Owczarek belgijski malinois

Malinois to prawdopodobnie najbardziej wymagający pies dostępny w powszechnej hodowli. Zdominował służby mundurowe całego świata i nie stało się to przypadkiem: jest szybki, wytrzymały, odważny i uczy się w tempie, które trudno porównać z czymkolwiek innym. Ta sama intensywność sprawia, że w zwykłym domu bywa katastrofą. To rasa, przy której uczciwa odpowiedź brzmi: prawdopodobnie nie dla ciebie.

Charakter malinois

Malinois jest niezwykle chętny do pracy. Nie chodzi o to, że lubi ćwiczyć. On tego potrzebuje, tak jak potrzebuje jedzenia.

Jest bardzo pobudliwy i ma niski próg reakcji. Zauważa ruch, dźwięk, zmianę i reaguje natychmiast. To zaleta w służbie i wyzwanie w domu.

Wobec swojego opiekuna jest silnie związany i skupiony. Potrafi pracować z uwagą, jakiej nie osiągną inne rasy.

Wobec obcych zachowuje dystans i czujność. Ma wyraźny instynkt obronny.

Instynkt pasterski objawia się skłonnością do gonienia i chwytania tego, co się rusza. U szczeniąt malinois normalne jest chwytanie za nogawki i rękawy, co wymaga wczesnego przekierowania.

Bez pracy staje się nerwowy, nadpobudliwy i rozwija zachowania kompulsywne, jak gonienie ogona czy cieni.

Wygląd i umaszczenie

Malinois jest suchy, muskularny i harmonijny, o kwadratowej sylwetce i lekkim, sprężystym ruchu. Wygląda na psa zbudowanego do wysiłku, bo tak jest.

Sierść jest krótka, gęsta i przylegająca, z podszerstkiem, obfitszym na szyi, ogonie i tylnych partiach ud.

Umaszczenie to płowe z czarnym nalotem, zawsze z wyraźną czarną maską obejmującą pysk, powieki i uszy.

Malinois to jedna z czterech odmian owczarka belgijskiego. Pozostałe to tervueren o długiej płowej sierści, groenendael o długiej czarnej sierści i rzadki laekenois o sierści szorstkiej. W klasyfikacji FCI jest to jedna rasa w czterech odmianach, choć w praktyce hodowlanej i użytkowej malinois wyraźnie się wyodrębnił.

W liniach hodowanych do służby i sportu selekcja idzie tak mocno w stronę użytkowości, że temperament tych psów bywa jeszcze bardziej wymagający niż w liniach wystawowych.

Dla kogo jest malinois, a dla kogo nie

To rasa dla przewodników psów służbowych, dla osób trenujących IGP, mondioring, obedience lub agility na poziomie zawodniczym, dla ratowników z psami i dla ludzi, którzy realnie planują pracować z psem codziennie.

To zły wybór dla praktycznie wszystkich pozostałych: dla pierwszych opiekunów, rodzin z małymi dziećmi, mieszkańców bloków, osób pracujących poza domem oraz dla tych, którzy chcą aktywnego psa do biegania. Malinois potrzebuje czegoś więcej niż aktywności. Potrzebuje zadania.

Ruch i szkolenie

Minimum dwie, realnie trzy godziny dziennie, z czego znaczna część musi być pracą umysłową. Samo bieganie podnosi pobudzenie, zamiast je obniżać.

Najlepiej sprawdzają się: IGP, mondioring, tropienie, praca węchowa, obedience, agility, ratownictwo. Malinois potrzebuje zadania z jasną strukturą i wyraźnym końcem.

Szkolenie jest wyjątkowo satysfakcjonujące, bo pies uczy się błyskawicznie. Wymaga jednak doświadczenia: malinois równie szybko utrwala błędy przewodnika.

Nauka wyciszania jest przy tej rasie równie ważna jak nauka pracy. Malinois musi umieć leżeć i nic nie robić, a to nie przychodzi mu naturalnie.

Socjalizacja od pierwszych tygodni jest krytyczna, zwłaszcza przy jego czujności wobec obcych.

Do osiemnastego miesiąca ograniczaj skoki i intensywne biegi na twardym podłożu.

Pielęgnacja

Bardzo prosta. Szczotkowanie raz w tygodniu, częściej w okresach linienia, które przy podszerstku bywa obfite dwa razy w roku.

Kąpiel co dwa, trzy miesiące. Uszy sprawdzaj co tydzień, pazury skracaj regularnie, zęby czyść kilka razy w tygodniu.

Po treningu sprawdzaj opuszki i przestrzenie międzypalcowe, bo przy intensywnej pracy łatwo o starcia i wbite ości traw.

Zdrowie malinois

Malinois należy do ras stosunkowo zdrowych, co jest efektem konsekwentnej selekcji użytkowej.

Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych. Występuje i wymaga prześwietleń psów hodowlanych, choć rasa wypada pod tym względem lepiej niż owczarek niemiecki.

Padaczka idiopatyczna. Występuje w rasie i ujawnia się zwykle między pierwszym a piątym rokiem życia.

Choroby oczu. Postępujący zanik siatkówki i zaćma dziedziczna. Psy hodowlane powinny mieć aktualne badanie okulistyczne.

Niedoczynność tarczycy. Objawia się przybieraniem na wadze, apatią i problemami skórnymi, a czasem zmianami zachowania.

Wrażliwość na znieczulenie. Owczarki belgijskie bywają wrażliwe na niektóre środki anestezjologiczne ze względu na niską zawartość tkanki tłuszczowej. Warto poinformować o tym weterynarza przed zabiegiem.

Napady drgawek, zmiany zachowania i nietolerancja wysiłku wymagają konsultacji weterynaryjnej.

Żywienie malinois

Malinois ma szybki metabolizm i przy intensywnej pracy potrzebuje wyraźnie więcej energii, niż wynikałoby z jego wagi. Jednocześnie nie powinien być tuczony, bo nadmierna masa obciąża stawy i obniża zwrotność.

Kontroluj sylwetkę: żebra powinny być wyczuwalne, a przy psie pracującym często także lekko widoczne. Sposób wyliczenia dawki opisaliśmy w poradniku o tym, ile karmić psa.

Dzienną porcję dziel na dwa posiłki, z zachowaniem co najmniej godziny odstępu od intensywnego wysiłku.

W okresie wzrostu, do około osiemnastego miesiąca, stosuj karmę dla szczeniąt ras dużych, opisaną w poradniku o żywieniu szczeniaka.

Przy dużej aktywności pilnuj nawodnienia, zwłaszcza latem. Szczegóły w tekście ile wody powinien pić pies.

Zmiany karmy rozkładaj na 7-10 dni według schematu z artykułu jak zmienić karmę psa. U psów sportowych pomocne bywają preparaty wspierające stawy z rankingu suplementów na stawy dla psa.

Historia rasy

Owczarek belgijski powstał pod koniec XIX wieku, gdy profesor Adolphe Reul z belgijskiej szkoły weterynaryjnej podjął się uporządkowania rodzimych psów pasterskich. W 1891 roku zebrał ponad sto psów i wyodrębnił wspólny typ o różnych rodzajach okrywy.

Nazwy odmian pochodzą od miejscowości: malinois od Malines, czyli Mechelen, tervueren od Tervuren, groenendael od Groenendael, laekenois od Laeken.

Malinois od początku był odmianą najbardziej użytkową. Już na początku XX wieku belgijska policja wykorzystywała te psy do patroli, a rasa uważana jest za jedną z pierwszych formalnie wprowadzonych do służby policyjnej.

W drugiej połowie XX wieku, gdy w owczarku niemieckim narastały problemy zdrowotne związane z hodowlą wystawową, służby wielu krajów zaczęły przechodzić na malinois. Dziś rasa dominuje w jednostkach specjalnych, w pracy detekcyjnej i w mondioringu.

Ile kosztuje malinois i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli ZKwP kosztuje 3500-8000 zł, przy czym psy z linii sportowych o dobrych rodowodach roboczych bywają droższe.

O co pytać hodowcę:

• prześwietlenia bioder i łokci obojga rodziców,
• badanie okulistyczne i badanie tarczycy,
• jakie egzaminy i zawody zaliczyły psy rodzicielskie,
• czy hodowca poleca linię do sportu, do służby, czy do domu.

Ostatnie pytanie jest przy tej rasie kluczowe i uczciwy hodowca sam je zada, pytając, co planujesz z psem robić.

Miesięczne utrzymanie to 400-600 zł, plus szkolenia i sprzęt, które przy malinois są kosztem stałym przez całe życie psa.

Ciekawostki

Malinois jest dziś najczęściej wybieraną rasą w jednostkach specjalnych na świecie, między innymi ze względu na wagę pozwalającą na skoki spadochronowe z przewodnikiem.

Cztery odmiany owczarka belgijskiego mogą pojawić się w jednym miocie, jeśli rodzice są nosicielami odpowiednich genów, choć praktyka hodowlana zwykle rozdziela linie.

W wielu krajach malinois zastąpił owczarka niemieckiego w pracy patrolowej ze względu na mniejszą podatność na dysplazję i wyższą wytrzymałość.

Podsumowanie

Malinois to pies wybitny, ale przeznaczony do pracy, a nie do towarzystwa. Jeśli trenujesz sport obronny, pracujesz w służbach albo poświęcasz psu trzy godziny dziennie na naukę, trudno o lepszego partnera. We wszystkich pozostałych przypadkach lepszym wyborem będzie inna rasa, a malinois trafiający do zwykłego domu zwykle kończy w rękach behawiorysty.

Napady drgawek, nagłe zmiany zachowania i nietolerancja wysiłku zawsze wymagają konsultacji z lekarzem weterynarii.