Biały owczarek szwajcarski

Biały owczarek szwajcarski przez dekady był tym samym psem co owczarek niemiecki, tylko w kolorze, którego nie chciano. Białe szczenięta rodziły się w miotach od początku istnienia rasy, ale w latach trzydziestych XX wieku uznano tę barwę za wadę i zaczęto ją eliminować. Psy przetrwały w Ameryce Północnej, wróciły do Europy przez Szwajcarię i dziś są odrębną rasą o wyraźnie innym charakterze niż ich przodkowie.

Charakter białego owczarka szwajcarskiego

To pies łagodny, kontaktowy i bardzo mocno związany z rodziną. Chce być w centrum życia domu i źle znosi odsunięcie.

W porównaniu z owczarkiem niemieckim jest wyraźnie bardziej wrażliwy. Reaguje na ton głosu, na napięcie i na zmiany rutyny. Ostre metody szkoleniowe nie mobilizują go, tylko wygaszają chęć do współpracy.

Wobec obcych bywa powściągliwy i uważny, ale bez ostrości. Rasa ma raczej skłonność do nieśmiałości niż do agresji i właśnie dlatego socjalizacja w pierwszych miesiącach jest tak istotna.

Jest inteligentny i chętny do pracy. Uczy się szybko, dobrze radzi sobie w obedience, dogtrekkingu i pracy węchowej. Sprawdza się także jako pies terapeutyczny.

Ma zauważalny instynkt pasterski, który objawia się kontrolą ruchu: zaganianiem, popychaniem, chodzeniem wokół grupy. Bez ukierunkowania dotyka to najczęściej biegających dzieci.

Wygląd i umaszczenie

Biały owczarek szwajcarski jest psem dużym, silnym, o harmonijnej i sportowej sylwetce. Grzbiet jest prosty, bez wyraźnego spadku, który u wystawowych linii owczarka niemieckiego bywa źródłem problemów ortopedycznych.

Wzorzec dopuszcza dwie odmiany włosa: średniej długości i długą, obie z gęstym podszerstkiem. Odmiana długowłosa ma wyraźniejszy kołnierz i pióra na kończynach.

Umaszczenie jest wyłącznie białe, w odcieniach od czystej bieli po lekko kremowy. Nos, obwódki powiek i wargi powinny być czarne, a oczy ciemne. To nie jest albinizm, tylko efekt działania recesywnego genu maskującego właściwy kolor.

Uszy są stojące, wysoko osadzone, ogon szablasty, noszony nisko w spoczynku.

Dla kogo jest biały owczarek szwajcarski, a dla kogo nie

To dobry wybór dla aktywnej rodziny, dla osób chcących trenować psie sporty i dla kogoś, kto szuka dużego psa o łagodnym charakterze. Sprawdza się jako pierwszy duży pies u osoby gotowej na naukę.

Nie polecamy go osobom, które nie zaakceptują sierści w całym domu, pracują wiele godzin poza domem albo szukają psa stróżującego w klasycznym rozumieniu. Biały owczarek zasygnalizuje obcego, ale nie jest psem obronnym.

Mieszkanie jest możliwe przy odpowiedniej dawce ruchu, ale ilość zrzucanego włosa bywa dla wielu osób zaskoczeniem.

Ruch i szkolenie

Półtorej do dwóch godzin aktywności dziennie to standard dla dorosłego psa, z wyraźnym udziałem pracy umysłowej. Rasa jest wytrzymała i chętnie towarzyszy przy bieganiu, jeździe na rowerze czy w górach.

W szkoleniu działa wyłącznie łagodne, konsekwentne prowadzenie. To rasa, u której nagradzanie daje efekty nieporównywalnie lepsze niż korekta. Pies zbesztany zamyka się i przestaje proponować rozwiązania.

Socjalizacja jest najważniejszym zadaniem pierwszych miesięcy. Ze względu na skłonność do nieśmiałości szczeniak powinien poznać jak najwięcej ludzi, dźwięków, powierzchni i sytuacji, zanim skończy cztery miesiące.

Do dwunastego miesiąca życia ogranicz skoki, długie bieganie przy rowerze i zabawy na śliskiej podłodze. Stawy psa rosnącego do czterdziestu kilogramów potrzebują w tym okresie ochrony.

Dobrze sprawdzają się obedience, tropienie, praca węchowa i dogtrekking. Rasa bywa też szkolona do pracy terapeutycznej i ratowniczej.

Pielęgnacja

Podwójna sierść wymaga szczotkowania dwa, trzy razy w tygodniu, a w okresie linienia codziennie. Podszerstek schodzi wtedy płatami i bez wyczesywania zbija się przy skórze.

Rasy się nie strzyże. Golenie psa z podwójną sierścią latem nie chłodzi, tylko pozbawia go naturalnej izolacji i naraża skórę na oparzenia słoneczne.

Kąpiel co dwa, trzy miesiące. Biała sierść kusi do częstszego mycia, ale nadmiar kąpieli wysusza skórę, a rasa i tak ma skłonność do problemów skórnych.

Sprawdzaj uszy raz w tygodniu, pazury skracaj co trzy, cztery tygodnie. Kontroluj też skórę pod sierścią, zwłaszcza przy nawracającym drapaniu.

Zęby czyść regularnie, wspierając się preparatami z rankingu proszków na zęby dla psa.

Zdrowie białego owczarka szwajcarskiego

Rasa jest, jak na dużego owczarka, stosunkowo zdrowa, ale dzieli część obciążeń ze swoim przodkiem.

Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych. Podstawowe badanie psów hodowlanych. Prosta linia grzbietu ogranicza część problemów, ale nie eliminuje ryzyka dysplazji.

Zwyrodnieniowa mielopatia (DM). Postępująca choroba rdzenia kręgowego, ujawniająca się zwykle po ósmym roku życia. Zaczyna się od potykania i ścierania pazurów tylnych łap. Dostępny jest test DNA i porządna hodowla go wykonuje.

Niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki (EPI). Trzustka przestaje produkować wystarczającą ilość enzymów trawiennych. Objawy to chudnięcie mimo dużego apetytu i obfite, jasne, tłuszczowe stolce. Choroba jest przewlekła, ale możliwa do kontrolowania enzymami podawanymi do każdego posiłku.

Alergie skórne. Objawiają się świądem, wylizywaniem łap i nawracającym zapaleniem uszu, zwykle między pierwszym a trzecim rokiem życia.

Skręt żołądka. Ryzyko wynikające z głębokiej klatki piersiowej. Wzdęty brzuch i próby wymiotów bez efektu wymagają natychmiastowego wyjazdu do lecznicy.

Wrażliwy przewód pokarmowy. Wiele psów tej rasy źle znosi gwałtowne zmiany karmy i przypadkowe smakołyki.

Diagnozę zawsze stawia lekarz weterynarii. Przy przewlekłej biegunce i chudnięciu warto od razu poprosić o diagnostykę w kierunku EPI.

Żywienie białego owczarka szwajcarskiego

Wrażliwy układ pokarmowy jest w tej rasie na tyle częsty, że warto przyjąć go za punkt wyjścia. Karmę wybieraj o prostym, czytelnym składzie i nie zmieniaj jej częściej, niż to konieczne. Każdą zmianę rozkładaj na 7-10 dni według schematu z artykułu jak zmienić karmę psa.

Dawkę dobieraj do realnej aktywności, a nie do wielkości psa. Punkt wyjścia do obliczeń opisaliśmy w poradniku o tym, ile karmić psa.

W okresie wzrostu obowiązują zasady dla ras dużych: umiarkowana kaloryczność i właściwy stosunek wapnia do fosforu, bez przyspieszania tempa wzrostu. Szczegóły w tekście o żywieniu szczeniaka.

Przy nawracającym świądzie, wylizywaniu łap i problemach z uszami dieta jest jednym z pierwszych tropów. Jak do tego podejść, opisaliśmy w artykule o tym, jak wybrać karmę dla psa z alergią.

Dzienną porcję dziel na dwa posiłki i po jedzeniu daj psu godzinę spokoju. Przy głębokiej klatce piersiowej to prosta profilaktyka skrętu żołądka. Przy nawracających problemach jelitowych pomocne bywa wsparcie mikroflory, a preparaty porównaliśmy w rankingu probiotyków dla psa.

Historia rasy

Białe szczenięta rodziły się w miotach owczarków niemieckich od początku istnienia rasy. Jeden z psów założycielskich, biały Greif, był dziadkiem Horanda von Grafrath, uznawanego za pierwszego owczarka niemieckiego.

W latach trzydziestych XX wieku niemiecki związek kynologiczny uznał białe umaszczenie za wadę dyskwalifikującą. Psy przestano rejestrować, a białe szczenięta znikały z hodowli.

Populacja przetrwała w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, gdzie hodowcy prowadzili ją niezależnie. W latach siedemdziesiątych psy z Ameryki trafiły do Szwajcarii.

Szwajcarski związek kynologiczny wpisał je do księgi jako odrębną rasę, co doprowadziło do tymczasowego uznania przez FCI w 2002 roku i ostatecznego w 2011. Stąd szwajcarski patronat nad wzorcem.

W Polsce rasa zyskała popularność w ostatnich dwóch dekadach i należy dziś do częściej wybieranych dużych psów rodzinnych.

Ile kosztuje biały owczarek szwajcarski i gdzie go kupić

Szczeniak z hodowli zarejestrowanej w ZKwP kosztuje zwykle 4000-7000 zł. Popularność rasy sprawia, że na rynku jest sporo szczeniąt bez rodowodu, sprzedawanych taniej i bez żadnych badań rodziców.

O co pytać hodowcę:

• wyniki prześwietlenia bioder i łokci obojga rodziców,
• test DNA w kierunku zwyrodnieniowej mielopatii,
• czy w linii występowały problemy skórne lub EPI,
• jak wygląda socjalizacja szczeniąt, zwłaszcza pod kątem pewności siebie.

Ostatni punkt ma w tej rasie realne znaczenie. Skłonność do nieśmiałości jest częściowo dziedziczna, a częściowo zależy od pierwszych tygodni życia.

Miesięczne utrzymanie to 350-550 zł: karma dla psa ważącego trzydzieści kilogramów, profilaktyka, szczepienia i rezerwa na weterynarza.

Adopcja jest realną opcją. Do fundacji trafiają młode białe owczarki oddane przez opiekunów zaskoczonych ilością sierści i potrzebą ruchu.

Ciekawostki

Biel u tej rasy powstaje przez inny mechanizm genetyczny niż u ras z genem merle, dlatego nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem głuchoty ani ślepoty.

Pies o imieniu Greif, biały owczarek pracujący pod koniec XIX wieku, był przodkiem Horanda von Grafrath, psa uznawanego za założyciela rasy owczarek niemiecki. Biel była więc obecna w rasie od samego początku.

FCI uznała białego owczarka szwajcarskiego ostatecznie dopiero w 2011 roku, co czyni go jedną z najmłodszych formalnie uznanych ras owczarków.

Podsumowanie

Biały owczarek szwajcarski to duży pies o łagodnym charakterze, chętny do współpracy i dobrze funkcjonujący w rodzinie. Wymaga codziennego ruchu, łagodnego prowadzenia i akceptacji dla ogromnej ilości sierści w domu. W zamian daje psa, który uczy się szybko, jest wyrozumiały wobec błędów opiekuna i przez kilkanaście lat chce być częścią wszystkiego, co dzieje się w domu.

Przy każdej wątpliwości dotyczącej zdrowia lub diety psa skonsultuj się z lekarzem weterynarii.