Gończy polski

Gończy polski to najmłodsza z uznanych rodzimych ras polskich i jednocześnie jedna z najbardziej użytkowych. W przeciwieństwie do wielu ras, które przeszły do roli psów wystawowych, gończy nadal pracuje w polskich łowiskach. Jest lżejszy i szybszy od ogara polskiego, wszechstronny w pracy i wyjątkowo wytrzymały. Ma też jedną cechę, która wyklucza go z życia w mieście: bardzo donośny głos.

Charakter gończego polskiego

Gończy jest energiczny, wytrzymały i zrównoważony. Wobec ludzi łagodny i przyjazny, wobec innych psów zgodny, bo rasa pracowała w sforach.

W domu, po odpowiedniej dawce ruchu, potrafi być spokojny. Bez wybiegania staje się niespokojny i szuka zajęcia na własną rękę.

Jest samodzielny w pracy. Pies gończy podąża tropem sam, często kilometry od myśliwego, i ta niezależność przekłada się na zawodne przywołanie.

Głos jest jego narzędziem pracy: donośny, przeciągły, słyszalny z dużej odległości. W warunkach domowych to pies bardzo głośny, zwłaszcza gdy zwietrzy coś ciekawego.

Wobec obcych jest przyjazny, bez nieufności. Nie jest psem stróżującym.

Ma bardzo silny instynkt tropiący. Nos steruje jego zachowaniem na spacerze.

Wygląd i umaszczenie

Gończy polski jest średniej wielkości, harmonijnie zbudowany, sprawiający wrażenie wytrzymałości i zwinności bez ciężkości. Sylwetka jest lekko wydłużona.

Uszy są średniej długości, wiszące, przylegające do głowy. Wyraz pyska łagodny i spokojny.

Sierść jest krótka lub średniej długości, gęsta i przylegająca, z podszerstkiem chroniącym przed wilgocią.

Umaszczenie to czarne lub ciemnoszare z wyraźnym rudym podpalaniem nad oczami, na pysku, kończynach i spodzie ciała. Niewielkie białe znaczenia na piersi są dopuszczalne.

W przeciwieństwie do ogara polskiego gończy nie ma charakterystycznego ciemnego siodła oddzielonego wyraźną linią.

Dla kogo jest gończy polski, a dla kogo nie

To rasa dla myśliwych, dla osób mieszkających na wsi lub w domu z dużą działką, dla ludzi bardzo aktywnych, biegających i chodzących po lesie.

To zły wybór dla mieszkańców bloków i miast, dla osób o umiarkowanej aktywności oraz dla tych, którzy nie zaakceptują donośnego szczekania.

Ruch i szkolenie

Co najmniej dwie godziny aktywności dziennie, najlepiej w terenie. Gończy jest wytrzymały i chętnie pokonuje długie dystanse.

Najlepszym zajęciem jest praca węchowa: tropienie, sztuczne ślady, poszukiwanie ukrytych przedmiotów. To zmęczy psa skuteczniej niż sam bieg.

Rasa dobrze sprawdza się także w dogtrekkingu i canicrossie, bo ma wytrzymałość pozwalającą na długie dystanse.

Przywołanie to najtrudniejszy element szkolenia. Warto je ćwiczyć, ale bezpieczeństwo psa opiera się na sprzęcie: długiej lince i ogrodzeniu.

W szkoleniu działa cierpliwość i motywacja pokarmowa. Gończy uczy się dobrze, ale w terenie nos wygrywa z każdą komendą.

Ogrodzenie musi być solidne i zabezpieczone od dołu.

Pielęgnacja

Bardzo prosta. Szczotkowanie raz w tygodniu, częściej w okresach linienia.

Kąpiel co dwa, trzy miesiące. Uszy to główny punkt kontrolny: wiszące małżowiny w połączeniu z pracą w mokrym terenie sprzyjają zapaleniom. Sprawdzaj je co tydzień i osuszaj po każdej kąpieli i po deszczu.

Pazury skracaj regularnie, zęby czyść kilka razy w tygodniu.

Po pracy w lesie dokładnie obejrzyj psa: kleszcze, skaleczenia, wbite ości traw, zwłaszcza w uszach, między palcami i pod pachami.

Zdrowie gończego polskiego

Gończy uchodzi za rasę zdrową i wytrzymałą, co jest efektem wyłącznie użytkowej selekcji.

Dysplazja stawów biodrowych. Występuje i wymaga prześwietleń psów hodowlanych.

Zapalenie ucha zewnętrznego. Anatomia małżowiny plus praca w mokrym terenie sprzyjają nawracającym infekcjom.

Urazy przy pracy. Skaleczenia, rany kłute i nadwyrężenia są przy pracy w gęstwinie częste. Po każdym polowaniu warto psa dokładnie obejrzeć.

Niedoczynność tarczycy. Objawia się przybieraniem na wadze, apatią i problemami skórnymi.

Skręt żołądka. Ryzyko związane z głęboką klatką piersiową. Objawy to nieproduktywne odruchy wymiotne i powiększający się brzuch. Stan nagły.

Otyłość. Gończy pozbawiony ruchu tyje szybko.

Objawy brzuszne i utrzymująca się kulawizna wymagają pilnej konsultacji weterynaryjnej.

Żywienie gończego polskiego

Zapotrzebowanie zależy od poziomu pracy. Pies pracujący w sezonie łowieckim potrzebuje wyraźnie więcej energii niż ten sam pies latem. Sposób wyliczenia dawki opisaliśmy w poradniku o tym, ile karmić psa.

Ze względu na ryzyko skrętu żołądka dzienną porcję dziel na dwa posiłki i nie karm bezpośrednio przed pracą ani po niej.

Gończe są chętne do jedzenia i przy braku ruchu szybko tyją. Kontroluj sylwetkę: talia powinna być widoczna z góry, żebra wyczuwalne pod skórą.

W okresie wzrostu stosuj karmę dla szczeniąt ras średnich, opisaną w poradniku o żywieniu szczeniaka.

Przy intensywnej pracy pilnuj nawodnienia, o czym piszemy w tekście ile wody powinien pić pies.

Zmiany karmy rozkładaj na 7-10 dni według schematu z artykułu jak zmienić karmę psa. U psów pracujących pomocne bywają preparaty wspierające stawy z rankingu suplementów na stawy dla psa.

Historia rasy

Psy gończe średniej wielkości pracowały w polskich łowiskach od stuleci, ale przez długi czas nie stanowiły formalnie uznanej rasy. Występowały głównie na terenach górskich i podgórskich, gdzie ceniono ich zwinność i wytrzymałość.

Po drugiej wojnie światowej rasa była na skraju zaniku. Odtworzeniem i uporządkowaniem typu zajął się Piotr Kartawik, ten sam hodowca, który odbudował ogara polskiego, pracując na psach zachowanych w rejonach podgórskich.

Prace nad uznaniem rasy trwały dekady. Polski Związek Kynologiczny uznał gończego polskiego wcześniej, ale FCI dopiero w 2006 roku, nadając mu numer wzorca 354.

To czyni gończego polskiego najmłodszą z uznanych rodzimych ras polskich.

Współcześnie rasa pozostaje nieliczna i hodowana głównie w środowisku myśliwskim, gdzie ceni się jej wszechstronność.

Ile kosztuje gończy polski i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli ZKwP kosztuje 2500-5000 zł. Rasa jest nieliczna, więc na miot zwykle trzeba poczekać, a hodowle często preferują domy myśliwskie lub bardzo aktywne.

O co pytać hodowcę:

• prześwietlenia bioder,
• czy psy z hodowli zdały próby pracy,
• jaki temperament mają rodzice w domu,
• czy szczenięta mają kontakt z ludźmi i innymi psami.

Miesięczne utrzymanie to 300-450 zł.

Ciekawostki

Gończy polski jest najmłodszą rodzimą rasą polską uznaną przez FCI, choć psy tego typu pracowały w polskich łowiskach od stuleci.

Rasa jest jedną z niewielu w Polsce hodowanych niemal wyłącznie pod kątem użytkowości, bez silnej presji wystawowej, co przekłada się na jej dobre zdrowie.

Głos gończego jest na tyle charakterystyczny, że doświadczeni myśliwi rozpoznają po nim nie tylko, że pies prowadzi trop, ale też jaki gatunek zwierzyny tropi.

Podsumowanie

Gończy polski to rasa dla myśliwych i osób naprawdę aktywnych, mieszkających poza miastem. Jest zdrowa, wytrzymała, łagodna wobec ludzi i wciąż wykonuje pracę, do której została wyhodowana. Wymaga jednak dwóch godzin ruchu dziennie, przestrzeni i akceptacji bardzo donośnego głosu.

Objawy brzuszne i kulawizna po pracy w terenie zawsze wymagają oceny lekarza weterynarii.