Lagotto romagnolo

Lagotto romagnolo to jedyna rasa na świecie wyhodowana specjalnie do szukania trufli, i to nie jest ciekawostka historyczna, tylko wciąż aktualna specjalizacja. Poza tym jest to pies średniej wielkości, wyjątkowo długowieczny, niepozostawiający sierści i na tyle łatwy w prowadzeniu, że sprawdza się także jako pierwszy pies. W Polsce jego popularność rośnie i to jedna z niewielu ras, przy których ten wzrost ma sensowne uzasadnienie.

Charakter lagotto romagnolo

To pies pogodny, kontaktowy i bardzo chętny do współpracy. Uczy się szybko, pracuje zarówno za jedzenie, jak i za pochwałę, i sam szuka kontaktu z opiekunem. Pod względem łatwości szkolenia należy do ścisłej czołówki.

Wobec rodziny jest przywiązany i wylewny, wobec dzieci cierpliwy. Nie ma skłonności do konfliktów z innymi psami. Wobec obcych zachowuje krótką chwilę rezerwy, po której wita się normalnie.

Ma bardzo dobry węch i wyraźną potrzebę używania go. To najważniejsza rzecz, jaką trzeba wiedzieć o codziennym życiu z tą rasą: lagotto bez pracy nosem nudzi się szybciej niż bez ruchu. Piętnaście minut szukania ukrytych przedmiotów daje mu więcej niż godzina spaceru.

W przeciwieństwie do większości psów dowodnych nie zachował silnego popędu łowieckiego. Selekcja pod kątem szukania trufli wymagała psa, który nie rozprasza się na zwierzynę, i ta cecha jest w rasie widoczna. Przywołanie działa u lagotto lepiej niż u większości ras pracujących nosem.

Bywa czujny i sygnalizuje głosem, gdy coś dzieje się przy drzwiach. Nie jest to pies nadmiernie szczekliwy, ale skłonność istnieje i warto się nią zająć od szczeniaka.

Źle znosi samotność. Silne przywiązanie do rodziny sprawia, że całodzienne pobyty w pustym mieszkaniu bywają problemem.

Wygląd i umaszczenie

Psy mierzą 43-48 cm w kłębie i ważą 13-16 kg, suki 41-46 cm i 11-14 kg. Budowa jest zwarta, mocna, ale nie ciężka.

Sierść jest wełnista, gęsto kędzierzawa na całym ciele, z wyraźnymi lokami. Na głowie tworzy obfite brwi, wąsy i brodę, co daje charakterystyczny, trochę zaskoczony wyraz pyska.

Wzorzec dopuszcza umaszczenie białe, białe z brązowymi lub pomarańczowymi plamami, brązowe roan, jednolite brązowe w różnych odcieniach oraz pomarańczowe. Dopuszczalna jest brązowa maska. Szczenięta często rodzą się ciemniejsze i rozjaśniają się z wiekiem, co bywa niespodzianką dla kupujących.

Sierść nie wypada. Rośnie w sposób bliższy ludzkiemu włosowi niż sierści typowej, więc wymaga strzyżenia, a nie sezonowego wyczesywania.

Dla kogo jest lagotto romagnolo, a dla kogo nie

Ta rasa sprawdza się u aktywnej rodziny, u osoby lubiącej szkolić psa i u kogoś, kto chce psa średniej wielkości bez sierści na kanapie. Jest jednym z rozsądniejszych wyborów dla pierwszego psa i dobrze funkcjonuje w mieszkaniu.

Nie jest wyborem dla osoby pracującej cały dzień poza domem, dla kogoś, kto nie chce ponosić kosztów regularnego strzyżenia, ani dla domu, w którym pies miałby spędzać czas bez zajęcia.

Trzeba też liczyć się z ceną. Lagotto jest w Polsce rasą modną i szczenięta z dobrych hodowli kosztują wyraźnie więcej niż większość psów tej wielkości. Rosnąca popularność przyciągnęła też hodowców, którzy pomijają testy genetyczne, i to jest przy tej rasie realny problem.

Ruch i szkolenie

Dorosły pies potrzebuje około półtorej godziny aktywności dziennie, z obowiązkowym elementem pracy węchowej. Nosework, szukanie ukrytych przedmiotów i szkolenie truflowe to naturalne kierunki.

Rasa dobrze wypada także w agility i obedience. Woda jest dla niej naturalna, bo historycznie był to aporter wodny, i większość psów wchodzi do niej chętnie.

Szkolenie jest przyjemne i szybkie. Lagotto kojarzy po kilku powtórzeniach i chce pracować. Wystarczy nagradzanie, krótkie sesje i konsekwencja. Ostre metody są tu zupełnie zbędne i szkodliwe, bo pies jest wrażliwy.

Dwa punkty warto uporządkować od szczeniaka: sygnalizowanie głosem oraz spokojne zostawanie samemu, ćwiczone stopniowo. Jeśli problem z samotnością już wystąpił, pomocny będzie tekst o lęku separacyjnym u psa.

Pielęgnacja

To najbardziej kosztowna i czasochłonna część życia z tą rasą.

Sierść czesze się dwa, trzy razy w tygodniu, sięgając grzebieniem do skóry, a nie tylko po wierzchu. Włos, który nie wypada, zostaje w okrywie i bez czesania zbija się w filc. Zaniedbany lagotto potrafi w kilka tygodni zafilcować się na tyle, że jedynym wyjściem jest ogolenie na krótko.

Strzyżenie u groomera co dwa, trzy miesiące. Strzyże się równo, na jedną długość, z zachowaniem naturalnego skrętu loka. Modelowanie w stylu pudla jest tu wadą i psuje strukturę okrywy.

Kąpiel przed każdym strzyżeniem i doraźnie. Po myciu sierści nie prostuje się suszarką, tylko pozwala lokom uformować się naturalnie.

Uszy wymagają cotygodniowej kontroli. Wiszące, obficie owłosione małżowiny plus zamiłowanie do wody dają nawracające zapalenia. Więcej w tekście o zapaleniu ucha u psa.

Włos między opuszkami warto skracać, bo zbiera się w nim śnieg, sól i błoto. Pazury skracaj co trzy, cztery tygodnie.

Zdrowie lagotto romagnolo

To rasa wyjątkowo długowieczna jak na psa tej wielkości, dożywająca często 15-17 lat. Ma jednak dwie charakterystyczne choroby genetyczne, których nie wolno zignorować przy wyborze hodowli.

Łagodna padaczka młodzieńcza (BFJE). Występuje u szczeniąt między piątym a dziewiątym tygodniem życia i objawia się napadami drgawek. Nazwa zawiera słowo łagodna, bo w większości przypadków objawy ustępują samoistnie do czwartego miesiąca życia i pies rozwija się normalnie. Dostępny jest test DNA. O tym, jak wygląda napad i jak się zachować, piszemy w tekście o ataku padaczki u psa.

Choroba spichrzeniowa lizosomalna (LSD). Znacznie poważniejsza, postępująca choroba neurologiczna ujawniająca się zwykle między pierwszym a czwartym rokiem życia. Rokowanie jest złe. Istnieje test DNA i jest to absolutnie podstawowe pytanie do hodowcy.

Dysplazja stawów biodrowych. Rodzice powinni mieć wynik prześwietlenia. Więcej w tekście o dysplazji stawów biodrowych.

Postępujący zanik siatkówki. Psy hodowlane powinny mieć aktualne badanie okulistyczne.

Niedoczynność tarczycy. Objawia się przybieraniem na wadze, apatią i pogorszeniem jakości okrywy.

Zapalenie ucha zewnętrznego. Najczęstszy problem codzienny tej rasy.

Diagnozę zawsze stawia lekarz weterynarii. Ta lista służy do rozmowy z hodowcą i przy tej rasie jest szczególnie ważna.

Żywienie lagotto romagnolo

To pies o umiarkowanym zapotrzebowaniu energetycznym, u którego łatwo o nadwagę, zwłaszcza po sterylizacji lub kastracji. Gęsta, kędzierzawa okrywa skutecznie ukrywa sylwetkę, więc kondycję ocenia się dotykiem, sięgając palcami do skóry. Jak wyliczyć dawkę, opisaliśmy w poradniku ile karmić psa.

Praca węchowa oznacza dużo przysmaków szkoleniowych i to jest przy tej rasie realna pułapka. Wszystko, co pies dostaje na treningu, trzeba odjąć od dziennej porcji karmy.

Jakość diety przekłada się bezpośrednio na strukturę loka. Niedobór kwasów tłuszczowych daje sierść suchą, matową i szybciej filcującą się. Pomoże poradnik jak czytać skład karmy dla psa.

Przy nawracających zapaleniach uszu warto sprawdzić, czy podłoże nie jest pokarmowe. U ras dowodnych przewlekłe problemy uszne bywają pierwszym objawem alergii, o czym piszemy w tekście jak wybrać karmę dla psa z alergią.

Ze względu na długowieczność rasy warto pamiętać, że lagotto wchodzi w wiek senioralny później niż inne psy, zwykle około dziesiątego roku życia. Więcej o zmianie potrzeb w tekście o żywieniu psa seniora.

Historia rasy

Lagotto pochodzi z Romanii, z terenów podmokłych wokół delty Padu, gdzie przez stulecia pracował jako aporter wodny, wyciągając zestrzelone ptactwo z bagien. Nazwa wywodzi się z lokalnego dialektu i oznacza mniej więcej psa od wody.

W XIX wieku rozpoczęto na tym terenie osuszanie bagien. Praca aportera wodnego przestała być potrzebna, ale okazało się, że te same psy mają wyjątkowy talent do wyszukiwania trufli w lasach Apeninów. Przekwalifikowanie się rasy zajęło kilka dekad i od tego czasu lagotto jest przede wszystkim truflarzem.

Selekcja pod tym kątem zmieniła charakter psa. Truflarz musi ignorować zwierzynę, bo pogoń za zającem oznacza stracony dzień pracy. Dlatego lagotto ma dziś wyraźnie słabszy popęd łowiecki niż inne rasy dowodne, i jest to jedna z jego praktycznych zalet jako psa rodzinnego.

FCI uznała rasę w 1995 roku pod numerem 298. Do Polski trafiła w latach dwutysięcznych i w ostatniej dekadzie stała się wyraźnie popularniejsza.

Ile kosztuje lagotto romagnolo i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli zarejestrowanej w ZKwP kosztuje zwykle 6000-12 000 zł. To dużo jak na psa tej wielkości i wynika przede wszystkim z mody, jaka narosła wokół rasy.

O co pytać hodowcę, i przy tej rasie jest to lista, od której nie ma odstępstw:

• test DNA w kierunku LSD u obojga rodziców, z wynikiem na piśmie,
• test DNA w kierunku BFJE,
• wynik prześwietlenia bioder,
• badanie okulistyczne wykonane w ciągu ostatniego roku.

Hodowca, który nie potrafi pokazać dwóch pierwszych wyników, powinien być powodem do rezygnacji. Choroba spichrzeniowa lizosomalna jest nieuleczalna, a test kosztuje mniej niż jedna wizyta u groomera.

Miesięczne utrzymanie to realnie 300-500 zł, plus strzyżenie co dwa, trzy miesiące, czyli około 150-250 zł za wizytę.

Ciekawostki

Lagotto jest jedyną rasą na świecie oficjalnie uznaną za psa do wyszukiwania trufli. Inne psy da się tego nauczyć, ale tylko ta rasa była pod tym kątem selekcjonowana przez pokolenia.

We Włoszech szkolenie truflowe jest prowadzone przez wyspecjalizowane ośrodki, a dobrze pracujący pies bywa wart wielokrotność ceny szczeniaka. Handel truflami w Piemoncie i Umbrii opiera się w praktyce na tej rasie.

Sierść lagotto rośnie przez całe życie i nie ma naturalnego cyklu wypadania. Pod tym względem przypomina okrywę pudla i włos ludzki bardziej niż sierść typowego psa.

Podsumowanie

Lagotto romagnolo to jedna z lepiej dobranych ras dla współczesnego, aktywnego domu: średniej wielkości, długowieczny, łatwy w szkoleniu, niepozostawiający sierści i przyjazny wobec dzieci. Wymaga pracy węchowej, towarzystwa przez większość dnia i regularnego strzyżenia.

Jedna rzecz jest przy tej rasie ważniejsza niż przy większości innych: testy genetyczne rodziców. Moda na lagotto ściągnęła do hodowli osoby, które ich nie wykonują, a konsekwencje ponosi pies i jego opiekun.

Przy każdej wątpliwości dotyczącej zdrowia albo diety psa skonsultuj się z lekarzem weterynarii, który zna twojego psa.