Charcik włoski

Charcik włoski to najmniejszy chart świata i jednocześnie pies, przy którym najłatwiej o poważny błąd wynikający z niedoszacowania jego kruchości. Wygląda jak miniaturowa wersja greyhounda i faktycznie nią jest, ze wszystkimi konsekwencjami: cienkimi kośćmi, brakiem izolacji termicznej i temperamentem, który w domu przypomina kota, a na wybiegu wystrzeloną strzałę.

Charakter charcika włoskiego

To pies o dwóch trybach. W domu jest spokojny, cichy i wyraźnie kanapowy, przesypia większość dnia zwinięty pod kocem. Na dworze, zwłaszcza na ogrodzonym terenie, zamienia się w bardzo szybkiego biegacza, który potrafi przez kilka minut pędzić w kółko, po czym wraca i znów kładzie się spać.

Jest bardzo związany z opiekunem i lubi kontakt fizyczny. Charciki dosłownie wchodzą pod koc i śpią przytulone, co wynika zarówno z temperamentu, jak i z potrzeby ciepła.

Wobec obcych bywa powściągliwy i potrzebuje chwili. Nie jest lękliwy z natury, ale rasa jest wrażliwa i źle znosi zamieszanie, krzyk i szarpaninę.

Nie jest głośny. Szczeka rzadko i raczej w konkretnej sprawie.

Zachował popęd pogoni. Widok biegnącego kota, wiewiórki albo torebki niesionej wiatrem uruchamia sprint, z którego przywołanie działa słabo. Poza ogrodzeniem obowiązuje smycz.

Źle znosi samotność, co przy jego przywiązaniu do jednej osoby bywa uciążliwe.

Wygląd i umaszczenie

Charcik mierzy 32-38 cm w kłębie i waży do pięciu kilogramów. Sylwetka jest chartowata w miniaturze: głęboka klatka piersiowa, mocno podkasany brzuch, bardzo długie i cienkie kończyny, wygięta linia grzbietu.

Sierść jest bardzo krótka, cienka i jedwabista, bez podszerstka, przylegająca na całym ciele.

Wzorzec dopuszcza umaszczenia jednolite: czarne, szare i isabella, czyli beżoworóżowe, w różnych odcieniach. Białe znaczenia są dopuszczalne wyłącznie na piersi i łapach.

Ruch jest charakterystyczny, wysoki i sprężysty, opisywany jako krok konia, co przy tej wielkości psa wygląda nietypowo.

Dla kogo jest charcik włoski, a dla kogo nie

Ta rasa sprawdza się w mieszkaniu, u osoby spokojnej, która jest w domu przez większość dnia i akceptuje, że pies będzie towarzyszył jej dosłownie wszędzie, najchętniej pod kocem.

Nie jest wyborem dla domu z małymi dziećmi, dla osoby pracującej cały dzień poza domem, dla kogoś, kto chce psa do dłuższych zimowych wypraw, ani dla domu z dużymi, energicznymi psami, bo ryzyko urazu w zabawie jest realne.

Trzeba też przyjąć, że pierwszy rok życia psa wymaga specjalnych środków ostrożności, o których piszemy niżej. To nie jest przesada opiekunów, tylko odpowiedź na statystykę złamań w tej rasie.

Ruch i szkolenie

Dorosły pies potrzebuje około godziny aktywności dziennie, przy czym najważniejsza jest możliwość swobodnego galopu na ogrodzonym terenie kilka razy w tygodniu. Charty pracują zrywami, więc krótki, intensywny bieg zaspokaja je lepiej niż długi marsz.

Podłoże ma znaczenie. Bieganie po trawie jest bezpieczne, po żwirze i po zmarzniętej, nierównej ziemi znacznie mniej.

Szkolenie wymaga łagodności. Charcik uczy się chętnie, ale jest wrażliwy i przy ostrym prowadzeniu po prostu się wycofuje. Krótkie sesje i nagradzanie działają najlepiej.

Nauka czystości bywa u tej rasy trudniejsza niż przeciętnie. Powodem jest niechęć do wychodzenia w deszcz i chłód, którą łatwo pomylić z uporem. Pomocny będzie tekst o nauce czystości u szczeniaka.

Przywołanie warto budować od szczeniaka, choć przy popędzie pogoni nie należy na nim polegać poza ogrodzeniem.

Pielęgnacja

Sierść jest najprostsza w utrzymaniu, jaką można sobie wyobrazić. Wystarczy przetarcie wilgotną ściereczką albo rękawicą raz w tygodniu i kąpiel kilka razy w roku.

Cała reszta pielęgnacji to trzy tematy.

Pierwszy to ciepło. Okrycie na spacer od jesieni do wiosny, ciepłe legowisko i koc w domu. Charcik marznie realnie, nie z rozpieszczenia.

Drugi to zęby. To jeden z najpoważniejszych problemów rasy. Charciki odkładają kamień nazębny bardzo szybko i tracą zęby wcześnie, często już przed piątym rokiem życia. Czyszczenie kilka razy w tygodniu od szczeniaka jest tu absolutną podstawą, nie dodatkiem. Więcej w tekście o kamieniu nazębnym u psa, a preparaty ułatwiające tę rutynę zebraliśmy w rankingu proszków na zęby dla psa.

Trzeci to skóra. Cienka i pozbawiona ochrony sierścią, łatwo ulega otarciom i skaleczeniom, zwłaszcza przy zabawie z większymi psami.

Pazury skracaj co trzy tygodnie, bo przy tej budowie kończyn zbyt długi pazur zmienia ustawienie łapy.

Zdrowie charcika włoskiego

To rasa długowieczna, dożywająca zwykle 13-15 lat, ale z kilkoma bardzo specyficznymi obciążeniami.

Złamania kości długich. Najważniejszy problem rasy. Kości przedramienia są wyjątkowo cienkie, a ryzyko złamania jest najwyższe między czwartym a dwunastym miesiącem życia. Typowa przyczyna to skok z kanapy, z rąk albo ze schodów. W tym okresie ogranicza się dostęp do wysokich mebli, wstawia schodki lub rampę i nosi psa po schodach. Złamanie u charcika często wymaga zespolenia płytką i bywa kosztowne.

Choroby przyzębia. Występują bardzo wcześnie i prowadzą do utraty zębów. To najczęstszy powód zabiegów w znieczuleniu u tej rasy.

Zwichnięcie rzepki. Typowe dla małych ras, objawia się przerywaną kulawizną. Więcej w tekście pies kuleje.

Postępujący zanik siatkówki. Występuje w rasie, psy hodowlane powinny mieć aktualne badanie okulistyczne.

Padaczka. Pojawia się w niektórych liniach. O tym, jak wygląda napad, piszemy w tekście o ataku padaczki u psa.

Wrażliwość na anestetyki. Jak wszystkie charty, charcik ma bardzo mało tkanki tłuszczowej i gorzej znosi część środków znieczulających. Warto uprzedzić o tym lekarza przed każdym zabiegiem, zwłaszcza przy częstych sanacjach jamy ustnej.

Diagnozę zawsze stawia lekarz weterynarii. Ta lista służy do rozmowy z hodowcą i do codziennej ostrożności.

Żywienie charcika włoskiego

To pies o bardzo małej masie ciała, u którego każdy gram ma znaczenie. Dawki są niewielkie i łatwo je przeszacować, a nadwaga u psa o tak cienkim kośćcu obciąża stawy bardziej niż u ras krępych. Jak wyliczyć porcję, opisaliśmy w poradniku ile karmić psa.

Charty naturalnie wyglądają na szczupłe. Widoczne dwa, trzy ostatnie żebra i wyraźnie podkasany brzuch to u tej rasy prawidłowa sylwetka, a nie niedożywienie. Wiele osób dokarmia charciki właśnie dlatego, że wydają się chude.

Część psów bywa wybredna i je nieregularnie. Dopóki pies utrzymuje wagę i zachowuje energię, nie jest to problem.

Rozmiar krokietu ma znaczenie. Zbyt duża granulka bywa połykana w całości i nie pomaga w mechanicznym oczyszczaniu zębów, co przy tej rasie ma realne konsekwencje.

Przysmaki szkoleniowe trzeba odejmować od dziennej dawki. Przy psie ważącym cztery kilogramy kilka smakołyków to znacząca część porcji.

Historia rasy

Małe charty pojawiają się w sztuce śródziemnomorskiej od starożytności. Ich szczątki znajdowano w grobowcach egipskich, a wizerunki na greckiej i rzymskiej ceramice.

We Włoszech rasa osiągnęła szczyt popularności w okresie renesansu, gdzie stała się psem dworskim i częstym motywem malarskim. Charciki pojawiają się na obrazach Veronesego, Carpaccia i Giotta, zwykle u boku arystokratek.

Rasa była też ceniona na dworach europejskich. Fryderyk Wielki, królowa Wiktoria i Katarzyna Wielka hodowali te psy, co przyczyniło się do ich rozpowszechnienia poza Włochami.

W XIX wieku, w pogoni za jak najmniejszym rozmiarem, hodowla poszła w kierunku skrajnej miniaturyzacji, co poważnie odbiło się na zdrowiu i typie. Odbudowa rozsądniejszego wzorca zajęła kilka dekad XX wieku.

FCI prowadzi rasę pod numerem 200.

Ile kosztuje charcik włoski i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli zarejestrowanej w ZKwP kosztuje zwykle 5000-10 000 zł. Rasa jest w Polsce coraz popularniejsza, ale hodowli wciąż niewiele.

O co pytać hodowcę:

• badanie okulistyczne obojga rodziców wykonane w ciągu ostatniego roku,
• badanie kolan pod kątem zwichnięcia rzepki,
• czy w linii występowały złamania u młodych psów,
• jak wygląda uzębienie rodziców, bo to dobry wskaźnik przy tej rasie.

Miesięczne utrzymanie to realnie 200-350 zł, ale przy tej rasie ważniejszy jest budżet awaryjny. Zespolenie złamanego przedramienia i regularne sanacje jamy ustnej w znieczuleniu to wydatki, z którymi trzeba się liczyć.

Do wyposażenia podstawowego należą okrycia zimowe i schodki albo rampa przy kanapie i łóżku.

Ciekawostki

Charcik włoski był jednym z ulubionych psów Fryderyka Wielkiego, który podobno kazał się pochować obok swoich charcików na tarasie pałacu Sanssouci. Jego wola została spełniona dopiero w 1991 roku.

W okresie renesansu charciki były na tyle popularne na włoskich dworach, że stały się rozpoznawalnym elementem portretów. Historycy sztuki wykorzystują ich obecność na obrazach do datowania i identyfikacji zleceniodawców.

Mimo miniaturowego rozmiaru charcik pozostaje pełnoprawnym chartem i w niektórych krajach startuje w wyścigach oraz w coursingu, przeznaczonych właśnie dla tej rasy.

Podsumowanie

Charcik włoski to pies dla spokojnego domu, w którym ktoś jest przez większość dnia i w którym nikt nie będzie zaskoczony tym, że pies śpi pod kocem szesnaście godzin na dobę. Jest cichy, czysty, długowieczny i wygodny w mieszkaniu.

Wymaga jednak ostrożności, jakiej nie wymaga żadna inna rasa tej wielkości: przez pierwszy rok pilnowania, żeby nie skakał z wysokości, a przez całe życie konsekwentnej higieny jamy ustnej. Kto to zaakceptuje, dostaje wyjątkowo przyjemnego psa. Kto zignoruje, spędzi sporo czasu i pieniędzy na chirurgii.

Przy każdej wątpliwości dotyczącej zdrowia albo diety psa skonsultuj się z lekarzem weterynarii, który zna twojego psa.