Kuvasz

Kuvasz to węgierski biały pies stróżujący stada, należący do tej samej rodziny funkcjonalnej co owczarek podhalański, kuvasz słowacki czy pies pirenejski. Wszystkie te rasy dzielą jedną cechę: żyły przy stadzie, uznawały je za własną grupę i broniły przed drapieżnikami, działając samodzielnie. To pochodzenie tłumaczy wszystko w charakterze kuvasza, łącznie z tym, co bywa uznawane za jego wady.

Charakter kuvasza

Kuvasz jest pewny siebie, opanowany i wyraźnie samodzielny. Nie szuka nieustannego kontaktu z człowiekiem.

Wobec własnej rodziny bywa przywiązany i łagodny, także wobec dzieci. Wobec obcych zachowuje wyraźną nieufność i ocenia sytuację sam.

Wobec innych psów, zwłaszcza na własnym terenie, bywa konfrontacyjny.

Jest bardzo niezależny w podejmowaniu decyzji. To cecha wyselekcjonowana celowo i nie da się jej wychować.

Szczeka dużo i głośno, zwłaszcza nocą. To jego podstawowe narzędzie pracy.

W porównaniu z innymi psami stróżującymi stada jest bardziej ruchliwy i szybszy, co odzwierciedla jego historię jako psa myśliwskiego na dworach węgierskich.

Ma silny instynkt terytorialny.

Wygląd i umaszczenie

Kuvasz jest duży, mocny i harmonijnie zbudowany, wyraźnie lżejszy i bardziej elegancki niż większość psów stróżujących stada.

Okrywa jest średniej długości, falista i gęsta, z obfitym podszerstkiem. Na szyi tworzy grzywę, obfitszą u samców, a na kończynach spodnie.

Umaszczenie jest białe, z dopuszczalnym odcieniem kości słoniowej. Skóra powinna być ciemno pigmentowana, a nos, wargi i obwódki oczu czarne.

Biel była funkcjonalna: pozwalała pasterzowi odróżnić psa od wilka i sprawiała, że pies wtapiał się w stado.

Kuvasz należy do tej samej grupy funkcjonalnej co owczarek podhalański, maremma i pies pirenejski, ale jest od nich zwykle nieco lżejszy i szybszy.

Dla kogo jest kuvasz, a dla kogo nie

To rasa dla osób z doświadczeniem w prowadzeniu psów stróżujących, mieszkających poza miastem na dużej, dobrze ogrodzonej działce, szukających realnego psa do pilnowania terenu.

To zły wybór na pierwszego psa, dla mieszkańców miast, dla osób oczekujących posłuszeństwa oraz dla tych, którzy nie zaakceptują nocnego szczekania i dużej ilości sierści.

Ruch i szkolenie

Około godziny do półtorej ruchu dziennie plus możliwość swobodnego patrolowania terenu.

Kuvasz chętnie chodzi na dłuższe spacery i jest bardziej wytrzymały niż większość psów stróżujących stada, ale nie jest psem sportowym.

Spuszczanie ze smyczy poza terenem ogrodzonym jest ryzykowne ze względu na skłonność do rozszerzania terytorium.

Szkolenie wymaga cierpliwości i realistycznych oczekiwań. Kuvasz nauczy się podstaw, ale ocenia sens polecenia. Przymus wywołuje opór.

Socjalizacja od pierwszych tygodni jest przy tej rasie konieczna. Pies stróżujący bez socjalizacji reaguje obronnie na wszystko.

Ogrodzenie musi być solidne i wysokie.

Do dwudziestego czwartego miesiąca ograniczaj obciążenia i skoki, bo ta rasa rośnie długo.

Pielęgnacja

Szczotkowanie dwa, trzy razy w tygodniu, sięgając do skóry, ze szczególną uwagą na grzywę, spodnie i okolice za uszami.

Dwa razy w roku kuvasz zrzuca cały podszerstek. Przy psie ważącym pięćdziesiąt kilogramów ilość sierści jest ogromna, a szczotkowanie w tym okresie musi być codzienne.

Rasy nie strzyże się. Podwójna szata izoluje także przed upałem.

Kąpiel rzadko, dwa, trzy razy w roku. Okrywa ma zdolność samooczyszczania.

Uszy sprawdzaj co tydzień, pazury skracaj regularnie, zęby czyść kilka razy w tygodniu.

Zdrowie kuvasza

Kuvasz uchodzi za rasę stosunkowo zdrową, co jest efektem selekcji użytkowej.

Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych. Występuje i wymaga prześwietleń psów hodowlanych.

Skręt żołądka. Ryzyko związane z głęboką klatką piersiową. Objawy to nieproduktywne odruchy wymiotne i powiększający się brzuch. Stan nagły.

Zapalenie kości i chrząstki (OCD). Problem rozwojowy młodych psów ras dużych, nasilany przez zbyt szybki wzrost i nadmierny wysiłek.

Niedoczynność tarczycy. Objawia się przybieraniem na wadze, apatią i problemami skórnymi.

Choroba von Willebranda. Zaburzenie krzepnięcia krwi. Warto mieć wynik przed zabiegiem.

Przegrzanie. Realne zagrożenie latem przy tej okrywie.

Objawy brzuszne i utrzymująca się kulawizna wymagają pilnej konsultacji weterynaryjnej.

Żywienie kuvasza

Okres wzrostu jest krytyczny i długi. Szczeniak musi rosnąć powoli, na karmie dla ras dużych i olbrzymich o kontrolowanej zawartości wapnia. Szczegóły w poradniku o żywieniu szczeniaka.

U dorosłego psa dzienną porcję dziel na dwa posiłki ze względu na ryzyko skrętu żołądka i zapewnij godzinę odpoczynku po jedzeniu. Jak wyliczyć dawkę, opisaliśmy w tekście o tym, ile karmić psa.

Kuvasz ma oszczędny metabolizm jak na swój rozmiar. Obfita okrywa maskuje sylwetkę, więc kontroluj psa dotykiem.

Zmiany karmy rozkładaj na 7-10 dni według schematu z artykułu jak zmienić karmę psa.

Ze względu na obciążenie stawów u psów dorosłych pomocne bywają preparaty wspierające chrząstkę z rankingu suplementów na stawy dla psa.

Historia rasy

Kuvasz towarzyszy węgierskim pasterzom od stuleci. Nazwa wywodzi się prawdopodobnie z języków tureckich, od słowa oznaczającego strażnika.

Pierwotnie pełnił funkcję psa stróżującego stada, broniąc owiec przed wilkami i niedźwiedziami na węgierskich równinach i w Karpatach.

W XV wieku kuvasze zyskały wyjątkową pozycję na dworze króla Macieja Korwina, który hodował je w dużej liczbie i wykorzystywał także do polowań na grubą zwierzynę. Podobno ufał im bardziej niż własnym dworzanom.

Po upadku dynastii rasa wróciła do roli psa pasterskiego i przetrwała na węgierskiej wsi.

Obie wojny światowe niemal zniszczyły populację. Kuvasze broniły gospodarstw do końca i wiele z nich zginęło. Po drugiej wojnie na Węgrzech pozostało zaledwie około trzydziestu psów.

Odbudowa rasy trwała dekady i opierała się na bardzo wąskiej puli genetycznej.

Współcześnie kuvasz jest jednym z węgierskich skarbów narodowych i pozostaje rasą nieliczną, hodowaną głównie przez miłośników.

Ile kosztuje kuvasz i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli ZKwP kosztuje 3500-7000 zł. Rasa jest w Polsce bardzo nieliczna, więc na miot trzeba zwykle poczekać.

O co pytać hodowcę:

• prześwietlenia bioder i łokci obojga rodziców,
• badanie tarczycy,
• jaki temperament mają rodzice wobec obcych,
• czy hodowla prowadzi socjalizację szczeniąt.

Miesięczne utrzymanie to 500-700 zł, plus solidne ogrodzenie.

Ciekawostki

Król Węgier Maciej Korwin w XV wieku hodował kuvasze w dużej liczbie i, jak głosi przekaz, ufał im bardziej niż własnym dworzanom, trzymając psy przy sobie także w komnatach.

Po drugiej wojnie światowej na Węgrzech pozostało zaledwie około trzydziestu kuvaszy nadających się do hodowli. Cała współczesna populacja wywodzi się z tej wąskiej puli.

Nazwa rasy wywodzi się prawdopodobnie od tureckiego słowa oznaczającego strażnika, co odzwierciedla jej pierwotną funkcję.

Podsumowanie

Kuvasz to węgierski pies stróżujący o silnym instynkcie terytorialnym i dużej samodzielności, a zarazem kawałek historii uratowany w ostatniej chwili. Dla doświadczonego opiekuna mieszkającego poza miastem, na dużej i dobrze ogrodzonej działce, jest skutecznym stróżem i wiernym towarzyszem. Dla wszystkich pozostałych będzie zbyt wymagający.

Objawy brzuszne i kulawizna u psa tej wielkości zawsze wymagają szybkiej konsultacji z lekarzem weterynarii.