Akita nudzi się powtarzaniem. Krótkie sesje, jasny cel i konkretna nagroda działają znacznie lepiej niż długie ćwiczenia. Kary i szarpanie smyczą działają wręcz przeciwskutecznie, bo pies zapamiętuje sytuację i przestaje ufać.

Socjalizacja z ludźmi od pierwszych tygodni jest kluczowa. Socjalizacja z psami ma sens, ale bez złudzeń co do efektu docelowego.

Pielęgnacja

Podstawą jest szczotkowanie. Przez większość roku wystarczą dwa razy w tygodniu, ale dwa razy do roku akita zrzuca cały podszerstek i przez trzy, cztery tygodnie wymaga codziennego wyczesywania. Przydaje się grabka do podszerstka i cierpliwość. Więcej o tym, jak przebiega ten proces i kiedy powinien zaniepokoić, piszemy w tekście o linieniu u psa.

Kąpiel jest potrzebna rzadko, kilka razy w roku. Akita nie ma intensywnego psiego zapachu i sama utrzymuje sierść w czystości, myjąc się trochę jak kot. Po kąpieli konieczne jest dokładne wysuszenie, bo mokry podszerstek schnie bardzo długo i sprzyja zmianom skórnym.

Nigdy nie goli się akity na lato. Dwuwarstwowa sierść chroni ją także przed przegrzaniem, a ogolona nie odrasta prawidłowo.

Pazury skracaj co trzy, cztery tygodnie, uszy sprawdzaj co tydzień, zęby czyść regularnie i przyzwyczajaj psa do tego od szczeniaka, bo do dorosłej akity trudno zajrzeć siłą.

Zdrowie akity amerykańskiej

Zespół VKH. Choroba autoimmunologiczna atakująca komórki barwnikowe, dająca zapalenie błony naczyniowej oka oraz odbarwienia nosa, warg i powiek. Akity chorują na nią wyraźnie częściej niż inne rasy, a nieleczona prowadzi do ślepoty. Każde zmętnienie oka i nagłe zblednięcie nosa wymaga szybkiej wizyty u weterynarza.

Choroby autoimmunologiczne skóry. Pemfigus liściasty i sebaceous adenitis, czyli zapalenie gruczołów łojowych, występują w rasie na tyle często, że warto je znać. Objawy to strupy, łuszczenie i wypadanie sierści plackami.

Niedoczynność tarczycy. Bardzo częsta w rasie. Apatia, przybieranie na wadze i pogorszenie jakości sierści to sygnał do badania hormonów.

Dysplazja stawów biodrowych. Standardowe obciążenie ras dużych, rodzice powinni mieć wynik prześwietlenia.

Skręt żołądka. Głęboka klatka piersiowa jest czynnikiem ryzyka, a przy psie tej masy każda minuta ma znaczenie. Objawy opisaliśmy w tekście o skręcie żołądka u psa.

Wrażliwość na leki i znieczulenie. Akity, podobnie jak inne szpice azjatyckie, gorzej znoszą niektóre środki anestetyczne. Warto uprzedzić o tym lekarza przed każdym zabiegiem.

Diagnozę zawsze stawia lekarz weterynarii. Ta lista służy do tego, żeby wiedzieć, o co pytać hodowcę i co obserwować.

Żywienie akity amerykańskiej

Akita ma stosunkowo oszczędny metabolizm i je mniej, niż sugerowałaby jej masa. Część psów bywa wybredna i potrafi opuścić posiłek, co przy tej rasie zwykle nie jest powodem do niepokoju, o ile pies nie chudnie. Dawkę i tak warto wyliczyć i odmierzać, zamiast sypać na oko - jak to policzyć, opisaliśmy w poradniku ile karmić psa.

W okresie wzrostu obowiązuje zasada wspólna dla wszystkich ras dużych: wolniej znaczy lepiej. Zbyt kaloryczna karma i szybki przyrost masy obciążają stawy, a skutki zostają na całe życie. Szczegóły znajdziesz w tekście o żywieniu szczeniaka.

Skóra i sierść to u akity osobny temat. Rasa jest podatna na problemy skórne o podłożu autoimmunologicznym i alergicznym, więc jakość diety przekłada się tu na kondycję okrywy bardziej niż u przeciętnego psa. Przy nawracającym świądzie i zmianach skórnych warto zacząć od przeglądu składu karmy, w czym pomoże tekst o tym, jak wybrać karmę dla psa z alergią.

Porcję dzieli się na dwa posiłki i nie podaje bezpośrednio przed wysiłkiem ani po nim.

Historia rasy

Akita pochodzi z górzystej prefektury Akita na północy Honsiu, gdzie od stuleci używano jej do polowań na dużą zwierzynę i jako psa stróżującego. Podczas drugiej wojny światowej populacja rasy w Japonii niemal zniknęła, częściowo z powodu głodu, częściowo dlatego, że futro psów wykorzystywano na potrzeby wojska.

Po wojnie amerykańscy żołnierze stacjonujący w Japonii zabrali część psów do Stanów Zjednoczonych. Wybierali zwykle okazy większe i masywniejsze, często z domieszką krwi psów użytkowych, i to na tej populacji oparto hodowlę amerykańską. W Japonii równolegle odtwarzano typ tradycyjny, lżejszy i bardziej pierwotny.

Przez dekady obie linie prowadzono pod jedną nazwą, co powodowało stałe spory na wystawach. W 1999 roku FCI rozdzieliła je ostatecznie: akita japońska pozostała przy wzorcu numer 255, a akita amerykańska otrzymała własny wzorzec numer 344.

Ile kosztuje akita amerykańska i gdzie ją kupić

Szczeniak z hodowli zarejestrowanej w ZKwP kosztuje zwykle 5000-10 000 zł. Cena obejmuje rodowód, szczepienia, odrobaczanie i czipowanie. Hodowli tej rasy jest w Polsce sporo więcej niż akity japońskiej, ale różnice w jakości są duże.

O co pytać hodowcę:

• wynik prześwietlenia bioder obojga rodziców,
• badanie tarczycy u psów hodowlanych,
• czy w linii występowały przypadki VKH lub chorób autoimmunologicznych skóry,
• jak wygląda socjalizacja szczeniąt i ile mają kontaktu z obcymi ludźmi.

Miesięczne utrzymanie to realnie 450-700 zł. Do tego dochodzi koszt regularnej pielęgnacji sierści, choć akurat tę można wykonywać samodzielnie, oraz rezerwa na leczenie skóry i oczu.

Ciekawostki

Hachiko, najsłynniejszy pies Japonii, który przez dziewięć lat przychodził na stację Shibuya po zmarłego opiekuna, był akitą japońską, nie amerykańską. W filmie z 2009 roku zagrały jednak psy obu typów.

Helen Keller przywiozła do Stanów Zjednoczonych pierwszą akitę w 1937 roku, po wizycie w prefekturze Akita. Pies był darem od japońskiego rządu.

Akity myją się, wylizując futro, i praktycznie nie mają charakterystycznego psiego zapachu. To jedna z niewielu zalet, jakie oferują w kwestii utrzymania czystości, bo linienie z nawiązką ją równoważy.

Podsumowanie

Akita amerykańska to pies dla osoby, która chce spokojnego, milczącego i lojalnego towarzysza, a nie psa do zabawy z całym osiedlem. Wymaga doświadczenia, konsekwencji i pogodzenia się z tym, że przez kilkanaście lat będzie jedynym psem w domu i będzie chodzić na smyczy. W zamian daje relację bardzo mocną, choć wyrażaną oszczędnie.

Przy każdej wątpliwości dotyczącej zdrowia albo diety psa skonsultuj się z lekarzem weterynarii, który zna twojego psa.