Owczarek kaukaski

Owczarek kaukaski to jeden z najpotężniejszych psów stróżujących świata i rasa, przy której uczciwa rozmowa musi zacząć się od dwóch faktów. Po pierwsze, w Polsce jego posiadanie wymaga zezwolenia, bo figuruje w wykazie ras uznawanych za agresywne. Po drugie, to pies wyhodowany do samodzielnej obrony stada przed wilkami i niedźwiedziami, którego instynkty nie znikają w warunkach domowych.

Charakter owczarka kaukaskiego

Kaukaz jest spokojny, pewny siebie i wyraźnie samodzielny. Nie szuka nieustannego kontaktu z człowiekiem i potrafi przez większość dnia leżeć, obserwując teren.

Ta pozorna bierność myli. Pies cały czas kontroluje otoczenie i reaguje na to, co uzna za zagrożenie, zwykle bez konsultacji z opiekunem.

Wobec własnej rodziny bywa łagodny i przywiązany. Wobec obcych jest wyraźnie nieufny i stanowczy.

Wobec innych psów, zwłaszcza wchodzących na jego teren, jest bardzo konfrontacyjny.

Jest wybitnie samodzielny w podejmowaniu decyzji. Pies stróżujący stada musiał działać, gdy pasterz spał albo był kilometr dalej, i ta cecha została w rasie.

Szczeka dużo i głośno, zwłaszcza nocą.

Ma silny instynkt terytorialny i skłonność do rozszerzania patrolowanego obszaru.

Wygląd i umaszczenie

Owczarek kaukaski jest bardzo duży, masywny i mocno zbudowany, o potężnej kości i grubej skórze.

Głowa jest szeroka i masywna, z niewielkimi, głęboko osadzonymi oczami.

Wzorzec przewiduje trzy odmiany włosa: długowłosą, pośrednią i krótkowłosą, wszystkie z bardzo gęstym podszerstkiem chroniącym przed skrajnym mrozem.

Wzorzec dopuszcza wszystkie umaszczenia jednolite, cętkowane i łaciate, z wyjątkiem jednolicie czarnego i wszelkich odcieni czarnego oraz niebieskiego.

W Polsce kopiowanie uszu jest zabronione, więc współczesne kaukazy mają naturalne, opadające uszy.

Formalności w Polsce

Owczarek kaukaski znajduje się w wykazie ras uznawanych za agresywne, określonym rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 kwietnia 2003 roku.

W praktyce oznacza to, że utrzymywanie psa tej rasy wymaga zezwolenia wydawanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta właściwego dla miejsca zamieszkania.

Wniosek składa się w urzędzie gminy. Zwykle wymaga podania danych psa, informacji o warunkach jego utrzymywania i sposobie zabezpieczenia posesji. Brak zezwolenia jest wykroczeniem zagrożonym grzywną.

Warto załatwić tę formalność od razu po przyjęciu szczeniaka do domu.

Dla kogo jest owczarek kaukaski, a dla kogo nie

To rasa dla osób z realnym doświadczeniem w prowadzeniu dużych psów stróżujących, mieszkających poza miastem, na dużej i bardzo dobrze ogrodzonej działce, szukających psa do pilnowania terenu.

To zły wybór dla praktycznie wszystkich pozostałych: dla mieszkańców miast, dla rodzin szukających psa towarzyszącego, dla początkujących opiekunów oraz dla osób, które nie zaakceptują nocnego szczekania.

Jeśli szukasz dużego psa stróżującego do domu z ogrodem, ale bez tego poziomu wymagań, rozważ owczarka podhalańskiego albo kuvasza.

Ruch i szkolenie

Około godziny spokojnego ruchu dziennie plus możliwość swobodnego patrolowania terenu. To nie jest pies do biegania ani do sportu.

Spuszczanie ze smyczy poza terenem ogrodzonym jest ryzykowne.

Szkolenie wymaga cierpliwości i realistycznych oczekiwań. Kaukaz nauczy się podstaw, ale nigdy nie będzie psem wykonującym komendy odruchowo. Przymus wywołuje opór, a przy tej sile jest niebezpieczny.

Socjalizacja od pierwszych tygodni jest przy tej rasie absolutnie konieczna. Pies stróżujący, który nie poznał ludzi i sytuacji jako szczeniak, staje się dorosłym psem reagującym obronnie na wszystko.

Ogrodzenie musi być bardzo solidne, wysokie i zabezpieczone od dołu.

Do dwudziestego czwartego miesiąca ograniczaj obciążenia i skoki. Ta rasa rośnie wyjątkowo długo.

Pielęgnacja

Szczotkowanie dwa, trzy razy w tygodniu, a w okresach linienia codziennie. Odmiana długowłosa wymaga więcej pracy, ze szczególną uwagą na grzywę, spodnie i okolice za uszami.

Dwa razy w roku kaukaz zrzuca cały podszerstek. Przy psie ważącym siedemdziesiąt kilogramów ilość sierści jest ogromna.

Rasy nie strzyże się.

Kąpiel rzadko, dwa, trzy razy w roku.

Oczy sprawdzaj regularnie, bo wywinięcie powieki występuje w rasie.

Uszy sprawdzaj co tydzień, pazury skracaj regularnie, zęby czyść kilka razy w tygodniu.

Zwracaj uwagę na łokcie i biodra, gdzie tworzą się odleżyny.

Zdrowie owczarka kaukaskiego

Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych. Poważne obciążenie rasy. Prześwietlenia obojga rodziców to warunek konieczny.

Skręt żołądka. Ryzyko związane z głęboką klatką piersiową. Objawy to nieproduktywne odruchy wymiotne, powiększający się i napięty brzuch, ślinotok i niepokój. Stan bezpośredniego zagrożenia życia.

Otyłość. Kaukaz ma oszczędny metabolizm i przy niewielkiej aktywności łatwo tyje, co dodatkowo obciąża jego stawy.

Wywinięcie powieki (ektropion). Występuje i przy nasilonej postaci wymaga korekty chirurgicznej.

Choroby serca. Występują u ras olbrzymich i wymagają kontroli kardiologicznej.

Przegrzanie. Realne zagrożenie latem przy tej okrywie i masie ciała.

Objawy brzuszne i utrzymująca się kulawizna wymagają pilnej konsultacji weterynaryjnej.

Żywienie owczarka kaukaskiego

Okres wzrostu jest krytyczny i bardzo długi. Szczeniak musi rosnąć powoli, na karmie dla ras olbrzymich o kontrolowanej zawartości wapnia. Szczegóły w poradniku o żywieniu szczeniaka.

U dorosłego psa dzienną porcję dziel na dwa posiłki ze względu na ryzyko skrętu żołądka i zapewnij godzinę odpoczynku po jedzeniu.

Kaukaz ma zaskakująco oszczędny metabolizm jak na swój rozmiar. To pies wyhodowany do pracy przy skromnym wyżywieniu, więc łatwo go przekarmić. Jak wyliczyć dawkę, opisaliśmy w tekście o tym, ile karmić psa.

Obfita okrywa maskuje nadwagę, więc kontroluj psa dotykiem.

Zmiany karmy rozkładaj na 7-10 dni według schematu z artykułu jak zmienić karmę psa.

Ze względu na obciążenie stawów u psów dorosłych pomocne bywają preparaty wspierające chrząstkę z rankingu suplementów na stawy dla psa.

Historia rasy

Owczarek kaukaski towarzyszy pasterzom w regionie Kaukazu od stuleci. Jego zadaniem była obrona stad owiec przed wilkami, niedźwiedziami i złodziejami.

Praca odbywała się w skrajnie trudnych warunkach: w górach, przy dużych różnicach temperatur, często bez bezpośredniego nadzoru człowieka. To ukształtowało psa samodzielnego, odpornego i gotowego do konfrontacji.

Rasa występowała w wielu lokalnych typach, różniących się wielkością i okrywą, zależnie od regionu: Gruzji, Armenii, Azerbejdżanu czy Dagestanu.

W XX wieku w Związku Radzieckim rozpoczęto uporządkowaną hodowlę, wykorzystując kaukazy także do służby wartowniczej w zakładach przemysłowych i obiektach wojskowych.

FCI uznaje rasę pod numerem 328, z patronatem Rosji.

Współcześnie owczarek kaukaski pozostaje przede wszystkim psem stróżującym, a w wielu krajach europejskich podlega dodatkowym regulacjom prawnym ze względu na siłę i instynkt obronny.

Ile kosztuje owczarek kaukaski i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli ZKwP kosztuje 3500-8000 zł.

O co pytać hodowcę:

• prześwietlenia bioder i łokci obojga rodziców,
• jaki temperament mają rodzice wobec obcych,
• czy hodowla prowadzi socjalizację szczeniąt,
• czy w linii występowały problemy z powiekami.

Miesięczne utrzymanie to 600-850 zł, plus bardzo solidne ogrodzenie, którego koszt bywa znaczący.

Pamiętaj, że przed przyjęciem psa do domu potrzebne będzie zezwolenie z urzędu gminy.

Ciekawostki

Owczarek kaukaski jest jedną z jedenastu ras figurujących w polskim wykazie ras uznawanych za agresywne, obok między innymi rottweilera i tosa inu.

W Związku Radzieckim kaukazy były wykorzystywane jako psy wartownicze w obiektach przemysłowych i wojskowych, w tym przez pewien czas przy strzeżeniu granic.

Gęsty podszerstek pozwala psom tej rasy spać na śniegu przy bardzo niskich temperaturach, co było niezbędne przy całorocznej pracy w górach Kaukazu.

Podsumowanie

Owczarek kaukaski to pies o jasno określonej funkcji, którą wciąż pełni: stróżowanie dużego terenu. Dla doświadczonego opiekuna mieszkającego poza miastem, na dobrze ogrodzonej działce, jest skutecznym i spokojnym stróżem. Dla wszystkich pozostałych będzie źródłem poważnych problemów, a jego posiadanie w Polsce wymaga dodatkowo zezwolenia z urzędu gminy.

Objawy brzuszne i utrzymująca się kulawizna u psa tej wielkości zawsze wymagają szybkiej konsultacji z lekarzem weterynarii.