Czy pies może jeść kalafior i brokuły

Kalafior i brokuł mają jedną wspólną cechę, którą opiekunowie odkrywają zwykle tego samego wieczoru. Reszta odpowiedzi jest mniej zabawna i bardziej praktyczna.

Oba warzywa są dla psa bezpieczne, o ile podaje się je w rozsądnej ilości, ugotowane i bez tego, co zwykle ląduje na nich w ludzkiej kuchni.

Krótka odpowiedź

Tak, pies może jeść kalafior i brokuły. Są niskokaloryczne, dostarczają błonnika i nie zawierają nic, co byłoby dla psa toksyczne.

Nie są jednak niczym, czego pies potrzebuje. Dobrze zbilansowana karma zawiera już wszystko, co potrzebne, więc warzywa pełnią tu funkcję niskokalorycznej przekąski, a nie uzupełnienia niedoborów.

Gdzie jest granica

Zasada, która porządkuje cały temat dodatków do miski: przysmaki i dodatki razem nie powinny przekraczać około 10 procent dziennej dawki kalorycznej. Dla psa dziesięciokilogramowego, potrzebującego około 600 kcal dziennie, to około 60 kcal na wszystko poza karmą.

Brokuł ma około 34 kcal na 100 gramów, kalafior około 25. Kalorycznie zmieściłoby się więc sporo, ale ograniczeniem jest tu tolerancja przewodu pokarmowego, a nie energia.

Przy brokule warto znać dodatkowe zastrzeżenie. W literaturze żywieniowej powtarza się, że przekroczenie 10 procent dziennej dawki pokarmowej bywa źle tolerowane, a przy ilościach rzędu jednej czwartej dawki opisywano podrażnienie przewodu pokarmowego przez izotiocyjaniany, czyli związki nadające brokułom charakterystyczny smak. Przy porcji traktowanej jak przekąska nie ma to znaczenia. Przy psie, któremu ktoś postanowił zrobić dietę warzywną, ma.

Skąd wzdęcia

Warzywa kapustne zawierają węglowodany, których pies nie trawi w jelicie cienkim. Trafiają więc dalej, do jelita grubego, gdzie fermentują je bakterie. Produktem ubocznym są gazy, a związki siarki dokładają zapach.

To zjawisko fizjologiczne i u większości psów nieszkodliwe. Nabiera znaczenia w dwóch sytuacjach.

Pierwsza: psy dużych ras z głęboką klatką piersiową, u których gaz w przewodzie pokarmowym jest jednym z czynników rozważanych w kontekście rozszerzenia i skrętu żołądka. Nie oznacza to, że brokuł powoduje skręt, tylko że u dużego psa po obfitym posiłku warto ograniczyć wszystko, co zwiększa objętość gazów. Objawy, które trzeba znać przy takich rasach, opisaliśmy w tekście o skręcie żołądka.

Druga: psy z przewlekle wrażliwym przewodem pokarmowym, u których każda zmiana kończy się luźnym kałem.

Surowe czy gotowane

Gotowane na parze, do miękkości. Gotowanie rozbija część struktur, których pies i tak nie strawi, i zmniejsza ryzyko wzdęć oraz zadławienia.

Czego nie dodawać: soli, masła, oliwy w większej ilości, sosu serowego i, przede wszystkim, czosnku oraz cebuli, które w polskiej kuchni trafiają do kalafiora niemal automatycznie. Powody rozpisaliśmy w tekście o czosnku i cebuli.

Kalafior panierowany i smażony odpada z innego powodu: tłuszcz z panierki jest u psów predysponowanych czynnikiem wyzwalającym zapalenie trzustki.

Głąb i inne twarde części

Głąb kalafiora i gruby trzon brokuła są twarde i włókniste. U psa, który połyka bez gryzienia, a takich jest większość, stanowią realne ryzyko zadławienia, a u małych ras także zablokowania w przewodzie pokarmowym.

Praktycznie: podawaj same różyczki, pokrojone na kawałki mniejsze niż wielkość gardła psa. Głąb wyrzuć.

Dla kogo mimo wszystko nie

Psy skłonne do wzdęć i luźnego kału, psy po epizodzie zapalenia trzustki, jeśli warzywa miałyby być podawane z tłuszczem, oraz psy w trakcie diety eliminacyjnej, w której każdy nowy składnik unieważnia wynik.

Osobno psy z chorobą tarczycy. Warzywa kapustne zawierają związki wpływające na gospodarkę jodową, a choć przy porcjach traktowanych jak przysmak nie ma to znaczenia praktycznego, przy rozpoznanej chorobie temat warto poruszyć z lekarzem prowadzącym.

Czym się różnią te dwa warzywa

Bywają wrzucane do jednego worka, choć nie są identyczne.

Brokuł ma więcej błonnika, więcej witaminy K i wyraźnie więcej związków siarki, którym zawdzięcza smak i zapach. To on odpowiada za większość zastrzeżeń dotyczących ilości i to przy nim wzdęcia są bardziej dokuczliwe.

Kalafior jest łagodniejszy, mniej kaloryczny i przez większość psów lepiej tolerowany. Jeśli pies dostaje warzywa kapustne po raz pierwszy, sensowniej zacząć od niego.

Oba są ubogie w cukry, więc mieszczą się w diecie psa odchudzanego i psa z cukrzycą, o ile są liczone do dziennego bilansu, a nie dokładane do pełnej porcji karmy.

Praktyczny sposób podania

Kilka różyczek ugotowanych na parze, ostudzonych, pokrojonych, dodanych do porcji karmy albo używanych jako nagroda w treningu. Przy pierwszym podaniu jedna, dwie sztuki i obserwacja przez dobę.

Jeśli chodzi o odchudzanie, warzywa sprawdzają się dobrze jako sposób na zwiększenie objętości posiłku bez kalorii, ale mają sens tylko wtedy, gdy zastępują część karmy, a nie dochodzą do pełnej porcji. Metodę liczenia opisaliśmy w tekście o nadwadze u psa.

Błonnik z warzyw kapustnych bywa też pomocny przy skłonności do twardego kału, choć skuteczniejsze są tu inne źródła, o których piszemy w tekście o zatwardzeniu.

Pełne zestawienie warzyw bezpiecznych i tych, których lepiej unikać, znajdziesz w przewodniku po warzywach dla psa.

Kiedy zadzwonić do lecznicy

Zwykle nigdy, bo to jeden z najmniej groźnych tematów żywieniowych. Kontakt ma sens, jeśli po zjedzeniu dużej ilości pies ma bolesny, wzdęty brzuch, wymiotuje albo próbuje wymiotować bez efektu, a także wtedy, gdy połknął duży kawałek głąba i zaczyna się krztusić lub ślinić.

W pozostałych przypadkach wystarcza otwarte okno.

Źródła

• WSAVA, Global Nutrition Guidelines i zasada 10 procent dla przysmaków
• Merck Veterinary Manual, Nutritional Requirements and Related Diseases of Small Animals
• FEDIAF, Nutritional Guidelines for Complete and Complementary Pet Food
• Merck Veterinary Manual, Food Hazards in Small Animals