Owczarek niemiecki

Owczarek niemiecki przez dekady był w Polsce psem podwórkowym, którego rolę sprowadzano do pilnowania obejścia. To zmarnowanie potencjału rasy, która została stworzona do współpracy z człowiekiem przez cały dzień. Owczarek nie potrzebuje budy i łańcucha, tylko zadań. Kto mu je daje, dostaje jednego z najlepszych partnerów do pracy, jakich wyhodowano.

Charakter owczarka niemieckiego

Wzorzec opisuje psa pewnego siebie, opanowanego, uważnego i posłusznego. W praktyce oznacza to psa, który obserwuje otoczenie i reaguje na zmiany, ale nie wpada w panikę ani nie atakuje bez powodu.

Owczarek jest silnie związany ze swoim człowiekiem i wyraźnie rozróżnia rodzinę od obcych. Wobec nieznajomych bywa powściągliwy i to jest zachowanie prawidłowe. Nadmierna wylewność wobec każdego jest w tej rasie równie nietypowa jak lękliwość.

Jest bardzo inteligentny i to ma dwie strony. Uczy się nowych rzeczy w kilka powtórzeń, ale równie szybko uczy się tego, czego byśmy nie chcieli: że szczekanie skraca czas w kojcu, że ciągnięcie na smyczy przyspiesza spacer. Przy tej rasie przypadkowe uczenie działa wyjątkowo skutecznie.

Potrzebuje pracy. Owczarek bez zajęcia szuka go sam i zwykle wybiera pilnowanie: reaguje na każdy dźwięk, obszczekuje przechodniów, kontroluje domowników. To nie jest wada charakteru, tylko objaw niezagospodarowanej energii.

Wygląd i umaszczenie

To pies średniej do dużej wielkości, nieco wydłużony w formacie, o mocnej, suchej budowie i płynnym, wydajnym kłusie. Charakterystyczne są stojące, ostro zakończone uszy i ciemna maska na pysku.

Wzorzec przewiduje dwie odmiany włosa: krótką z podszerstkiem oraz długą z podszerstkiem. Obie są uznawane. Odmiana długowłosa wymaga więcej pielęgnacji, ale nie różni się temperamentem.

Umaszczenie dopuszczalne to czarne z podpalaniem rudym, brunatnym lub żółtym, czarne jednolite oraz szare, zwane wilczastym. Białe umaszczenie jest w tej rasie dyskwalifikujące, a psy białe stanowią osobną rasę - białego owczarka szwajcarskiego.

Kwestia linii grzbietu budzi w środowisku spory. W liniach wystawowych spotyka się psy o wyraźnie pochyłym zadzie, co bywa łączone z problemami ruchowymi. Linie pracujące zachowują prostszą budowę. Przy wyborze szczeniaka warto zobaczyć rodziców w ruchu, nie tylko na zdjęciach.

Dla kogo jest owczarek niemiecki, a dla kogo nie

Rasa dla osób aktywnych, gotowych chodzić na szkolenia i uprawiać z psem sport, dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym oraz dla wszystkich, którzy szukają psa czujnego i związanego z domem.

To zły wybór dla kogoś, kto chce psa bezobsługowego, dla osób spędzających całe dnie poza domem oraz dla tych, którzy nie planują poświęcać czasu na naukę. Owczarek bez prowadzenia staje się psem trudnym, a przy jego sile i wadze to realny problem.

Mieszkanie jest możliwe, ale wymagające. Pies musi mieć spokojne miejsce, dobrze poznać sąsiedztwo i nauczyć się nie reagować na każdy dźwięk na klatce schodowej.

Ruch i szkolenie

Minimum to dwie godziny aktywności dziennie, z czego przynajmniej część powinna być pracą umysłową. Tropienie, poszukiwanie przedmiotów, nauka nowych umiejętności, obedience, IGP, ratownictwo. Owczarek szkolony regularnie jest w domu psem spokojnym.

Socjalizację zaczyna się od pierwszych tygodni w nowym domu. Pies musi poznać różne powierzchnie, dźwięki, ludzi i inne psy, zanim skończy cztery miesiące. Zaniedbanie tego etapu w tej rasie mści się przez całe życie.

W szkoleniu sprawdzają się metody oparte na nagrodzie i jasnych zasadach. Owczarek dobrze reaguje na strukturę: stałe komendy, stałe granice, przewidywalny plan dnia.

Do dwunastego miesiąca ograniczaj skoki, biegi na twardym podłożu i długie marsze. Stawy i kręgosłup tej rasy są jej najsłabszym punktem.

Pielęgnacja

Owczarek linieje przez cały rok, a dwa razy do roku wymienia podszerstek w sposób, który zaskakuje nawet doświadczonych opiekunów. Szczotkowanie dwa, trzy razy w tygodniu i codziennie w sezonie linienia to konieczność, nie kaprys.

Odmiana długowłosa wymaga dodatkowej uwagi w okolicy uszu, kołnierza i tylnych partii ud, gdzie sierść filcuje się najszybciej.

Kąpiel co dwa, trzy miesiące. Uszy, choć stojące i dobrze wentylowane, warto kontrolować co tydzień. Pazury skracaj regularnie, a zęby czyść systematycznie, bo u tej rasy kamień nazębny bywa problemem już w średnim wieku. Pomocne bywają preparaty z rankingu proszków na zęby dla psa.

Zdrowie owczarka niemieckiego

Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych. Rasa jest z nią kojarzona najczęściej ze wszystkich. Prześwietlenia rodziców to warunek konieczny przy zakupie szczeniaka, a nie dodatkowy atut hodowli.

Mielopatia zwyrodnieniowa. Postępująca choroba rdzenia kręgowego, ujawniająca się zwykle po ósmym roku życia. Zaczyna się od potykania się tylnymi łapami i szurania pazurami, prowadzi do niedowładu. Istnieje test DNA na mutację genu SOD1 i odpowiedzialne hodowle go wykonują.

Skręt żołądka. Zagrożenie typowe dla ras o głębokiej klatce piersiowej. Objawy to nieproduktywne odruchy wymiotne, powiększający się brzuch i niepokój. To stan bezpośredniego zagrożenia życia, wymagający natychmiastowej operacji. Ryzyko zmniejsza podawanie dwóch mniejszych posiłków zamiast jednego dużego i unikanie wysiłku przez godzinę po jedzeniu.

Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki (EPI). Owczarki chorują na nią wyraźnie częściej niż inne rasy. Objawy to chudnięcie mimo dużego apetytu i obfite, jasne, cuchnące stolce. Choroba jest przewlekła, ale przy odpowiednim leczeniu enzymatycznym pies żyje normalnie.

Wrażliwy przewód pokarmowy. Nawracające biegunki i luźne stolce są w tej rasie na tyle częste, że wielu opiekunów stale stosuje wsparcie probiotyczne. Przegląd takich preparatów znajdziesz w rankingu probiotyków dla psa.

Żywienie owczarka niemieckiego

Ze względu na ryzyko skrętu żołądka dzienna porcja powinna być podzielona na dwa, a u szczeniąt trzy posiłki. Po jedzeniu pies odpoczywa przez co najmniej godzinę. Sposób wyliczenia dawki opisaliśmy w tekście o tym, ile karmić psa.

Przewód pokarmowy tej rasy bywa wrażliwy, dlatego każdą zmianę karmy przeprowadza się powoli, przez 7-10 dni. Schemat znajdziesz w artykule jak zmienić karmę psa. Nagła zmiana u owczarka niemal zawsze kończy się biegunką.

W okresie wzrostu, trwającym u tej rasy do około osiemnastego miesiąca, karma powinna być przeznaczona dla szczeniąt ras dużych. Zbyt szybki przyrost masy obciąża niedojrzałe stawy. Szczegóły w poradniku o żywieniu szczeniaka.

U psów pracujących i starszych powszechnie stosuje się preparaty na stawy. Zestawienie zebraliśmy w rankingu suplementów na stawy dla psa.

Historia rasy

Rasę stworzył pod koniec XIX wieku rotmistrz Max von Stephanitz, który postawił sobie za cel wyhodowanie idealnego psa użytkowego. W 1899 roku kupił psa o imieniu Hektor Linksrhein, przemianował go na Horand von Grafrath i wpisał jako pierwszego owczarka niemieckiego do założonej przez siebie księgi.

Von Stephanitz kierował się jedną zasadą: użyteczność przed urodą. Gdy pasterstwo zaczęło zanikać, aktywnie promował owczarka jako psa policyjnego i wojskowego, co zapewniło rasie przyszłość.

W czasie obu wojen światowych owczarki służyły jako psy meldunkowe, sanitarne i wartownicze. Po wojnie rasa stała się najpopularniejszym psem służbowym świata i pozostaje nim do dziś, choć w niektórych zastosowaniach wypiera ją malinois.

Ile kosztuje owczarek niemiecki i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli ZKwP kosztuje 3000-7000 zł, przy czym psy z linii pracujących o dobrych rodowodach bywają droższe.

O co pytać hodowcę:

• wyniki prześwietleń bioder i łokci obojga rodziców,
• test DNA w kierunku mielopatii zwyrodnieniowej,
• czy miot pochodzi z linii wystawowej, czy pracującej,
• jakie egzaminy i próby zdały psy rodzicielskie.

Ostrożnie podchodź do ogłoszeń o “owczarkach bez papierów” w cenie kilkuset złotych. Przy rasie tak obciążonej stawami i kręgosłupem brak dokumentacji rodziców to loteria.

Miesięczny koszt utrzymania to 350-550 zł, do czego dochodzą szkolenia, które przy tej rasie traktujemy jako wydatek stały, a nie opcjonalny.

Ciekawostki

Owczarek niemiecki jest jedną z najczęściej wykorzystywanych ras w służbach mundurowych na świecie, w pracy tropiącej, ratowniczej i detekcyjnej.

Rin Tin Tin, pies uratowany z pola bitwy we Francji w 1918 roku, wystąpił w kilkudziesięciu filmach i przez lata był jedną z najbardziej rozpoznawalnych gwiazd Hollywood, co ogromnie spopularyzowało rasę.

W Polsce owczarek niemiecki przez dekady był najczęściej rejestrowaną rasą i nadal pozostaje w ścisłej czołówce.

Podsumowanie

Owczarek niemiecki to pies dla kogoś, kto chce z psem pracować, a nie tylko go mieć. Daje w zamian lojalność, gotowość do nauki i czujność, jakiej trudno szukać gdzie indziej. Wymaga jednak konsekwencji, wczesnej socjalizacji i realnego czasu każdego dnia.

Przy tej rasie szczególnie warto pilnować regularnych badań stawów i reagować szybko na zaburzenia trawienia. Każdy niepokojący objaw skonsultuj z lekarzem weterynarii.