Mastif hiszpański

Mastif hiszpański należy do najcięższych psów świata i to jest pierwsza rzecz, którą trzeba sobie wyobrazić przed podjęciem decyzji. Nie chodzi o efektowną liczbę we wzorcu, tylko o codzienność: osiemdziesięciokilogramowego psa, którego nie da się przenieść, podnieść do samochodu ani przytrzymać u weterynarza. Wszystko przy tej rasie jest funkcją masy, łącznie z jej największymi zaletami.

Charakter mastifa hiszpańskiego

To pies wyjątkowo spokojny i opanowany. Nie jest nerwowy, nie reaguje na drobne bodźce i przez większość dnia po prostu leży, obserwując otoczenie. Ten spokój jest cechą pracującą, nie lenistwem: pies pilnujący stada przez lata musi oszczędzać energię.

Wobec rodziny i wobec zwierząt, które uznał za swoje, jest opiekuńczy i łagodny. Nie jest wylewny i nie chodzi za opiekunem po domu. Wybiera punkt z dobrym widokiem i tam się kładzie.

Wobec obcych jest nieufny, ale nie pochopny. Reaguje stopniowo: najpierw wstaje, potem daje głos, dopiero na końcu podchodzi. Ta stopniowalność odróżnia psy stróżujące stada od psów obronnych i jest w rasie bardzo wyraźna.

Nocą pracuje. Obchodzi teren i sygnalizuje głosem, a jego szczekanie jest niskie i słyszalne z dużej odległości. Na dużej działce poza miastem nie stanowi to problemu, w zabudowie osiedlowej kończy się konfliktem.

Jest samodzielny. Nie oczekuje poleceń i nie widzi sensu w ich wykonywaniu, jeśli sam ocenia sytuację inaczej.

Wygląd i umaszczenie

Wzorzec podaje wyłącznie wartości minimalne: psy co najmniej 77 cm w kłębie, suki co najmniej 72 cm, przy czym wprost zaleca, żeby psy przekraczały 80 cm, a suki 75 cm. Wagi wzorzec nie limituje. W praktyce dorosłe psy ważą 70-100 kg.

Budowa jest ciężka i mocno kośćcowa, z dużą, szeroką głową w kształcie stożkowatej piramidy i luźną skórą tworzącą podgardle oraz fałdy wokół szyi.

Sierść jest półdługa, gęsta i twarda w dotyku, z podszerstkiem, wyraźnie dłuższa na szyi i ogonie. Wzorzec dopuszcza umaszczenia płowe, czerwonawe, czarne, wilczaste i pręgowane, a także białe znaczenia.

Wiele psów tej rasy ma podwójne wilcze pazury na tylnych kończynach, co jest pozostałością po dawnych psach pasterskich.

Dla kogo jest mastif hiszpański, a dla kogo nie

Ta rasa ma sens u osoby mieszkającej poza gęstą zabudową, na dużej i solidnie ogrodzonej działce, która chce psa pilnującego terenu albo faktycznie prowadzi gospodarstwo ze zwierzętami. Mastif dobrze znosi samotność w ciągu dnia, o ile ma teren do obchodzenia i kontakt z rodziną.

Nie jest wyborem dla mieszkania, dla małej działki, dla pierwszego psa, dla osoby oczekującej posłuszeństwa ani dla kogoś, kto nie zniesie śliny na ubraniach i ścianach.

Kluczowy jest budżet. Karma dla psa osiemdziesięciokilogramowego, znieczulenie przy zabiegu, leki dawkowane od masy, transport, wizyta domowa weterynarza. To nie są koszty teoretyczne, tylko codzienna arytmetyka tej rasy.

Ruch i szkolenie

Zapotrzebowanie na ruch jest niskie i to zaskakuje wiele osób. Dwa spokojne spacery dziennie po trzydzieści, czterdzieści minut plus swobodne chodzenie po działce w zupełności wystarczą. To nie jest pies do biegania, do roweru ani do sportów.

Szczeniak wymaga wyjątkowej ostrożności do około dwudziestego czwartego miesiąca. Bez skoków, bez schodów, bez długich marszów. Pies, który dorośnie do osiemdziesięciu kilogramów, buduje stawy przez dwa lata.

Szkolenie ma ograniczony i bardzo praktyczny zakres: chodzenie na luźnej smyczy, przyjmowanie gościa wpuszczonego przez opiekuna, pozwalanie na badanie i akceptacja kagańca. Tyle jest realne i tyle wystarczy.

Socjalizacja od pierwszych tygodni jest ważniejsza niż jakiekolwiek ćwiczenie posłuszeństwa. Naturalna nieufność uruchamia się koło szóstego, ósmego miesiąca i wcześniejsze doświadczenia decydują o tym, jak będzie wyglądać.

Metody oparte na sile nie działają. Pies o tej masie i tym progu bólu po prostu ich nie zauważa.

Pielęgnacja

Sierść wymaga szczotkowania raz, dwa razy w tygodniu, a w okresie zrzucania podszerstka codziennie przez kilka tygodni. Ilość włosa jest proporcjonalna do wielkości psa, czyli znaczna. Więcej o tym procesie piszemy w tekście o linieniu u psa.

Fałdy skórne wokół pyska i szyi wymagają regularnego przetarcia i osuszenia, bo wilgoć zatrzymana w fałdzie prowadzi do zapalenia skóry.

Oczy warto obserwować, bo entropion i ektropion występują w rasie regularnie. Każde nadmierne łzawienie i zaczerwienienie wymaga sprawdzenia.

Pazury skracaj co trzy, cztery tygodnie, łącznie z wilczymi. Uszy sprawdzaj co tydzień. Zęby czyść regularnie i przyzwyczajaj psa od szczeniaka, bo do pyska dorosłego mastifa nie da się zajrzeć wbrew jego woli.

Zdrowie mastifa hiszpańskiego

Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych. Podstawowe obciążenie rasy olbrzymiej. Oboje rodzice powinni mieć wyniki prześwietleń. Więcej w tekście o dysplazji stawów biodrowych.

Skręt żołądka. Głęboka klatka piersiowa i duża jednorazowa porcja karmy to główne czynniki ryzyka. Przy psie tej masy liczy się każda minuta, więc objawy trzeba znać. Opisaliśmy je w tekście o skręcie żołądka u psa.

Osteochondroza. Zaburzenie kostnienia u szybko rosnących szczeniąt, silnie powiązane ze zbyt kaloryczną dietą w okresie wzrostu.

Wady powiek. Entropion i ektropion wymagają zwykle korekty chirurgicznej.

Wady serca. U psów tej masy warto wykonać osłuchanie serca u szczeniaka i kontrolować je w kolejnych latach.

Zwyrodnienia stawów. Pojawiają się wcześnie, zwłaszcza u psów z nadwagą.

Diagnozę zawsze stawia lekarz weterynarii. Ta lista służy do rozmowy z hodowcą.

Żywienie mastifa hiszpańskiego

Mimo rozmiarów mastif hiszpański je oszczędnie w stosunku do masy. Rasa wykształciła się w warunkach skąpego pożywienia i ma wolny metabolizm, więc dawka z tabeli producenta bywa dla niego za duża. Jak wyliczyć realną porcję, opisaliśmy w poradniku ile karmić psa.

Okres wzrostu jest przy tej rasie najważniejszy. Szczeniak nie powinien rosnąć szybko. Obowiązuje karma dla ras dużych i olbrzymich, kontrolowana energia, właściwy stosunek wapnia do fosforu i żadnego dokładania wapnia. Szczegóły w tekście o żywieniu szczeniaka.

Ze względu na ryzyko skrętu żołądka porcję dzieli się na dwa posiłki i nie łączy z wysiłkiem. Karmi się w spokoju, bez pośpiechu i bez rywalizacji z innymi psami.

Nadwaga u psa ważącego osiemdziesiąt kilogramów jest szczególnie kosztowna dla stawów. Kondycję ocenia się dotykiem, żebra powinny być wyczuwalne pod lekkim naciskiem. Jeśli waga wymknęła się spod kontroli, pomoże tekst o nadwadze u psa.

Stawy warto wspierać już od piątego roku życia. Preparaty stosowane w tym celu zebraliśmy w rankingu suplementów na stawy dla psa.

Historia rasy

Mastif hiszpański towarzyszył pasterzom na Półwyspie Iberyjskim od stuleci, chroniąc stada owiec merynosów podczas sezonowych wędrówek zwanych transhumancją. Trasy tych wędrówek liczyły setki kilometrów, a psy szły ze stadem przez cały czas, broniąc go przed wilkiem i niedźwiedziem.

Rasa jest wymieniana w hiszpańskich źródłach prawnych od średniowiecza, między innymi w regulacjach dotyczących liczby psów przypadających na stado. Tradycyjnie zakładano im kolczate obroże chroniące szyję.

Wraz z upadkiem transhumancji i wytępieniem dużych drapieżników w większości Hiszpanii populacja rasy zmalała. Odbudowa ruszyła w latach osiemdziesiątych XX wieku, częściowo dzięki powrotowi wilka na północ kraju, gdzie mastify znów pracują przy stadach.

FCI prowadzi rasę pod numerem 91. W Polsce pozostaje rzadkością, z niewielką liczbą hodowli.

Ile kosztuje mastif hiszpański i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli zarejestrowanej w ZKwP kosztuje zwykle 4000-9000 zł. Hodowli jest w Polsce niewiele, część psów sprowadza się z Hiszpanii i Czech.

O co pytać hodowcę:

• wyniki prześwietlenia bioder i łokci obojga rodziców,
• stan powiek u psów hodowlanych,
• osłuchanie serca szczeniąt,
• jak wygląda kontakt szczeniąt z ludźmi w pierwszych tygodniach.

Miesięczne utrzymanie to realnie 600-900 zł. Do tego solidne ogrodzenie, które przy tej rasie należy traktować jako część zakupu psa.

Ciekawostki

Hiszpańskie prawo pasterskie z czasów Mesty, średniowiecznego związku hodowców owiec, regulowało liczbę mastifów przypadających na stado. Był to jeden z pierwszych w Europie przepisów dotyczących psów użytkowych.

Powrót wilka na północ Hiszpanii sprawił, że rasa znów pracuje w swoim pierwotnym zadaniu. Programy ochrony wilka w Kastylii i Leónie finansują hodowcom psy stróżujące, bo okazały się skuteczniejsze i tańsze niż odszkodowania za straty w stadach.

Podwójne wilcze pazury na tylnych łapach, obecne u wielu mastifów, to cecha dzielona z pirenejskim psem górskim i kilkoma innymi rasami pasterskimi.

Podsumowanie

Mastif hiszpański to pies spokojny, opiekuńczy i niezawodny w swojej roli, ale jego rola jest bardzo konkretna: pilnowanie dużego terenu poza miastem. Nie jest psem obronnym, nie jest psem sportowym i nie jest psem mieszkaniowym.

Największą barierą nie jest jednak charakter, tylko masa. Zanim ktokolwiek zdecyduje się na tę rasę, warto policzyć koszt jednego zabiegu w znieczuleniu i wyobrazić sobie transport chorego psa ważącego osiemdziesiąt kilogramów.

Przy każdej wątpliwości dotyczącej zdrowia albo diety psa skonsultuj się z lekarzem weterynarii, który zna twojego psa.