Komondor

Komondor ma najbardziej rozpoznawalną okrywę w całym świecie psów: białe sznury okrywające ciało od czubka głowy po ogon, sprawiające, że pies przypomina chodzącą mopę. Ta okrywa nie jest kaprysem hodowców. Chroniła psa przed zębami wilka i przed mrozem podczas całorocznej pracy przy stadach na węgierskich równinach. Komondor to pies stróżujący w najczystszej postaci: samodzielny, terytorialny i podejmujący decyzje bez oglądania się na człowieka.

Charakter komondora

Komondor jest spokojny, pewny siebie i wyraźnie samodzielny. Przez większość dnia leży, obserwując teren.

Ta pozorna bierność myli. Pies stale kontroluje otoczenie i reaguje na to, co uzna za nietypowe, zwykle bez konsultacji z opiekunem.

Wobec własnej rodziny bywa przywiązany i łagodny. Wobec obcych jest wyraźnie nieufny.

Wobec innych psów, zwłaszcza wchodzących na jego teren, bywa konfrontacyjny.

Jest bardzo niezależny w podejmowaniu decyzji. Pies stróżujący stada musiał działać, gdy pasterz był daleko, i ta cecha pozostała w rasie.

Szczeka dużo i głośno, zwłaszcza nocą. To jego podstawowe narzędzie pracy.

Ma silny instynkt terytorialny.

Wygląd i umaszczenie

Komondor jest bardzo duży i mocno zbudowany, choć okrywa sprawia, że wydaje się jeszcze większy.

Okrywa jest cechą definiującą rasę. Włos okrywowy i podszerstek splatają się w charakterystyczne sznury o długości nawet dwudziestu do dwudziestu siedmiu centymetrów, okrywające całe ciało łącznie z głową i zasłaniające oczy.

Sznury formują się samoistnie między dziewiątym a osiemnastym miesiącem życia. Pełna okrywa rozwija się dopiero koło piątego roku.

Umaszczenie jest wyłącznie białe, z dopuszczalnym kremowym odcieniem. Biel była funkcjonalna: pozwalała pasterzowi odróżnić psa od wilka i sprawiała, że pies wtapiał się w stado owiec.

Gruba, filcująca się okrywa chroniła psa przed ugryzieniami drapieżników oraz przed mrozem i upałem.

Dla kogo jest komondor, a dla kogo nie

To rasa dla osób z doświadczeniem w prowadzeniu psów stróżujących, mieszkających poza miastem, na dużej i dobrze ogrodzonej działce, gotowych poświęcić bardzo dużo czasu na pielęgnację okrywy.

To zły wybór dla mieszkańców miast, dla rodzin szukających psa towarzyszącego, dla początkujących opiekunów oraz dla wszystkich, którzy nie zaakceptują nocnego szczekania i wielogodzinnej pielęgnacji.

Ruch i szkolenie

Około godziny spokojnego ruchu dziennie plus możliwość swobodnego patrolowania terenu. To nie jest pies do sportu.

Latem ogranicz aktywność wyraźnie. Gęsta, gruba okrywa oznacza bardzo niską tolerancję upału.

Szkolenie wymaga cierpliwości i realistycznych oczekiwań. Komondor nauczy się podstaw, ale nigdy nie będzie psem wykonującym komendy odruchowo.

Socjalizacja od pierwszych tygodni jest przy tej rasie konieczna.

Ogrodzenie musi być bardzo solidne i wysokie.

Do dwudziestego czwartego miesiąca ograniczaj obciążenia i skoki.

Pielęgnacja

To najbardziej pracochłonny element opieki i główny powód, dla którego komondory bywają oddawane.

Komondora się nie szczotkuje. Gdy sznury zaczynają się formować, trzeba je ręcznie rozdzielać, żeby nie zbiły się w jedną matę. To praca na kilka godzin, powtarzana regularnie przez pierwsze lata.

Kąpiel jest przedsięwzięciem wielogodzinnym. Sznury nasiąkają dużą ilością wody, a suszenie trwa nawet do dwóch dni i wymaga suszarki. Mokre sznury pozostawione bez wysuszenia pleśnieją i wywołują stany zapalne skóry.

Wielu opiekunów decyduje się na skrócenie sznurów albo całkowite ostrzyżenie psa. To rozwiązanie praktyczne, choć zmienia charakterystyczny wygląd rasy.

Sprawdzaj skórę pod sznurami, zwłaszcza w okolicach pach i pachwin.

Uszy sprawdzaj co tydzień, pazury skracaj regularnie, zęby czyść kilka razy w tygodniu.

Zdrowie komondora

Komondor uchodzi za rasę stosunkowo zdrową, co jest efektem selekcji użytkowej.

Dysplazja stawów biodrowych. Występuje i wymaga prześwietleń psów hodowlanych.

Skręt żołądka. Ryzyko związane z głęboką klatką piersiową. Objawy to nieproduktywne odruchy wymiotne i powiększający się brzuch. Stan nagły.

Zapalenie skóry pod sznurami. Wynika bezpośrednio z zaniedbań pielęgnacyjnych. Wilgoć i brud pod sznurami to najczęstsza przyczyna problemów dermatologicznych w tej rasie.

Wywinięcie powieki (ektropion). Występuje i przy nasilonej postaci wymaga korekty.

Przegrzanie. Realne zagrożenie latem przy tej okrywie.

Zapalenie ucha zewnętrznego. Sprzyja mu obfity włos wokół uszu.

Objawy brzuszne i zmiany skórne pod okrywą wymagają konsultacji weterynaryjnej.

Żywienie komondora

Okres wzrostu jest krytyczny i długi. Szczeniak musi rosnąć powoli, na karmie dla ras dużych i olbrzymich o kontrolowanej zawartości wapnia. Szczegóły w poradniku o żywieniu szczeniaka.

U dorosłego psa dzienną porcję dziel na dwa posiłki ze względu na ryzyko skrętu żołądka i zapewnij godzinę odpoczynku po jedzeniu. Jak wyliczyć dawkę, opisaliśmy w tekście o tym, ile karmić psa.

Komondor ma oszczędny metabolizm jak na swój rozmiar, bo to pies wyhodowany do pracy przy skromnym wyżywieniu. Łatwo go przekarmić, a okrywa całkowicie maskuje sylwetkę, więc kontroluj psa dotykiem.

Zmiany karmy rozkładaj na 7-10 dni według schematu z artykułu jak zmienić karmę psa.

Ze względu na obciążenie stawów u psów dorosłych pomocne bywają preparaty wspierające chrząstkę z rankingu suplementów na stawy dla psa.

Latem pilnuj nawodnienia, o czym piszemy w tekście ile wody powinien pić pies.

Historia rasy

Komondor przybył na Węgry prawdopodobnie wraz z Kumanami, ludem koczowniczym osiadłym tam w XIII wieku. Nazwa rasy może pochodzić właśnie od określenia “pies Kumanów”.

Zadanie było jasne: żyć przy stadzie owiec, uznać je za własną grupę i bronić przed wilkami oraz złodziejami. Pies nie zaganiał owiec, tylko je chronił.

Sznurowata okrywa pełniła podwójną funkcję. Chroniła psa przed zębami wilka, bo drapieżnik chwytał gruby filc zamiast skóry, a jednocześnie izolowała przed mrozem i upałem na otwartych węgierskich równinach.

Biel okrywy pozwalała psu wtopić się w stado owiec i odróżnić go od wilka o zmierzchu.

Pierwsze wzmianki pisane o rasie pochodzą z XVI wieku. Wzorzec spisano na początku XX wieku.

Druga wojna światowa niemal zniszczyła populację, bo komondory broniły gospodarstw do końca i wiele z nich zginęło. Odbudowa rasy trwała dekady.

Komondor jest jednym z węgierskich skarbów narodowych i podlega tam formalnej ochronie jako element dziedzictwa kulturowego.

Ile kosztuje komondor i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli ZKwP kosztuje 4000-8000 zł. Rasa jest w Polsce bardzo nieliczna.

O co pytać hodowcę:

• prześwietlenia bioder obojga rodziców,
• jaki temperament mają rodzice wobec obcych,
• czy hodowla prowadzi socjalizację szczeniąt,
• jak wygląda praca przy formowaniu sznurów i ile czasu zajmuje.

Ostatnie pytanie jest praktyczne. Warto zobaczyć na własne oczy, jak wygląda pielęgnacja dorosłego komondora, zanim podejmiesz decyzję.

Miesięczne utrzymanie to 500-750 zł, plus solidne ogrodzenie.

Ciekawostki

Sznurowata okrywa komondora chroniła psa przed ugryzieniami wilka. Drapieżnik chwytał gruby filc zamiast skóry, co dawało psu przewagę w starciu.

Komondor jest na Węgrzech uznany za skarb narodowy i podlega formalnej ochronie jako element dziedzictwa kulturowego kraju.

Pełna okrywa komondora może ważyć nawet kilkanaście kilogramów i formuje się w pełni dopiero koło piątego roku życia psa.

Podsumowanie

Komondor to pies o jasno określonej funkcji i najbardziej niezwykłej okrywie w świecie psów. Dla doświadczonego opiekuna mieszkającego poza miastem, na dużej działce i gotowego poświęcić wiele godzin na pielęgnację sznurów, jest skutecznym stróżem i kawałkiem żywej historii. Dla wszystkich pozostałych będzie źródłem frustracji.

Objawy brzuszne i zmiany skórne pod okrywą zawsze wymagają konsultacji z lekarzem weterynarii.